20.11.2026
Til Öz Qq Yozuv Кирилл Lotin
Reklama banneri
Harf ölçami Rang Rasmlar
20.11.2026, 21:56
Jamiyat 👁 273

ÖZBEKISTONDA VORISLIK

ÖZBEKISTONDA VORISLIK

Jamiyat negizini oila taşkil qiladi. Meros – mol-mulk bilan boğliq nizolar asosan oilada, qon-qarindoşlar, ota-ona, farzandlar, aka-uka, opa-singillar, bir oila aʼzolari örtasida yuzaga keladi.

Merosni vorislar özaro kelişib, maqbul yeçimga kelib, nizosiz hal qilişi kerak. Agar nizo bölsa, sud orqali hal qilinadi. Nizolaşiş, sud tomonidan qonuniy yeçim topilgan taqdirda ham merosxörlar örtasida qarindoşlik riştalariga, mehr-oqibatga putur yetkazadi. Qolaversa, moddiy jihatdan ham ortiqça ovoragarçilikka olib keladi.

Vorislik – bu şaxsning vafotidan keyin unga xususiy mulk asosida tegişli bölgan mol-mulkning, şuningdek, meros qoldiruvçining şaxsi bilan çambarças boğliq bölgan baʼzi huquq va majburiyatlarning merosxörlarga ötişi hisoblanadi.

Vorislik ikki xil usulda, vasiyat böyiça vorislik va qonun böyiça vorislik asosida bölişi mumkin. Qonun böyiça vorislik vasiyat mavjud bölmasa yoxud butun merosning taqdirini belgilamasa amalga oşiriladi.

Meros tarkibiga meros oçilgan paytda meros qoldiruvçiga tegişli bölgan, uning ölimidan keyin ham bekor bölmaydigan barça huquq va majburiyatlar kiradi. Masalan, aşyolar, pul va qimmatli qoğozlar, mulkiy huquqlar, intellektual mulk obʼektlariga yoki xususiy alomatlarni aks ettiruvçi vositaga nisbatan mutlaq huquqlar, mulkiy majburiyatlar, şu jumladan qarzlar (merosxörlarga qoldirilayotgan meros qiymati doirasida).

Meros fuqaroning ölimi yoki uning sud tomonidan vafot etgan deb eʼlon qilinişi oqibatida oçiladi.

Meros oçilgan paytda hayot bölgan fuqarolar, şuningdek, meros qoldiruvçining hayotlik paytida homila holida bölgan va meros oçilganidan keyin tirik tuğilgan bolalari vasiyat va qonun böyiça merosxör bölişlari mumkin.

Meros oçilgan paytda tuzilib bölgan yuridik şaxslar, şuningdek, davlat va fuqarolarning özini-özi boşqariş organlari ham vasiyat böyiça merosxör bölişlari mumkin.

Fuqaroning öziga tegişli mol-mulkni yoki bu mol-mulkka nisbatan huquqini vafot etgan taqdirda tasarruf etiş xususidagi xohiş-irodasi vasiyat deb eʼtirof qilinadi. Vasiyatnoma şaxsan tuzilişi lozim. Vasiyatnomaning vakil orqali tuzilişiga yöl qöyilmaydi.

Fuqaro özining barça mol-mulkini yoki uning muayyan qismini qonun böyiça merosxörlar doirasiga kiradigan, şuningdek, kirmaydigan bir yoki bir neça şaxsga, şu bilan birga yuridik şaxslarga, davlatga yoki fuqarolarning özini-özi boşqariş organlariga vasiyat qilişi mumkin.

Vasiyat qiluvçi qonun böyiça merosxörlardan bittasini, bir neçasini yoki hammasini izoh bermagan holda merosdan mahrum qilişga haqli.

Meros qoldiruvçi har qanday mol-mulk töğrisidagi farmoyişni öz içiga oladigan vasiyatnoma tuzişga haqli.

Meros qoldiruvçi vasiyat qilayotgan paytida öziga tegişli bölmagan mol-mulk töğrisidagi farmoyişni öz içiga oladigan vasiyatnoma tuzişga ham haqli. Agar meros oçilgan paytga kelib, bunday mol-mulk unga tegişli bölib qolsa, tegişli farmoyiş haqiqiy hisoblanadi.

Meros qoldiruvçi vasiyatnoma tuzilganidan keyin uni istagan paytda bekor qiliş va özgartiriş borasida erkin bölib, bunda bekor qiliş yoki özgartiriş sabablarini körsatişga majbur emas.

B.XODJAMETOV,

Qoraqalpoğiston Respublikasi Amudaryo tumanida

xususiy amaliyot bilan şuğullanuvçi notarius.

 

🎬 Videogalereya Barçasi →
BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI ▶ BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI 16.11.2026 «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi ▶ «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi 16.11.2026 Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi ▶ Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi 13.11.2026 Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi ▶ Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi 13.11.2026 Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi 12.11.2026 Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi ▶ Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi 12.11.2026 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi ▶ 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi 12.11.2026 Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi ▶ Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi 12.11.2026 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi 11.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda ▶ Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda 10.11.2026 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi ▶ 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi 10.11.2026 Aholi salomatligi — oliy qadriyat ▶ Aholi salomatligi — oliy qadriyat 09.11.2026 Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi ▶ Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi 09.11.2026 Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi ▶ Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi 09.11.2026 Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir ▶ Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir 06.11.2026 AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA ▶ AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA 06.11.2026 Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi ▶ Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi 05.11.2026 Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi ▶ Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi 05.11.2026 Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi ▶ Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi 05.11.2026 Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi ▶ Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi 04.11.2026 Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi ▶ Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi ▶ Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi ▶ Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi 03.11.2026 Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi ▶ Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi 02.11.2026 HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI ▶ HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI 02.11.2026 Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi ▶ Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi 31.10.2026 Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda ▶ Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda 31.10.2026 Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi ▶ Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi 31.10.2026 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi ▶ 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi 30.10.2026 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi ▶ 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi 26.10.2026