Арна бўйи маҳалласида “Паркент тажрибаси” татбиқ этилмоқда

Юртимизда ёқилғи-энергия ресурсларидан оқилона фойдаланиш, энергетика тизимини ислоҳ қилиш ва аҳолини барқарор энергия манбалари билан таъминлаш борасида кенг кўламли ишлар амалга оширилмоқда. Хусусан, табиий газ тармоқларидаги йўқотишларни бартараф этиш, энергия самарадорлигини ошириш ва мазкур соҳада замонавий ёндашувларни жорий этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 1 апрелдаги “Ёқилғи-энергия ресурсларидан ноқонуний фойдаланиш ва беҳуда сарфланишининг олдини олиш ҳамда энергия самарадорлигини ошириш бўйича чора-тадбирларни такомиллаштириш тўғрисида”ги Қарори ижросини таъминлаш мақсадида Амударё тумани прокуратураси томонидан тизимли ишлар йўлга қўйилган.

Хусусан, туманнинг Арна бўйи маҳалласини самарали ва хавфсиз энергия таъминоти билан таъминлаш мақсадида “Паркент тажрибаси” асосида амалий ишлар бошлаб юборилди.

“Паркент тажрибаси” – давлат-хусусий шериклик асосида ишлаб чиқилган, аҳоли ҳамда иқтисодиёт тармоқларини табиий газ билан хавфсиз ва самарали тарзда таъминлаш, энергия тежамкор технологияларни жорий қилишга қаратилган инновацион лойиҳа бўлиб, дастлаб Тошкент вилоятининг Паркент туманида жорий этилган. Мазкур тажриба ижобий натижалар бергани боис, ҳозирда Республика бўйлаб босқичма-босқич татбиқ этилмоқда.

Айни пайтда ушбу тажриба Амударё туманида ҳам кенг қўлланилмоқда. Хусусан, туманнинг Арна бўйи маҳалласини қамраб олган “Автоматлаштирилган маҳалла–истеъмол–назорат баланси” лойиҳаси доирасида бир қатор техник ва ташкилий ишлар амалга оширилди. Жумладан, 6,4 километр узунликдаги ер усти газ тармоқлари эстетик жиҳатдан тартибга келтирилди, 7,9 километр ер ости газ тармоқлари мобиль лабораториялар орқали техник кўрикдан ўтказилди. Шунингдек, 40 метр узунликдаги ер ости тармоғи ер устига чиқарилиб, 28 та замонавий тиргаклар ўрнатилди.

Ушбу ишлар маҳаллада табиий газ таъминотидаги йўқотишларни камайтириш, хавфсиз ва самарали таъминотни йўлга қўйиш, шу билан бирга аҳолининг энергия манбаларига бўлган эҳтиёжини тўлиқ қондиришга қаратилган кенг кўламли ислоҳотларнинг амалий ифодаси бўлмоқда.

Маҳалладаги 300 та хонадоннинг газ таъминоти икки босқичли тизимга ўтказилди. Мавжуд 5 та ўрта босимли газ тақсимлаш пункти демонтаж қилиниб, ўрнига “РДБК-100” русумли 2 та замонавий пункт ўрнатилди. Шунингдек, диаметри 89 миллиметрлик 5 та фильтрлар, 5 тадан зулфин ва кранлар янгисига алмаштирилди. 12,6 километр узунликдаги газ қувурлари бўялди ва уларнинг техник ҳолати яхшиланди.

Барча ишларни мувофиқлаштириш мақсадида ташкил этилган штаб таркибида ҳозирда 3 та бригада фаолият юритмоқда. Уларда 6 нафардан ортиқ “Маҳалла газчиси”, 3 нафар малакали пайвандчи ҳамда 2 тадан зиёд махсус техника воситалари жалб этилган. Бригада аъзолари томонидан газ тармоқларини тартибга келтириш ва икки босқичли тизимга ўтказиш ишлари самарали амалга оширилмоқда.

Шунингдек, штаб томонидан аҳолига энергия тежамкор табиий газ қурилмалари ҳақида тушунтириш ишлари олиб борилмоқда ва уларни ўрнатиш бўйича амалий ёрдам кўрсатилмоқда. Бу нафақат энергия тежамкорликни таъминлаш, балки исрофгарчиликнинг олдини олишда муҳим аҳамият касб этмоқда. Натижада биргина Арна бўйи маҳалласидаги 474 нафар истеъмолчидан бир йилда тахминан 116 минг куб метр табиий газ тежалишига эришилди.

Шу билан бирга, табиий газ таъминоти тизимини такомиллаштириш, истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, ҳисоб-китобларда аниқликни таъминлаш, энергия ресурсларидан оқилона фойдаланиш ва исрофнинг олдини олиш мақсадида автоматлаштирилган назорат тизими жорий этилмоқда. Бу орқали тизимда шаффофлик ва ҳисобдорлик таъминланмоқда.

Бундан ташқари, туман электр таъминоти корхонаси томонидан “Тўқимачи” станциясидан чиқаётган фидердаги айрим трансформатор пунктларида технологик йўқотишларни камайтириш ва авария ҳолатларининг олдини олиш мақсадида жорий таъмирлаш ишлари амалга оширилди. Хусусан, 10 кВли (киловольтли) ҳаво тармоқлари йўллари дарахт шохларидан тозаланди, трансформатор пунктларининг 10 кВли ажраткичлари созланиб, мавжуд камчиликлар бартараф этилди.

Прокуратура органлари ҳам мазкур жараёнларда фаол иштирок этиб, лойиҳа амалга оширилаётган ҳудудларда қонун устуворлигини таъминлаш, истеъмолчилар ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш, шунингдек, барча ишлар белгиланган тартибда амалга оширилиши устидан назорат олиб бормоқда. Бу эса, энг аввало, давлат ва жамият манфаатларини таъминлашга хизмат қилмоқда.

Ш. Жолдасов, Амударё туман прокурорининг катта ёрдамчиси.