Sayxunobod tajribasini joriy etish mavzusida seminarlar oʻtkazilmoqda

Maʼlumki, joriy yil 14-yanvar kuni Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev Sirdaryo viloyatiga tashrifi davomida Sayxunobod tumani boʻlib, tumanning “Ittifoq” mahallasidagi tomorqa va uy xoʻjaliklari bilan yaqindan tanishgan edi. Viloyat faollari bilan oʻtkazilgan yigʻilishda davlatimiz rahbari Sayxunobodda yoʻlga qoʻyilishi rejalashtirilayotgan yangi tajribani butun respublika boʻylab joriy qilish haqida koʻrsatma berdi.

“Sayxunobod tajribasi” nomi bilan butun mamlakat boʻylab mahallalarda joriy qilinayotgan ushbu tizim aholining bandligini taʼminlash, tomorqadan unumli foydalanish, natijada oilalar davromadini oshirish va mamlakat iqtisodiyoti rivojiga hissa qoʻshishdagi muhim ahamiyat kasb etadi.

Amudaryo tumanida ham ushbu tashabbus keng quloch yozmoqda. Tuman hokimi Sobir Xoʻjametov ovul va mahallalarda boʻlib, masʼullar ishtirokida seminarlar oʻtkazmoqda. Seminarlarda Prezidentimiz tomonidan ilgari surilgan tashabbusining ahamiyati, uni amalga oshirish mexanizmlari haqida keng turda tushunchalar berilmoqda. Yaqinda tumanning Toʻlqin va Choykoʻl ovullarida ham shu mavzuda seminarlar tashkil qilindi.  

Aytish joizki, Sayxunobod tajribasiga asosan endilikda har bir mahalladagi hokim yordamchisi “1 sotix tomorqadan kamida 1-2 million soʻm daromad” degan mezon asosida aholi uchun biznes reja ishlab chiqadi. Bu tizim yerdan yanada samarali foydalanish, dehqonlar uchun bozor topishga koʻmaklashish, tadbirkorlarni sifatli urugʻ va dori vositalari bilan taʼminlash, tadbirkorlarning eksportiga amaliy yordam berish, yer munosabatlarini shakllantirish kabi muhim islohotlarni oʻz ichiga oladi.

Seminar ishtirokchilari avvalo Toʻlqin ovul fuqarolar yigʻini maʼmuriy binosida boʻlib, binoda mavjud imkoniyatlar, tashrif buyuruvchilar uchun yaratilgan sharoitlar bilan yaqqindan tanishdilar. 2 qavatli binoda “Yettilik” aʼzolari uchun barcha shart-sharoitlar yaratilgan boʻlib, fuqarolarni qabul qilish, majlislar oʻtkazish xonalari mavjud.

Seminarlar bevosita aholi tomorqalarida davom ettirilib, unda fuqarolar yigʻini raislari va boshqa masʼullar ishtirok etdi. Masʼullar alohida qayd etib oʻtganidek, tomorqa yerlaridan unumli foydalanish, oilaviy farovonlikni oshirish va iqtisodiyotni rivojlantirishda muhim rol oʻynaydi. Bu aholining oʻziga yetarli va sifatli oziq-ovqat bilan taʼminlanishini kafolatlaydi va oziq-ovqat xavfsizligini mustahkamlaydi.

Mamlakatimizda tomorqa xoʻjaliklari, ayniqsa qishloq joylarda, koʻpchilik oilalarning asosiy daromad manbai hisoblanadi. Tomorqadan samarali foydalanish orqali oilalar nafaqat oʻzlarini, balki mahalliy bozorlarni ham turli xil sabzavot va mevalar bilan taʼminlash imkoniyatiga ega boʻladilar. Bu esa mahalliy iqtisodiyotga ijobiy taʼsir koʻrsatib, ish bilan bandlikni oshirish va kambagʻallikni qisqartirishga yordam beradi.

Bundan tashqari, tomorqa xoʻjaliklari mahalliy iqlim va ekologik sharoitlarga moslashgan ekinlarni yetishtirishga imkon beradi, bu esa biologik xilma-xillikni saqlash va mahalliy flora va faunaning boyligini oshirishda muhim ahamiyatga ega.

Shu sababli ham mamlakatimizda tomorqa xoʻjaliklarini rivojlantirish uchun davlat tomonidan turli dasturlarlar joriy qilinib, tomorqachilarga keng imtiyozlar taqdim etilmoqda. Masalan, Prezidentimizning 2024-yil 5-martdagi qaroriga binoan, aholi xonadonlarida sanoat usulida mahsulot ishlab chiqarishni qoʻllab-quvvatlash va tomorqa xoʻjaliklarida yangi zaxiralarni ishga solishga doir chora-tadbirlar koʻzda tutilgan. Bu kabi chora-tadbirlar, tomorqa xoʻjaliklarining samaradorligini oshirish va ularni zamonaviy texnologiyalar bilan jihozlashga qaratilgani bilan ahamiyatlidir.

Seminarda qayd etilganidek, Sayxunobod tajribasini Amudaryoning har bir ovul va mahallasida, har bir koʻchasida joriy qilish kelgusida tomorqa xoʻjaliklarini yanada rentabel qilish va ularning mahsulotlarini eksport qilish imkoniyatlarini kengaytirishga yordam beradi.

Seminar tumanning Choykoʻl ovulidagi koʻchalarda ham davom etdi. Ishtirokchilar Oʻzbekiston Mahallalar uyushmasining tuman boʻlimi boshligʻi Alisher Yuldashev boshchiligida aholi xonadonlariga kirib, tomorqadan unumli foydalanish holati bilan yaqindan tanishdilar.

Maʼlumki, qishloq joylarida tomorqadan unumli foydalanishning iqtisodiy va ijtimoiy ahamiyati nihoyatda ulkan. Oilalar oʻzlarining tomorqalaridan oladigan daromadlari evaziga farovon hayot kechiradi, farzandlarining taʼlim olishi, oʻz salomatliklarini saqlash, yashash sharoitlarini yaxshilash imkoniyatiga ega boʻladilar. Bu esa davlat va jamiyatning umumiy rivojlanishiga ijobiy taʼsir koʻrsatadi hamda kelajak avlodlar uchun yanada yaxshiroq sharoitlar yaratishga yordam beradi.

Seminar ishtirokchilari ovuldagi ilgʻor tomorqachilarning tajribalaridan foydalanib, tumanning boshqa hududlarida ham yerdan unumli foydalanish, mahsulot yetishtirish hajmini oshirish boʻyicha bilim va koʻnikmalarini yanada mustahkamladilar.

Prezidentrimiz bir necha bora eʼtirof etganlaridek, qishloq joylarida oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish va aholini ish bilan taʼminlashda tomorqa xoʻjaligining ahamiyati juda katta. Tomorqa xoʻjaligi, ayniqsa kichik hajmdagi yer maydonlaridan samarali foydalanish orqali oilaviy daromad manbaini kengaytirish va ishsizlikni kamaytirishda muhim rol oʻynaydi.

Ushbu tarmoqni yanada rivojlantirish maqsadida qabul qilingan Prezident farmon va qarorlarida kreditlar ajratish mexanizmini soddalashtirish, aholining bandligini oshirish, daromad manbaini kengaytirish va mehnat faoliyatini qoʻllab-quvvatlash kabi chora-tadbirlar koʻzda tutilgan.

Yangidan joriy qilinayotgan Sayxunobod tajribasi esa tomorqa xoʻjaligi orqali oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish, mahsulotlarni qayta ishlash, mahalliy bozorlarga chiqarish va eksport qilish imkoniyatlarini yanada kengaytirishga imkon yaratadi. Bu esa, oʻz navbatida, iqtisodiyotning barqarorligini taʼminlash va aholining turmush darajasini yanada oshirishga xizmat qiladi.

Amudaryo tumanining barcha ovul va mahallalarida boʻlgani kabi, Choykoʻl ovulida ham mirishkor dehqonlar, namunali tomorqachilar talaygina. Seminar ishtirokchilari ana shunday ilgʻor va ishbilarmon tomorqachilarning xonadonlarida boʻlib, yerdan naqadar unumli foydalanayotganiga guvoh boʻldilar.

Bugun Choykoʻl ovulining har bir koʻchasida, har bir tomorqasida dehqonchilik ishlari qizigan palla. Choykoʻlliklarning bu mirishkorliklari nafaqat ichki bozor uchun ekologik toza mahsulotlar yetishtirish, balki aholining sogʻlom ovqatlanish madaniyatini shakllantirish va aholining oziq-ovqat xavfsizligini taʼminlashda ham muhim ahamiyatga ega.

Eng muhimi, tomorqa xoʻjaligining rivojlanishi,  nafaqat iqtisodiy, balki juda katta ijtimoiy ahamiyatga ham ega. Tomorqadagi mehnat oila aʼzolarining birgalikda ishlashi uchun zamin hozirlab, oilaviy mehnat madaniyatini shakllantirishi va avlodlararo bilim hamda tajriba almashishga imkon yaratadi.

Seminar soʻngida ishtirokchilar Choykoʻl ovul fuqarolar yigʻini maʼmuriy binosida boʻlib, “Mahalla yettiligi”ning ish jarayoni bilan yaqindan tanishdilar.

“Mahalla yettiligi” tizimi mahallaning asosiy birligi sifatida aholini ish bilan taʼminlash va turmush sharoitlarini yaxshilashga qaratilgan muhim vazifalarni bajarishga masʼuldir. Ushbu tizim, mahalliy hokimiyat organlari bilan hamkorlikda, aholining ijtimoiy-iqtisodiy muammolarini hal etishda katta rol oʻynaydi. Ishtirokchilar ovul fuqarolar yigʻini binosida “Yettilik” aʼzolarining hamkorlikdagi faoliyati natijasida katta yutuqlarga erishilayotganiga guvoh boʻldilar.

Sayxunobod tajribasini joriy etish mavzusidagi seminarlar tumanning boshqa ovul va mahallalarida ham davom ettiriladi.

Gʻ.Yeshniyozov