ÇOYKÖLLIKLAR VOYaGA YeTMAGANLAR TAʼLIM-TARBIYaSIDA YaKDIL
Amudaryo televidenisining Oliy Majlis huzuridagi NNTlar va fuqarolik jamiyatining boşqa institutlarini qöllab-quvvatlaş jamoat fondi tomonidan moliyalaştirilgan “Jaholatga qarşi maʼrifat” tamoyili asosidagi “Yuksak maʼnaviyatli va axloqli yoşlar – jamiyat poydevori” grant loyihasi doirasida 2023-yil yanvar-dekabr oylari davomida köplab maʼnaviy-maʼrifiy tadbirlar ötkazildi. Xususan, yoşlarni kitobxonlikka qiziqtiriş orqali ularni maʼnaviy barkamol insonlar qilib tarbiyalaş, oilalarda maʼnaviy muhit barqarorligini taʼminlaşga hissa qöşiş maqsadida “Men öqigan badiiy asar” videoroliklar tanlovi, “Men sevgan badiiy asar qahramoni” inşolar tanlovlari, şuningdek yoşlarni milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat ruhida tarbiyalaş, turli yot ğoyalardan himoya qiliş, yoşlar örtasida jinoyatçilik va huquqbuzarliklar, erta turmuş quriş, yaqin qarindoşlar bilan tuziladigan nikoh holatlarining oldini olişga qaratilgan maʼnaviy-maʼrifiy, tarbiyaviy mavzulardagi tadbirlarga va telekörsatuvlarga tumanning eng çekka hududlaridagi qişloqlar va mahallalar yoşlari ham keng qamrab olindi. Eʼtiborlisi şundaki, loyiha koordinatorlari tumandagi deyarli barça qişloq va mahalla fuqarolar yiğinlari, köplab umumtaʼlim muassasalarida bölişib, loyihaning muvaffaqiyatli amalga oşirilişida faol iştirok etdilar.
Loyiha doirasidagi yakuniy tadbirlardan biri joriy yilning 22-dekabr sanasida Amudaryo tumanining Çoyköl ovul fuqarolar yiğinida ham bölib ötdi. Unda IIB jamoat xavfsizligi xizmati huquqbuzarliklar profilaktikasi bölimi voyaga yetmaganlar masalalari böyiça katta inspektor-psixologi, podpolkovnik Uluğbek Yöldoşev, hudud böyiça psixolog-inspektor, leytenant Husniddin Safarboyev, “Yuksak maʼnaviyatli va axloqli yoşlar – kelajak poydevori” loyihasi ijodkorlari, hududdagi taʼlim-tarbiya muassasalari öqituvçilari, ota-onalar va aholi vakillari iştirok etişdi.
Avvalo şuni alohida eʼtirof etiş kerakki, mazkur OFYda mahalla – maktab – oila hamkorligi yaxşi yölga qöyilgan. Hududdagi 22-sonli 42-sonli va 59-sonli umumtaʼlim maktablarida faoliyat olib boruvçi ota-onalar qömitasi maslahat Kengaşi jamoat tuzilmasi aʼzolari hamda OFY raisi Begzod Aytekov, hokim yordamçisi Rustam Rahimov, huquqbuzarliklar profilaktikasi inspektori Azimjon Matyusupov, yoşlar yetakçisi Xursand Şukurlayev va xotin-qizlar faoli Saylixon Murodboyevalarning birgalikdagi saʼy-harakatlari tufayli 2022-2023 öquv yili davomida, şuningdek, 2023-2024 öquv yilining ötgan 4 oyida voyaga yetmaganlar örtasida huquqbuzarlik, jinoyatçilik va uzrli sabablarsiz dars qoldiriş holatlari umuman qayd etilmadi. 2023-yilning boşidan to şu kunga qadar mahalla – maktab – oila hamkorligiga qatʼiy amal qilingani bois, uçta toifa – “yaşil”, “sariq”, “qizil” toifadagi röyxatga olingan yoşlar, ayniqsa, voyaga yetmagan 18 yoşgaça bölgan ösmirlar bilan alohida profilaktik suhbatlar olib borildi.
- Ayni paytda çoyköllik 14-30 yoş oraliğidagi yoşlar va ösmirlarning 776 nafari “yaşil”, 1176 nafari “sariq”, 32 nafari “qizil” toifalardagi röyxatga kiritilgan, - deydi, hudud böyiça Amudaryo tumani içki işlar bölimining inspektor-psixologi Husniddin Safarboyev. – 32 nafar “qizil” toifadagi yoşlar doimiy nazoratimizda.
Biz ijodiy guruhimiz bilan Çoyköl ovulidagi 3-darajali “Zamonaviy maktab” deb eʼtirof etilgan 22-sonli umumtaʼlim maktabida bölganimizda haqiqatan ham OFY masʼullari, öqituvçilar va ota-onalarning voyaga yetmagan yoşlar bilan işlaşişda öziga xos tajribaga ega ekanligiga guvoh böldik. Mazkur maktab öquvçilarining öquvçilar qoidalariga qatʼiy amal qilişi, ularning yuriş-turişi, fanlarni özlaştirişlari, özlari qiziqqan yönalişlar böyiça iqtidorlarini namoyon etişlariga alohida eʼtibor qaratiladi. Taʼlim-tarbiya işlariga masʼul bölgan jami 63 nafar öqituvçilarning 7 nafari oliy, 58 nafari 1-toifaga, qolganlari esa maxsus malakaga ega fan öqituvçilari hisoblanadi. Öqituvçilarning öz ustlarida doimiy izlanişlari, öquvçilarga bilim asoslarini zamonaviy innovatsion pedtexnologiyalar asosida örgatişlari bois, 2022-2023 öquv yilida 44 nafar maktab bitiruvçilarining 32 nafari turli OTMlar talabalari bölişdi va bu böyiça körsatkiç 72 foizni taşkil etdi. 2023-2024 öquv yilida fanlar olimpiadasining tuman bosqiçida 1-, 2-, 3-örinlarni egallagan 5 nafar öquvçi-yoşlar fanlar olimpiadasining Respublika bosqiçida muvaffaqiyatli iştirok etişdi.
- Öquvçilarning darsdan böş vaqtlarini mazmunli ötkazişlariga, ularning turli yot ğoyalar oqimiga kirib ketişlarining oldini olişga qaratilgan çora-tadbirlar tufayli ösmir-yoşlar orasida intizomsizlik, uzrsiz sabablarga köra dars qoldiriş, tungi paytlarda ota-onalari yoki ularning örnini bosuvçi şaxslarsiz yuriş holatlari umuman yöq, - deydi maktab direktorining maʼnaviy-maʼrifiy işlar böyiça örinbosari Ikromjon Jangaboyev.
Darvoqe, mahalla – maktab – oila hamkorligining samarali yölga qöyilgani, öquvçi-yoşlarning böş vaqtlarini mazmunli ötkazişlari uçun zarur şaroitlar yaratilgan. Öquvçi-yoşlar hudud böyiça inspektor-psixolog Husniddin Safarboyev, yoşlar yetakçisi Xursand Şukurullayev, huquqbuzarliklar profilaktikasi inspektori Azimjon Matyusupovlar tomonidan taşkil etiladigan şaşka-şaxmat, voleybol, basketbol, futbol musobaqalarida hamişa faol. Hududdagi uçta umumtaʼlim maktablari öquvçilari örtasida ötkazilib turiladigan örtoqlik uçraşuvlari, turli bayram sanalari munosabati bilan böladigan bilimdonlar bellaşuvlari, “Zakovat” intellektual öyini voyaga yetmaganlarning har tomonlama yetuk va intiluvçan, salohiyatli yoşlar bölib voyaga yetişlarida muhim omil bölmoqda.
“Bir bolaga yetti mahalla ham ota, ham ona”, degan hikmatga amal qiliş, voyaga yetmagan ösmir-yoşlar tarbiyasi va ularning bilim asoslarini çuqur egallaşlarida muhim ahamiyat kasb etişi, ularning yuriş-turişi, uyali aloqa vositalaridan foydalanişlarini nazorat qiliş, kitob mutolaasiga kengroq jalb etiş, çoykölliklar uçun hayotiy qoidaga aylanib borayotgani xususida 22-sonli maktab öqituvçilari alohida söz yuritdilar. Ayniqsa, OFY xotin-qizlar faoli Saylixon Murodboyeva, köça boşçi onaxonlardan Gulora Olloyorova, 22-sonli maktab direktorining maʼnaviy-maʼrifiy işlar böyiça örinbosari Ikromjon Jangaboyevlar voyaga yetmaganlar örtasida huquqbuzarliklar, uzrsiz dars qoldiriş, tungi paytlarda kompyuter va billiardxonalarda ota-onalari yoki ularning örnini bosuvçi şaxslarsiz yuriş kabi holatlarga barham berilgani OFY masʼullari, taʼlim-tarbiya muassasalari rahbariyati va ota-onalarning birgalikdagi saʼy-harakatlari mahsuli natijasi ekanligini alohida qayd etdilar.
Haqiqatan ham Çoyköl ovuli Manğit şahri atrofida, qolaversa, qardoş Turkmaniston Respublikasi bilan çegara hududida, serqatnov guzar yöl böyida joylaşgan bölişiga qaramay, hududda voyaga yetmaganlar örtasida sodir bölişi mumkin bölgan har qanday salbiy holatga barham berilgan. Yuqorida qayd etganimiz, “qizil” toifaga kiritilgan 32 nafar yoşlar orasida ham voyaga yetmagan ösmirlar yöq. 32 nafar “qizil” toifadagi röyxatga kiritilgan yoşlar bilan olib borilayotgan profilaktik çora-tadbirlar tufayli yaqin vaqt içida uşbu toifadagi röyxatga ham barham berilişi kutilmoqda.
Biz ijodiy jamoamiz bilan çoykölliklar huzuridan qaytarkanmiz, biri-biridan obod va fayzli köçalar, xonadonlar atrofida amalga oşirilayotgan obodonlaştiriş va bunyodkorlik işlari tufayli möʼjaz şaharça qiyofasiga kirgan ovul va uning ahil va mehr-oqibatli xalqiga havas qildik.
Robiya YÖLDOŞEVA.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶