Вояга етмаганлар ўртасида жиноят ва ҳуқуқбузарликларнинг олдини олишга қаратилган ишлар кучайтирилмоқда

Яқинда вояга етмаганлар ўртасида жиноят ва ҳуқуқбузарликларнинг олдини олишга қаратилган чора-тадбирларнинг самарадорлигини ошириш мақсадида Қорақалпоғистон Республикаси ишчи гуруҳи Амударё туманига ташриф буюрди.

Ташриф доирасида туман ҳокимлиги мажлислар залида ишчи гуруҳ аъзолари, туман прокурори, тумандаги умумтаълим мактаблари директорлари, уларнинг маънавий-маърифий ишлар бўйича ўринбосарлари ҳамда тегишли ташкилотлар масъуллари иштирокида тарғибот учрашуви ташкил этилди.

Учрашувда сўзга чиққан ишчи гуруҳ вакиллари томонидан ёшлар ўртасида ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш, ота-оналар ҳамда таълим муассасалари ўртасидаги ҳамкорликни мустаҳкамлаш, болалар тарбиясида маънавий-ахлоқий омилларни кучайтириш масалалари юзасидан фикр-мулоҳазалар билдирилди. Шунингдек, соҳа мутахассислари томонидан амалга оширилаётган чора-тадбирлар таҳлил қилиниб, мавжуд ижобий тажрибалар билан ўртоқлашилди.

Қайд этилганидек, тегишли чора-тадбирларни тизимли ва самарали ташкил этиш мақсадида ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ҳамда масъул ташкилотлар ўртасида ҳамкорликка оид қўшма қарор имзоланган.

Мамлакатимизда вояга етмаганлар ўртасида назоратсизлик ва қаровсизлик ҳолатларининг олдини олиш, уларда ҳуқуқбузарлик ва жиноятларга нисбатан муросасиз муносабатни шакллантиришга қаратилган бир қатор манзилли ишлар амалга оширилмоқда. Бироқ таҳлиллар шуни кўрсатмоқдаки, амалга оширилаётган профилактик тадбирларга қарамасдан, вояга етмаганлар томонидан содир этилаётган жиноятларнинг кескин камайишига эришилмаяпти.

Айниқса, жиноят ва ҳуқуқбузарликка мойиллиги бор вояга етмаганлар билан мунтазам иш олиб бориш, уларни тўғри ҳаёт йўлига йўналтириш, ҳуқуқбузарликларга олиб келаётган шарт-шароитларни бартараф этиш каби чоралар етарлича амалга оширилмаётгани кузатилмоқда.

Маълумотларга кўра, 2024 йил давомида Қорақалпоғистон Республикасида вояга етмаганлар томонидан турли жиноятлар содир этилган. Жиноят содир этган ўсмирларнинг аксар қисми умумтаълим мактаблари ўқувчилари бўлиб, қолганлари касб-ҳунар таълим муассасаларида таҳсил олувчилар, уюшмаган ёшлар, бандлиги таъминланган ҳамда бошқа ҳудудлардан келган шахслардир.

Ўсмирлар асосан ўғрилик, безорилик, баданга шикаст етказиш, фирибгарлик, транспорт воситаларини олиб қочиш каби жиноятларни содир этган. Шунингдек, вояга етмаганлар иштирокидаги айрим ҳолатларда ёшлар ўртасидаги тарбиявий назоратнинг етарли эмаслиги ҳам кўзга ташланмоқда.

Жиноятларнинг кўп қисми кўча ва маҳаллаларда, айримлари эса хонадонлар, бозор ва компьютер ўйинхоналари, кафе, ресторанлар ҳамда таълим муассасалари ҳудудларида содир этилган.

Ушбу ҳолатлар вояга етмаганлар ўртасида жиноятчиликнинг олдини олишга қаратилган қўшимча чора-тадбирларни белгилаш зарурлигини тақозо этмоқда. Бу борада айниқса “оила – маҳалла – мактаб” тизими доирасидаги ҳамкорлик муҳим аҳамият касб этмоқда.

Нукус шаҳар ички ишлар органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бошқармаси ва барча туманлардаги Ички ишлар бўлимлари профилактика инспекторлари, туман Ички ишлар бўлими Жамоат хавфсизлиги хизмати Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси бўлими Вояга етмаганлар масалалари бўйича инспектор-психологлари ҳамда таълим муассасалари раҳбарлари ўртасидаги ҳамкорлик асосида жиноят содир этган ёки ҳуқуқбузарликка мойиллиги бор вояга етмаганлар доимий рўйхатга олиниб, улар билан индивидуал профилактик ишлар олиб борилмоқда.

Айниқса, тунги вақтларда содир этиладиган ўғирлик ва бошқа жиноятларнинг олдини олиш мақсадида навбатдаги хизматлар фаолияти кучайтирилмоқда, тезкор вазиятга қараб тунги нарядлар йўналишлари ўзгартирилмоқда.

Ички ишлар органлари ва таълим муассасалари ҳамкорлигида “Давомат”, “Ўқувчи”, “Тиғ” ва “Тунги рейд” каби профилактик тадбирлар мунтазам ўтказилмоқда. Сабабсиз дарс қолдирувчи, мактаб назоратидан четда қолган ўқувчилар аниқланиб, ўқишга қайтариш, давоматни яхшилаш, мактабларга ноқонуний жисм ва моддалар олиб кирилишининг олдини олиш юзасидан таъсирчан чоралар кўрилмоқда.

Йиғилишда вояга етмаганлар ўртасида жиноятчилик ва ҳуқуқбузарликларни камайтиришга ҳисса қўшиш нафақат давлат ва жамоат ташкилотларининг, балки ҳар бир фуқаронинг бурчи эканлиги қайд қилинди.

Оғабек Эркулиев, туман прокурорининг катта ёрдамчиси.