Yangi tahrirdagi Mehnat kodeksi batafsil tushuntirildi

Davlatimiz rahbari tomonidan 2022-yilning 28-oktyabr kuni imzolangan “Oʻzbekiston Respublikasining Mehnat kodeksini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi qonunga muvofiq, joriy yilning 1-may sanasidan yangi tahrirdagi Mehnat kodeksi kuchga kirdi.

30-may kuni Amudaryo tumanining Olmazor mahallasi hududidagi 82-sonli maktabda umumtaʼlim maktablari direktorlari uchun yangilangan Mehnat Kodeksining mazmun-mohiyati, undagi yangicha tartiblar, intizomiy qoidalarga bagʻishlangan seminar tashkil etildi.

Seminar ishtirokchilariga maʼmuriy islohotlar jarayonida yangi tahrirdagi Kodeksning kuchga kirishi bilan mehnat munosabatlarini toʻgʻri tashkil etish, xodimlar, ish beruvchilar va davlat manfaatlarining muvozanatini taʼminlash kabilar boʻyicha tushuntirish berildi.

Maʼlumki, fuqarolik xizmatida mehnat munosabatlari muhim oʻrin tutadi. Yangi tahrirdagi Mehnat kodeksida bir qator oʻzgarishlar va qoʻshimchalar aks etgan. Seminarda mazkur oʻzgarishlarning aksariyati atroflicha tushuntirildi.

Jumladan, qabul qilingan Mehnat kodeksida ish beruvchilarning toifalari yangilangan boʻlib, ularning doirasi ancha kengaydi. Masalan, endilikda ish beruvchi sifatida nafaqat tashkilotlar, balki ularning alohida tarkibiy boʻlinmalari ham ish beruvchi vakolatiga ega boʻladi. Undan tashqari, jismoniy shaxslar ham ish beruvchilar qatoriga rasman kiritildi. Mehnat shartnomasini tuzish asoslari amaldagi kodeksda ham bor, lekin yangi kodeksda har bir asosni tushuntiradigan alohida modda shakllangan. Umuman olganda, yangi qabul qilingan Mehnat kodeksida bir nechta yirik guruhdagi meʼyorlar mujassamlangan.

Aytib oʻtish lozimki, yangi tahrirdagi Mehnat kodeksida 1995-yildagi birinchi tahriridan farqli ravishda ijtimoiy munosabatlarni huquqiy tartibga solishning asosiy printsiplari etib mehnat huquqlarining tengligi, mehnat va mashgʻulotlar sohasida kamsitishni taqiqlash, mehnat erkinligi, majburiy mehnatni taqiqlash, mehnat sohasidagi ijtimoiy sheriklik, mehnat huquqlari taʼminlanishining va mehnat majburiyatlari bajarilishining kafolatlanganligi, xodimning huquqiy holati yomonlashishiga yoʻl qoʻyilmaslik kabi qatʼiy normalar belgilandi.

Shuningdek, yangi tahrirdagi Mehnat kodeksida mehnat erkinligi har kimning mehnat qilishga boʻlgan oʻz qobiliyatlarini tasarruf etish, ularni qonun bilan taqiqlanmagan har qanday shaklda amalga oshirish, mashgʻulot turini, kasbni va mutaxassislikni, ish joyini hamda mehnat sharoitlarini erkin tanlash huquqini anglatadi.

Seminar davomida xodimlarga ijro-intizomiga rioya qilish, odob-axloq va ichki mehnat-tartib qoidalariga amal qilishi, mansab vakolatini suiisteʼmol qilish holatlariga yoʻl qoʻymaslik, fuqarolar bilan muloqotda xushmuomala boʻlishi kabi masalalar boʻyicha ogohlantirildi. Xodimlarga ish vaqtida xizmat intizomining buzilishi, taʼmagirlik va boshqa korruptsion holatlarning huquqiy oqibatlari hayotiy misollar bilan tushuntirildi.

Tuman hokimligining Axborot xizmati.