IŞDAN BÖŞATILGAN XODIMLARGA NAFAQA VA KOMPENSATsIYa TÖLANADI
Işdan böşatiş nafaqasi bu — xodim bilan mehnat şartnomasi alohida asoslarga köra bekor qilinganda, xodimning işdan mahrum bölişi oqibatlarini yumşatiş maqsadida amalga oşiriladigan, qonunçilikda, mehnat haqidagi boşqa huquqiy hujjatlarda, mehnat şartnomasida nazarda tutilgan bir yöla beriladigan pulli tölovdir. Özbekiston Respublikasi Mehnat Kodeksining 173-moddasiga köra, mehnat şartnomasi bekor qilinganda işdan böşatilgan xodimga tegişli nafaqa tölanadi.
Lekin iş beruvçining taşabbusiga köra, şartnoma xodimning aybli harakatlari bilan boğliq asoslar böyiça bekor qilinganligi bundan mustasno sanaladi. Özbekiston Respublikasi Mehnat Kodeksining 168-moddasi birinçi qismining 1-, 2-, 6-bandlari, yaʼni taşkilotni tugatiş qismida va 9-bandlarida nazarda tutilgan taraflarning xohiş-irodasiga boğliq bölmagan holatlarga köra, jismoniy şaxs bölgan iş beruvçi muomalaga layoqatsiz deb eʼtirof etilgan hollarda ham nafaqa tölanmaydi.
Mehnat şartnomasi uşbu Kodeksning 168-moddasi birinçi qismining 4- va 5-bandlariga muvofiq bekor qilinganda işdan böşatiş nafaqasi tölanadi. Işdan böşatiş nafaqasining miqdori mazkur iş beruvçidagi iş stajiga boğliq böladi va u uç yilgaça iş stajiga ega bölgan xodimlar uçun — örtaça oylik iş haqining ellik foizidan, uç yildan beş yilgaça iş stajiga ega bölgan xodimlar uçun — örtaça oylik iş haqining yetmiş beş foizidan, beş yildan ön yilgaça iş stajiga ega bölgan xodimlar uçun — örtaça oylik iş haqining yuz foizidan, ön yildan ön beş yilgaça iş stajiga ega bölgan xodimlar uçun — örtaça oylik iş haqining bir yuz ellik foizidan, ön beş yildan ortiq iş stajiga ega bölgan xodimlar uçun — örtaça oylik iş haqining ikki yuz foizidan kam bölişi mumkin emas.
Xodimning aybli harakatlari bilan boğliq bölgan asoslarga köra, xodimlar bilan mehnat şartnomasi bekor qilingan taqdirda jamoa kelişuvlarida, şuningdek, jamoa şartnomasida, içki hujjatlarda, mehnat şartnomasida yoxud iş beruvçining, yuridik şaxs vakolatli organlarining, taşkilot mulkdorining yoki mulkdorlar tomonidan vakolat berilgan şaxslarning qarorlarida xodimlarga işdan böşatiş nafaqalarini, kompensatsiyalarni tölaş yoki ularga har qanday şaklda biror-bir boşqa tölovlarni tayinlaş nazarda tutilişi mumkin emasligi keltirib ötilgan.
Işdan böşagan va böşatilgan xodimlar belgilangan tartibda nafaqa va kompensatsiyalar oliş, talab qiliş huquqiga ega.
A.Tojiboyev, tuman
Adliya bölimi YuXKM boş yuriskonsulti.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶