Жамоатчилик назорати – сув таъминоти сифатининг муҳим кафолати

Ўзбекистон Республикасининг 2022 йил 22 июлдаги “Ичимлик суви таъминоти ва оқова сувларни чиқариб юбориш тўғрисида”ги Қонунида фуқаролар, маҳаллий ўзини ўзи бошқариш органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари ҳамда фуқаролик жамияти бошқа институтларининг ушбу соҳадаги тадбирларда иштирок этиши белгиланган.

2025 йил 14 январь куни Ўзбекистон маҳаллалари уюшмаси ҳамда Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида назорат қилиш инспекцияси ўртасида мазкур қонун талабларидан келиб чиққан ҳолда ўзаро ҳамкорлик меморандуми имзоланган эди. Ушбу меморандум асосида Инспекция ва “Қорақалпоқ сув таъминоти” акциядорлик жамиятининг Амударё туман филиали масъул ходимлари ҳамкорлигида ичимлик суви таъминоти ҳамда оқова сувларни чиқариш хизматларидан фойдаланиш қоидаларига риоя этилиши юзасидан мунтазам равишда назорат ва тарғибот тадбирларини ўтказиб келмоқда. Ана шундай назорат тадбирларидан навбатдагиси туманнинг Бой овул маҳалласи ва Бўзёп овулида ўтказилди.

Ичимлик суви таъминоти ва оқова сувларни чиқариш хизматларини кўрсатишда жамоатчилик назоратининг аҳамияти жуда катта. Бу аввало, сув таъминоти ташкилотларининг масъулиятини оширади, уларнинг ўз вазифаларига сидқидилдан ёндашишини таъминлайди. Иккинчидан, аҳолининг муаммоларини тезкор аниқлаш ва бартараф этиш имконини беради. Учинчидан эса фуқароларнинг тизимга бўлган ишончини мустаҳкамлайди ва уларни сув ресурсларидан оқилона фойдаланишга ундайди.

Ўрганишлар жараёнида маҳаллалар аҳолиси томонидан жиддий эътирозлар, жумладан, авария ҳолатларини бартараф этиш, ичимлик сувининг босими ва сифати, таъминот узвийлиги бўйича жиддий камчиликлар мавжуд эмаслиги билдирилди.

Айтиш жоизки, амалдаги қоидаларга мувофиқ ичимлик сувининг сифати давлат санитария-эпидемиология назорати органлари томонидан белгиланган стандартларга тўлиқ жавоб бериши керак. Сув босими эса кўп қаватли уйларнинг энг юқори қаватларигача етиб боришини таъминлаши лозим. Узлуксиз сув таъминоти – бу истеъмолчиларнинг қонуний ҳуқуқи бўлиб, уни таъминлаш сув таъминоти ташкилотининг асосий вазифасидир.

Ўз навбатида ҳудуддаги истеъмолчиларнинг Қонун талабларига амал қилиши устидан ҳам назорат тадбирлари ўтказилди. Унда истеъмолчиларга ичимлик сувидан оқилона ва тежамкорлик билан фойдаланиш, сув таъминоти ташкилоти билан тузилган шартнома шартларига амал қилиш бўйича тавсиялар берилди.

Бугунги кунда дунё миқёсида чучук сув захираларининг камайиб бораётгани ҳар бир томчи сувни қадрлашни тақозо этади. Сувни тежаш нафақат оилавий бюджетни иқтисод қилади, балки келажак авлодлар учун сув ресурсларини асрашга қўшилган ҳисса ҳамдир. Ҳар бир хонадонда сувдан фойдаланишда исрофгарчиликка йўл қўймаслик, сув жўмракларини соз ҳолатда сақлаш – бу юксак маданият ва табиатга бўлган меҳр ифодасидир.

Сув таъминоти ташкилоти билан тузилган шартнома шартларига амал қилиш ҳам истеъмолчи, ҳам хизмат кўрсатувчи ташкилот учун муҳимдир. Шартномада икки томоннинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари аниқ белгилаб қўйилган. Истеъмолчи ўз вақтида тўловларни амалга ошириши, сув ҳисоблагичларининг созлигини назорат қилиши лозим бўлса, сув таъминоти ташкилоти сифатли ва узлуксиз хизмат кўрсатиш мажбуриятини олади.

Бу каби назорат ва тарғибот тадбирларидан кўзланган мақсад аҳолининг ҳуқуқий саводхонлигини ошириш, уларнинг коммунал хизматлар соҳасидаги ислоҳотларга дахлдорлик ҳиссини кучайтириш ва энг асосийси, ичимлик суви таъминоти сифатини янада яхшилашга ҳисса қўшишдир.