Qoraqalpogʻistonda ichimlik suvi taʼminoti nazorati: qoidabuzarliklar va koʻrilgan choralar

Toza ichimlik suvi taʼminoti aholi salomatligi hamda turmush farovonligining eng muhim va ajralmas qismi hisoblanadi. Shu boisdan ham, mazkur sohadagi infratuzilma obʼektlarining barqaror ishlashini taʼminlash va nazorat qilish doimiy eʼtibor markazidadir. Qoraqalpogʻiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi sohasida nazorat qilish inspektsiyasi tomonidan bu borada tizimli ishlar olib borilmoqda. Xususan, aholini toza ichimlik suvi bilan taʼminlash, oqova suv tizimlaridan toʻgʻri foydalanish va qonunbuzilish holatlarining oldini olish maqsadida keng koʻlamli oʻrganish hamda nazorat tadbirlari oʻtkazilmoqda.

Joriy yilning yanvar-may oylari davmida oʻtkazilgan nazorat tadbirlari doirasida Qoraqalpogʻiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boshqarmasi mutaxassislari bilan hamkorlikda ichimlik suvi sifati boʻyicha jami 608 ta tahlil namunalari olindi. Oʻtkazilgan laboratoriya tekshiruvlari natijasida 5 ta holatda salbiy koʻrsatkichlar aniqlanib, “Qoraqalpoq suv taʼminoti” aktsiyadorlik jamiyatiga kamchiliklarni bartaraf etish yuzasidan qatʼiy koʻrsatmalar kiritildi.

Shuningdek, inspektsiya hamda Oʻzbekiston mahallalar uyushmasi oʻrtasida imzolangan oʻzaro hamkorlik memorandumiga asosan, hududlardagi 99 ta mahalla fuqarolar yigʻinida oʻrganishlar olib borildi. Ushbu jarayonda 17 ta mahalla hududida ichimlik suvi taʼminoti va oqova suv xizmatlarida turli muammo hamda kamchiliklar borligi maʼlum boʻldi. Mazkur holatlar yuzasidan ham jamiyatga tegishli koʻrsatmalar berilib, muammolarning joyida hal etilishi taʼminlandi. Inspektsiya mutaxassislari Chimboy tumanida joylashgan Pashenttaoʻ mahallasi hududida ham oʻrganishlar oʻtkazib, aholiga ichimlik suvini uzluksiz va sifatli yetkazib berish holati bilan yaqindan tanishdilar.

Suv ishlab chiqarish va uni zararsizlantirish obʼektlarining holati ham inspektsiyaning doimiy nazoratidadir. Xususan, joriy yilning dastlabki besh oyi davomida Qoraqalpogʻiston Respublikasi boʻyicha oʻtkazilgan oʻrganishlar davomida yer osti ichimlik suv quduqlaridan foydalanish hamda sanitariya muhofaza hududlarini saqlash qoidalariga amal qilinishi yuzasidan “Qoraqalpoq suv taʼminoti” aktsiyadorlik jamiyati balansida boʻlgan 84 ta yer osti qudugʻi chuqur inventarizatsiyadan oʻtkazildi. Oʻrganish natijalariga koʻra, 21 ta quduqda sanitariya va texnik talablarga zid boʻlgan kamchiliklar aniqlanib, ularni bartaraf etish boʻyicha bajarilishi majburiy boʻlgan koʻrsatmalar taqdim qilindi.

Bundan tashqari, ichimlik suvi taʼminoti inshootlaridagi 40 ta zararsizlantirish uskunasining texnik holati koʻzdan kechirilganda, ularning 12 tasida nosozlik va qoidabuzarliklar borligi tasdiqlandi va tegishli choralar koʻrildi. Aholiga xizmat koʻrsatish sifatini oshirish bilan bir qatorda, tarmoqlardagi avariyalarning oldini olishga ham jiddiy eʼtibor qaratilmoqda. Jumladan, yil boshidan buyon inspektsiya tomonidan jami 15 ta, yaʼni 14 ta ichimlik suvi va 1 ta oqova suv tarmoqlaridagi avariya holati aniqlanib, ularni normativ talablar asosida oʻz vaqtida bartaraf etish boʻyicha masʼullarga koʻrsatmalar berildi va ijrosi nazoratga olindi.

Tarmoqqa noqonuniy ulanish va resurslardan oʻzboshimchalik bilan foydalanish holatlariga qarshi kurashish inspektsiya faoliyatining muhim yoʻnalishlaridan biri sanaladi. Joriy yil boshidan buyon tizimda jami 202 ta noqonuniy ulanish holatlari fosh etildi. Ularning 107 tasi bevosita ichimlik suvi tarmoqlariga, 3 tasi oqova suv tarmoqlariga ulanish va 92 tasi suv hisoblagichlaridagi plombalarga shikast yetkazish bilan bogʻliq. Ushbu qonunbuzilishlar oqibatida yetkazilgan zarar miqdori 172 million soʻmni tashkil qildi. Shuningdek, ruxsatnomasiz ichimlik suvidan foydalanish boʻyicha 2 ta holat aniqlanib, huquqbuzarlarga nisbatan 3,3 million soʻm jarima rasmiylashtirildi.

Umumiy hisobda, yil boshidan beri sohadagi turli qoidabuzarliklar uchun 222 ta maʼmuriy ish ochilib, salkam 900 million soʻm miqdorida maʼmuriy jarimalar belgilandi, huquqni muhofaza qiluvchi organlarga 9 ta jinoiy ish materiallari yuborildi. Mazkur ishlar boʻyicha aniqlangan zarar summasi salkam 2 milliard soʻmni tashkil etmoqda va hozirgi kunda bu holatlar yuzasidan tergovga qadar tekshiruv hamda dastlabki tergov harakatlari davom ettirilmoqda.

Xulosa qilib aytganda, suv bu faqatgina tabiiy resurs emas, balki xalqning bebaho boyligidir. Qoraqalpogʻiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi sohasida nazorat qilish inspektsiyasi tomonidan amalga oshirilayotgan bu kabi nazorat tadbirlari sohada qonun ustuvorligini taʼminlashga, yoʻqotishlarni kamaytirishga va eng asosiysi, isteʼmolchilarning toza ichimlik suvidan muntazam bahramand boʻlishiga xizmat qiladi. Kommunal sohadagi tartib va intizom esa farovon hayot va sogʻlom jamiyatning asosiy kafolati sanaladi.