Saodatli hayot yoʻli

Siz koʻrib turgan ushbu fotosurat bundan roppa-rosa yarim asr oldin olingan boʻlib, unda Ikkinchi jahon urushidan keyin el sogʻligʻi yoʻlida qirq yildan ortiq fidoyi mehnat qilgan, butun kuch-gʻayratlari, bilimi va boy tajribalarini xalqimiz sihat-salomatligi yoʻlida sarflagan fidoyi insonlar aks etgan.

Suratda tasvirlangan Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi va nogironi marhum Soatboy ota Xudoyberganov 1942-yil yozda hozirgi "Toʻlqin” ovuli hududidagi "Tama” ovulidan oʻz tengqurlari qatorida nemis-fashist bosqinchilariga qarshi jangga otlandi.

Soatboy ota Xudoyberganov 2-Belorus frontining oʻqchilar polkida aloqachi boʻlib jangga kirdi. U oʻz zimmasidagi masʼuliyatli jangovar vazifalarni muvaffaqiyatli uddalab, qoʻmondonlikning qator tashakkurnomalari va davlat mukofotlariga sazavor boʻldi, Belorussiyaning koʻpgina shaharlari va qishloqlarini nemis-fashist bosqinchilaridan ozod qilishda qahramonlik namunalarini koʻrsatdi. Jangchilar Polsha yerlariga qadam qoʻydilar.

Shiddatli beayov janglar toʻxtovsiz davom etardi. Bir kuni Polshaning quyuq oʻrmoni ichidan oʻtishga toʻgʻri keladi. Shosha-pisha chekinayotgan dushman oʻrmon ichkarisini minalashtirishni eslaridan chiqarmagan edi. Soatboy ota Xudoyberganov yugurib borayotgan qadamlari tagidagi shox-shabbalar ostida mina yashirilgan ekanmi, shox-shabbani turtib yuborishi natijasida kutilmaganda mina portlaydi va qahramonimiz mina zarbidan bir necha qadam nariga uchib tushadi. Oradan qancha vaqt oʻtganini bilmaydi, hushiga kelib koʻzini ochib qarasa dala gospitalida yotganini va oʻng oyogʻidan butkul ayrilganini koʻradi...

1945-yil yozida Soatboy ota Xudoyberganov qoʻltiq tayoqda oʻzining tugʻilib oʻsgan "Toʻlqin” ovuliga omon-eson yetib keladi va sobiq Qipchoq rayon harbiy komissariati yoʻllanmasi bilan Toʻrtkoʻldagi tibbiyot bilim yurtiga oʻqishga joʻnaydi. Bu yerda u mazkur bilim yurtida tahsil olayotgan Orlova Anna Nikitichna bilan tanishib qoladi. Koʻp oʻtmay ular orasida muhabbat rishtalari bir umrga bogʻlanib, 1948-yil boshida odmigina nikoh toʻylari boʻlib oʻtadi. Har ikkalasining ham kasbi bir, yaʼni oʻrta tibbiyot xodimlari sifatida hozirgi "Toʻlqin” ovuli hududlarida istiqomat qilayotgan aholiga va "Choykoʻl” ovuli hududlarining bir qismidagi aholiga yuqorida aytilganidek ular qirq yildan ortiq yelkama-yelka turib tibbiy xizmat koʻrsatishdi. Taqdir ularni bu jihatdan ham siylagan edi.

Ikkinchi jahon urishi boshlanishi bilan tinch aholi mamlakat ichkarisiga evakuatsiya qilindi. Rus millatiga mansub Anna Orlova ham oilasi bilan Xorazm viloyati tumanlariga keltirib joylashtirildi. Bu paytda Anna oʻn yetti yoshni toʻldirib oʻn sakkiz yoshga qadam qoʻyayotgan oʻrta taʼlim maktabini bitirgan durkun qiz edi. U qulay shart sharoit va qulay fursat kelishi bilan ota-onasi va aka-ukalari, opa-singillari maʼqullagach Toʻrtkoʻldagi tibbiyot bilim yurtiga oʻqishga kiradi va uni 1946-yil yozida muvaffaqiyatli bitkazib chiqadi hamda sobiq Qipchoq rayoni hududi-dagi hozirgi "Toʻlqin” ovuliga oʻrta tibbiyot xodimi sifatida mehnat faoliyatini boshlaydi. U paytlarda oʻpka-nafas yoʻllari shamollash kasalliklari, yuqumli oshqozon ichak kasalliklari, sil kasalliklari, koʻz kasalliklaridan traxoma, teri kasalliklaridan turli yarachaqalar, kal va terlatma kasalliklari aholi orasida koʻp uchrardi. Koʻpincha bemorlar uylarida davolanardilar. Shuningdek, baʼzi yuqumli kasalliklarga qarshi profilaktik emlash ishlari ham olib borilardi. Xullas, shifokorlar qiladigan ishlar yetarli edi. Zerikish uchun esa fursat yetishmasdi.

Biz hikoya qilayotgan marhum Soatboy ota Xudoyberganov va marhuma Orlova Anna Nikitichnalar mehnatda fidoyi boʻlishlari bilan birga oilaparvar insonlar ham edi. Ularning yaxshi niyat bilan qurgan chiroyli oilalarini yetti nafar solih farzandlar yanada gulgun, yanada serfayz qildi. Farzandlarning koʻpchiligi oʻzlari tanlagan mutaxassisliklar boʻyicha oliy oʻquv yurtlarida oʻqib, hayot yoʻllarini nurafshon etdilar. Shu jumladan, toʻngʻich oʻgʻil Anatoliy Xudoyberganov tibbiyot fanlari doktori, professor, diyetologiya fani boʻyicha taniqli olim boʻlib jahon sogʻlikni saqlash tashkilotining Oʻzbekistondagi vakili sifatida oziq-ovqat mahsulotlarining xavfsizligi boʻyicha koʻlamdor ishlarni amalga oshirmoqda.

Qobul ShOMURODOV.