TABIAT – HAYoTBAXŞ KOŞONAMIZ
Tabiatni asrab-avaylaş har bir insonning burçidir. Inson öz ehtiyojini qondiriş maqsadida tabiatga salbiy taʼsir ettiraversa, bu yomon oqibatlarga olib kelişi mumkin. Masalan, örmon daraxtlarini kesib, katta örmonlar örni şahar va qişloqlarga aylantirilsa, tabiatda salbiy özgarişlar yuz beradi. Yaʼni, havodagi kislorod kamayib, odamlarning salomatligiga jiddiy xavf tuğiladi. Çunki odam havodagi kisloroddan nafas olib yaşaydi. Tabiatdagi salbiy özgarişlarning oldini oliş uçun tabiatdagi boğliqlik va muvozanatning buzilişiga yöl qöymaslik kerak. Odamlar tabiatdan öz ehtiyoji uçun foydalanibgina qolmay, uni tiklaşga ham eʼtiborini qaratişi zarur. Şuning uçun bizninig mamlakatimizda tabiatni muhofaza qilişga alohida eʼtibor berilmoqda. Örmon daraxtlarini noqonuniy kesiş va ulardan quriliş xom aşyosi sifatida foydalaniş taqiqlangan. Çunki, mamalatimizda örmonlar kam bölib, ular kesib yuborilsa, bu ölkamiz tabiatiga salbiy taʼsir etadi.
Özbekison Respublikasi Konstitutsiyasining 55-moddasida "Yer, yer osti boyliklari, suv, ösimlik va hayvonot dunyosi hamda boşqa tabiiy zaxiralar umummilliy boylikdir, ulardan oqilona foydalaniş zarur va ular davlat muhofazasidadir”, deb belgilab qöyilgan. Agar tabiatimiz toza, havomiz musaffo bölsa, biz umrimizni uzaytirgan bölamiz. Buyuk bobokalonimiz Abu Ali Ibn Si-no öz asarlarida: "Agar insonlarga toza havo berilsa, u yuz yil yo ming yil yaşaydi, inson öz umrini özi qisqartiradi, tabiatni asrab-avaylasa, özini asrab-avaylagan böladi”-degan fikrlarni qayta-qayta taʼkidlaganlar. Otaxon şoirimiz Qambar otaning "Ona tabiat” şeʼrida şunday çiroyli misralar bor:
Vatanimda tört fasl –
Biri-biridan asl.
Qiş qori qandga öxşar,
Muzi novvotga öxşar.
Bahoroyning kökati,
Har bir mitti köçati,
Tanga quvvat baxş etar,
Soğlom qudrat naqş etar.
Haqiqatan ham, tabiat insonning hayotbaxş koşonasidir. Şunday ekan, biz tabiatni, uning neʼmatlarini asrasak, özimizni asrab-avaylagan bölamiz.
Farida
JUMABOYeVA,
13-sonli maktab öquvçisi.
(Foto - https://nav.uz)

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶