36-сонли мактабда саводхонлик байрами ўтказилди
Саводхонлик ҳарфлар ўқий олиш ва санашни ўрганишдан бошланади. Кейинчалик эса фанлар аста-секин мураккаблашиб, она-тили, математика, табиий фанлар сингари илм соҳаларига бўлина бошлайди. Бироқ, ҳар битта ишнинг энг мураккаб ва масъулиятли нуқтаси бу – дастлабки жараёндир. Яъни инсон учун сув ва ҳаводек зарур бўлган савод чиқаришдек машаққат ортида устозларнинг тинимсиз меҳнати, қобилияти ётади. Шу сабабли ҳам мактабга илк қадам қўйган пайтимиз китобнинг моҳиятини билмасдан, фақатгина камалакранг расмларига маҳлиё бўлиб ўтирганимизда қўлимиздан тутиб, ҳарфларни, ўқишни ўргатган ва китобларнинг моҳиятини англашимизга яқиндан ёрдам берган азиз инсон – биринчи устозимиз олдида бир умр бош эгамиз. Бугун ўша устозларимизнинг ва савод чиқаришимизга сабабчи бўлган алифбо китобининг шарофати билан қай биримиз доктор, кимимиз ўқитувчи, кимимиз эса яна бошқа-бошқа касбларни эгаллаб, жамиятда ўз ўрнимизга эгамиз. Дунё аҳолиси орасида ҳали ҳанузгача саводсиз инсонларнинг мавжудлиги эса бизни шукур қилишга ундайди. Шубҳасиз, билим ва саводнинг мавжудлиги ҳам бир неъмат.
Янги йил байрами яқинлашгани сари юртимиздаги барча умумтаълим мактабларида яна бир шодиёна – саводхонлик байрами ҳам кенг нишонланади. Бу байрам ўз навбатида “Алифбо байрами” сифатида ҳам барчамизга таниш ва қадрдон. Мактаблардаги барча 1-синф ўқувчилари янги йилга қўшалоқ равишда, саводхонлик байрамини ҳам зўр иштиёқ, байрамона шукуҳ ва кўзларда қувонч билан қарши оладилар. Елкаларига ялтироқ зарлар тақиб, қўлларида алифбодаги бирор ҳарфни тутиб, ўша ҳарф билан бошланувчи шеърлар ҳамда қўшиқлар айтадилар.
Ана шундай тадбирлардан бири, Амударё туманидаги 36-сонли умумтаълим мактабида ҳам бўлиб ўтди. Мактабнинг 1-“б” ва 1-“в” синфи ўқувчилари иштирокида ҳамда шу синфлар раҳбарлари Гулойим Бобожонова, Фарида Саидовалар бошчилигида ўтказилган саводхонлик кечаси чинакам шодиёна тусини олди.
Дастлаб, ўқувчилар алифбодан ўрин олган ҳарфларга бағишлаб шеърлар айтдилар. Чучук тиллари ила ҳарфларнинг моҳиятини тушунтиришга ҳаракат қилдилар. Ҳарфларга мослаб қўшиқлар куйлаб, рақсга тушдилар. Байрам давомида ўқувчилар “Алифбе” китоби билан хайрлашиб, “Ўқиш китоби” билан танишдилар ва ўзлари учун битмас-туганмас билим хазинаси бўлмиш ушбу китобни варақлашга ошиқдилар.
Тадбир сўнгида даврага янги йилнинг орзиқиб кутилган меҳмонлари Қорбобо ва Қорқиз ташриф буюриб, ўқувчиларни қўшалоқ байрам билан табриклашди. Болажонлар эса Қорбобога ўзлари севган шеърлардан айтиб бериб, юраклари завқ-у, шавққа тўлди. Шу тариқа, Қорбобо ўқувчиларга бир-биридан ажойиб байрам совғаларини улашди.
Ҳа, она тилимиздан ўрин олган ҳар бир ҳарфнинг ўз оҳангги ва ўз ўрни бор. Уларнинг қай бирининг қай тарзда қўлланилишини ҳам айнан мактабда ўрганамиз. Интернет маълумотларига кўра, дунёдаги саводсиз инсонларнинг учдан икки қисмини қизлар ва аёллар ташкил этади. Марказий ва Шарқий Осиёда, Шимолий Америкада, Лотин Америкасида ва Кариб денгизи ҳавзаси давлатларида саводсиз эркаклар ва аёллар ўртасидаги фарқ у қадар катта эмас. Бироқ Шимолий Африка, Ғарбий ва Жанубий Осиё ва Африканинг Саҳрои Кабирдан жанубда жойлашган давлатларида саводсизлик бўйича жинслар ўртасидаги фарқ сезиларли даражада.
Шунингдек, ЮНЕСКО маълумотларига кўра, дунё бўйлаб 6 ёшдан 18 ёшгача бўлган 244 миллион болалар мактабга боришмайди. Паст ва ўрта даромадли мамлакатларда 10 ёшли болаларнинг оддий матнни ҳам ўқий олмаслиги 2019 йилдаги 57 фоиздан 2022 йилда 70 фоизгача кўтарилган. Болаларнинг, жумладан, мактабда таълим олаётган болаларнинг катта қисми базавий саводхонлик кўникмаларига ҳам эга эмас.
Ҳа, бу аянчли статистика. Шундай экан, бугун фарзандларимизнинг мактабда олаётган бепул билим ва тарбияси шукур қилиб, фикр юритишимизга чорлайдиган бебаҳо неъматдир.
Азиза Мадраҳимова
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
