HUQUQ BELGILOVÇI HUJJATLARSIZ QURILGAN UY-JOYLARGA IJARA VA MULK HUQUQI EʼTIROF ETILADI
Maʼlumki, yaqinda Prezident tomonidan “Qoraqalpoğiston Respublikasi aholisini ijtimoiy qöllab-quvvatlaş hamda jismoniy şaxslar tomonidan qurilgan uy-joylarga bölgan huquqlarni eʼtirof etiş töğrisida”gi Farmon qabul qilindi. Uşbu Farmon bilan endilikda Qoraqalpoğiston Respublikasi hududida fuqarolarning huquq belgilovçi hujjatlarsiz qurilgan uy-joylari joylaşgan yer uçastkasiga ijara huquqi, unda joylaşgan bino va inşootlarga mulk huquqi eʼtirof etiladi.
Amudaryo tumanida ham Davlat kadastrlar palatasining tuman filiali hamda Kadastr agentligi tuman bölimi xodimlari tomonidan mazkur Qarorga muvofiq amaliy işlar va tuşuntiriş-tarğibot tadbirlari boşlab yuborildi. Turli hududlarda aholi örtasida bölib ötayotgan tadbirlar davomida fuqarolarga Prezidentimizning “Qoraqalpoğiston Respublikasi aholisini ijtimoiy qöllab-quvvatlaş hamda jismoniy şaxslar tomonidan qurilgan uy-joylarga bölgan huquqlarni eʼtirof etiş töğrisida”gi Farmoni mazmun-mohiyati keng tuşuntirilmoqda.
Taʼkidlaş joizki, ötgan davrda Prezidentimizning 2018-yil 20-apreldagi “Fuqarolarni ijtimoiy qöllab-quvvatlaş böyiça qöşimça çora-tadbirlar hamda özboşimçalik bilan qurilgan turar joylarga nisbatan mulk huquqini eʼtirof etiş böyiça bir martalik umumdavlat aktsiyasini ötkaziş töğrisida”gi Farmoniga muvofiq huquq belgilovçi hujjatlarsiz 50 361ta uy-joyga bölgan huquqlar eʼtirof etilgan. Lekin Qoraqalpoğiston Respublikasi Vazirlar Kengaşining maʼlumotlariga köra, huquq eʼtirof etilmagan qöşimça 43 432ta uy-joylar mavjud.
Qoraqalpoğiston aholisini ijtimoiy qöllab-quvvatlaş maqsadida qabul qilingan mazkur Farmonda yer uçastkasiga ijara huquqi hamda bino va inşootlarga mulk huquqini eʼtirof etiş tartibi körsatib ötilgan.
Buning uçun fuqaro uy-joydan 2018-yil 1-maygaça bölgan davrdan boşlab öziniki kabi halol, oşkora va uzluksiz foydalangan bölişi, uşbu holat kosmik suratlarni qayta işlaş orqali hamda sönggi 5-yil uçun yer soliği va mol-mulk soliği tölanganligi tasdiqlangan bölişi lozim. Şuningdek, huquqni eʼtirof etiş boşqa şaxslarning huquqlari va qonun bilan muhofaza qilinadigan manfaatlarini buzmasligi, yer uçastkasi böş bölmasligi, unda qurilgan uy-joy yaşaş uçun möljallangan bölişi, fuqarolarning hayoti va soğliğiga xavf tuğdirmasligi kerak.
Undan taşqari, yer uçastkasi suğoriladigan yerlar, muhofaza etiladigan tabiiy hududlar, tarixiy-madaniy ahamiyatga molik yerlar, transport, aloqa va mudofaa maqsadlariga möljallangan yerlar, kimyoviy yoki radioaktiv moddalar bilan ifloslangan yerlar toifasiga kirmasligi, suv obʼektlarining sanitariya muhofazasi zonalarida, yer usti va yer osti suvlarining hosil böliş zonalarida joylaşmagan bölişi şart. Yer uçastkasiga ijara huquqi 1998-yil 30-aprelga qadar egallangan yerlar uçun – 0,24 gektargaça, 1998-yil 1-maydan 2018-yil 1-mayga qadar egallangan yerlar uçun – 0,06 gektargaça hajmda eʼtirof etiladi. Bunda uy-joy egalari hamda tuman hokimi örtasida yer uçastkasi ijarasi şartnomasini tuziş talab etilmaydi. Uşbu mezonga tuşmaydigan yoki belgilangan hajmdan ortiqça ep uçastkalari zaxiraga qaytarilişi, ularni beriş, realizatsiya qiliş Ep kodeksida belgilangan tartibda amalga oşirilişi lozim. Huquq eʼtirof etilganlik uçun bir martalik yiğim undiriladi.
Davlat kadastrlar palatasi Amudaryo tumani filiali hamda Kadastr agentligi tuman bölimi xodimlari tomonidan ötkazilayotgan tarğibot tadbirlarida fuqarolarga huquqlarni eʼtirof etiş Xalq deputatlari tuman Kengaşining qarori bilan tasdiqlanadigan uy-joylar röyxatiga muvofiq Jöqorği Kenges qarori bilan rasmiylaştirilişi, agarda talabgorlar va çegaradoş yer uçastkalari egalari örtasida nizo mavjud bölsa, Xalq deputatlari tuman Kengaşining qarori nizo bartaraf etilganidan keyin qabul qilinişi kabilar töğrisida maʼlumotlar berilmoqda. Qaror qabul qiliş hamda unga özgartiriş, qöşimçalar kiritişning oxirgi muddati – 2024-yil 1-avgust deb belgilanganligi, uşbu qarorlar adliya organida huquqiy ekspertizadan ötkazilganidan keyin qabul qilinişi va rasmiy eʼlon qilinganidan keyin kuçga kirişi ham tuşuntirilmoqda. Bölim xodimlari tomonidan uşbu Farmon mazmun-mohiyatini keng aholi qatlamiga yetkaziş va fuqarolarni xabardor qiliş, berilayotgan imkoniyatdan foydalanib, huquq eʼtirof etilmagan yer va uy-joylarning barçasini qamrab oliş maqsadida tegişli çora-tadbirlar körilmoqda.
Hujjatsiz uy-joylar masalasi doim ziddiyatlarga sabab bölib kelgan. Fuqarolarning bu boradagi huquqlarini töla anglab yetmaganligi, tegişli tartib va qonun-qoidalarni bilmasligi oqibatida kelib çiqadigan bunday holatlar ularning özlariga ham, davlatga ham qator muammolarni keltirib çiqarayotgani sir emas. Endilikda mazkur Farmon bilan qoraqalpoğistonliklarga bu borada katta imkoniyat yaratilib, xalqqa va davlatga qiyinçilik tuğdirayotgan muammolar bartaraf etiladi.
Ozoda XUDOYBERGANOVA.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶