Arna boʻyi mahallasida “Parkent tajribasi” tatbiq etilmoqda

Yurtimizda yoqilgʻi-energiya resurslaridan oqilona foydalanish, energetika tizimini isloh qilish va aholini barqaror energiya manbalari bilan taʼminlash borasida keng koʻlamli ishlar amalga oshirilmoqda. Xususan, tabiiy gaz tarmoqlaridagi yoʻqotishlarni bartaraf etish, energiya samaradorligini oshirish va mazkur sohada zamonaviy yondashuvlarni joriy etishga alohida eʼtibor qaratilmoqda.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 1-apreldagi “Yoqilgʻi-energiya resurslaridan noqonuniy foydalanish va behuda sarflanishining oldini olish hamda energiya samaradorligini oshirish boʻyicha chora-tadbirlarni takomillashtirish toʻgʻrisida”gi Qarori ijrosini taʼminlash maqsadida Amudaryo tumani prokuraturasi tomonidan tizimli ishlar yoʻlga qoʻyilgan.

Xususan, tumanning Arna boʻyi mahallasini samarali va xavfsiz energiya taʼminoti bilan taʼminlash maqsadida “Parkent tajribasi” asosida amaliy ishlar boshlab yuborildi.

“Parkent tajribasi” – davlat-xususiy sheriklik asosida ishlab chiqilgan, aholi hamda iqtisodiyot tarmoqlarini tabiiy gaz bilan xavfsiz va samarali tarzda taʼminlash, energiya tejamkor texnologiyalarni joriy qilishga qaratilgan innovatsion loyiha boʻlib, dastlab Toshkent viloyatining Parkent tumanida joriy etilgan. Mazkur tajriba ijobiy natijalar bergani bois, hozirda Respublika boʻylab bosqichma-bosqich tatbiq etilmoqda.

Ayni paytda ushbu tajriba Amudaryo tumanida ham keng qoʻllanilmoqda. Xususan, tumanning Arna boʻyi mahallasini qamrab olgan “Avtomatlashtirilgan mahalla–isteʼmol–nazorat balansi” loyihasi doirasida bir qator texnik va tashkiliy ishlar amalga oshirildi. Jumladan, 6,4 kilometr uzunlikdagi yer usti gaz tarmoqlari estetik jihatdan tartibga keltirildi, 7,9 kilometr yer osti gaz tarmoqlari mobil laboratoriyalar orqali texnik koʻrikdan oʻtkazildi. Shuningdek, 40 metr uzunlikdagi yer osti tarmogʻi yer ustiga chiqarilib, 28 ta zamonaviy tirgaklar oʻrnatildi.

Ushbu ishlar mahallada tabiiy gaz taʼminotidagi yoʻqotishlarni kamaytirish, xavfsiz va samarali taʼminotni yoʻlga qoʻyish, shu bilan birga aholining energiya manbalariga boʻlgan ehtiyojini toʻliq qondirishga qaratilgan keng koʻlamli islohotlarning amaliy ifodasi boʻlmoqda.

Mahalladagi 300 ta xonadonning gaz taʼminoti ikki bosqichli tizimga oʻtkazildi. Mavjud 5 ta oʻrta bosimli gaz taqsimlash punkti demontaj qilinib, oʻrniga “RDBK-100” rusumli 2 ta zamonaviy punkt oʻrnatildi. Shuningdek, diametri 89 millimetrlik 5 ta filtrlar, 5 tadan zulfin va kranlar yangisiga almashtirildi. 12,6 kilometr uzunlikdagi gaz quvurlari boʻyaldi va ularning texnik holati yaxshilandi.

Barcha ishlarni muvofiqlashtirish maqsadida tashkil etilgan shtab tarkibida hozirda 3 ta brigada faoliyat yuritmoqda. Ularda 6 nafardan ortiq “Mahalla gazchisi”, 3 nafar malakali payvandchi hamda 2 tadan ziyod maxsus texnika vositalari jalb etilgan. Brigada aʼzolari tomonidan gaz tarmoqlarini tartibga keltirish va ikki bosqichli tizimga oʻtkazish ishlari samarali amalga oshirilmoqda.

Shuningdek, shtab tomonidan aholiga energiya tejamkor tabiiy gaz qurilmalari haqida tushuntirish ishlari olib borilmoqda va ularni oʻrnatish boʻyicha amaliy yordam koʻrsatilmoqda. Bu nafaqat energiya tejamkorlikni taʼminlash, balki isrofgarchilikning oldini olishda muhim ahamiyat kasb etmoqda. Natijada birgina Arna boʻyi mahallasidagi 474 nafar isteʼmolchidan bir yilda taxminan 116 ming kub metr tabiiy gaz tejalishiga erishildi.

Shu bilan birga, tabiiy gaz taʼminoti tizimini takomillashtirish, isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish, hisob-kitoblarda aniqlikni taʼminlash, energiya resurslaridan oqilona foydalanish va isrofning oldini olish maqsadida avtomatlashtirilgan nazorat tizimi joriy etilmoqda. Bu orqali tizimda shaffoflik va hisobdorlik taʼminlanmoqda.

Bundan tashqari, tuman elektr taʼminoti korxonasi tomonidan “Toʻqimachi” stantsiyasidan chiqayotgan fiderdagi ayrim transformator punktlarida texnologik yoʻqotishlarni kamaytirish va avariya holatlarining oldini olish maqsadida joriy taʼmirlash ishlari amalga oshirildi. Xususan, 10 kVli (kilovoltli) havo tarmoqlari yoʻllari daraxt shoxlaridan tozalandi, transformator punktlarining 10 kVli ajratkichlari sozlanib, mavjud kamchiliklar bartaraf etildi.

Prokuratura organlari ham mazkur jarayonlarda faol ishtirok etib, loyiha amalga oshirilayotgan hududlarda qonun ustuvorligini taʼminlash, isteʼmolchilar huquq va manfaatlarini himoya qilish, shuningdek, barcha ishlar belgilangan tartibda amalga oshirilishi ustidan nazorat olib bormoqda. Bu esa, eng avvalo, davlat va jamiyat manfaatlarini taʼminlashga xizmat qilmoqda.

Sh. Joldasov, Amudaryo tuman prokurorining katta yordamchisi.