DAVLATIMIZDA BOLA HUQUQLARI HIMOYaSI – USTUVOR VAZIFA

Yurtimizdagi barcha bolalar avlod davomchilari, ertangi kun vorislari sifatida qadrlanadi. Insonparvar jamiyatimizda barkamol avlodni voyaga yetkazish, ularning huquqlarini himoya qilish va shu kabi boshqa masalalar eng ustuvor vazifa hisoblandi. Mamlakatda yashovchi har bir bola huquqi davlat tomonidan kafolatlanib, himoya qilinadi.

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Konstitutsiyaning 43-moddasida ham voyaga yetmaganlar, mehnatga layoqatsizlar va yolgʻiz keksalarning huquqlari davlat himoyasidadir, deyilgan. Undan tashqari, 63-moddasida farzandlar ota-onalarning nasl-nasabidan va fuqarolik holatidan qatʼiy nazar, qonun oldida tengdirlar, onalik va bolalik davlat tomonidan muhofaza qilinadi, deb belgilangan.

Amudaryo tumani hokimligida faoliyat koʻrsatib kelayotgan Bolalar masalalari boʻyicha komissiyasi Prezidentimizning 2021-yil 9-avgust kungi Farmoniga asosan tashkil qilingan. Komissiya tomonidan tumanda bolalarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish, ularning sogʻlom turmush tarziga amal qilgan holda hayot kechirishlarini taʼminlash, jismoniy, intellektual, maʼnaviy va axloqiy kamol topishiga koʻmaklashish, ota-onalari qaramogʻidan mahrum boʻlishining oldini olish kabilar borasida zarur choralar koʻrilmoqda.

Tumanda voyaga yetmaganlar 74 ming 200 nafarni tashkil qiladi. Shundan 3-7 yosh bolalar soni 16 ming 613 nafardan iborat. Hozirgi kunda tumanda jami 123 ta maktabgacha taʼlim tashkiloti faoliyat yuritayotgan boʻlib, ularga qamrab olingan bolalar soni 11 ming 753 nafar, yaʼni 70,7 foizga yetgan. Shuningdek, tumanda 85 ta umumiy oʻrta taʼlim maktablari mavjud boʻlib, hozirgi kunda ushbu taʼlim muassasalarda 37 ming 965 nafar bolalar taʼlim-tarbiya olib kelishmoqda.

Komissiyaga huquqni muhofaza qiluvchi organlardan oʻtgan yil yakuniga qadar 10 ta holat boʻyicha voyaga yetmaganlar tomonidan sodir qilingan maʼmuriy huquqbuzarliklariga oid ishlar kelib tushgan boʻlib, ushbu hujjatlar komissiyada koʻrildi va voyaga yetmaganlarning ota-onalariga nisbatan Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi Kodeksning 47-moddasi 1-qismidagi maʼmuriy huquqbuzarlikni sodir qilganligi uchun qonuniy choralar koʻrildi.

Undan tashqari, Komissiyaga tuman Xalq taʼlimi boʻlimidan ota-onasi bilan Qozogʻiston Respublikasi, Rossiya federatsiyasi kabi chet davlatlarga vaqtincha yashash uchun yoki butunlay koʻchib ketayotgan maktab oʻquvchilarini oʻquvchilar safidan chiqarishni soʻrab kiritilgan 83 ta iltimosnomalar tegishli tartibda oʻrganilib, tegishli qarorlar chiqarib berildi.

Bolalarni himoya qilish shoʻʼbasi tomonidan farzandini oʻz tarbiyasiga olish va ota-onalik huquqini tiklash, vasiylikka olish toʻgʻrisidagi fuqarolarning arizalari hududlarga chiqib oʻrganilib, ijobiy hal etib berildi. Vasiylikka olingan bolalarning yashash sharoitlari ham muntazam ravishda hududlardagi maktab pedagoglari va psixologlar ishtirokida koʻrilib borilmoqda.

Joriy yil davomida 8 nafar voyaga yetmagan bolalar va 2 nafar ota-onalar Ichki ishlar boʻlimi tomonidan profilaktik hisobga olingan boʻlib, ular bilan muntazam ravishda hamkorlikdagi tashkilotlar bilan profilaktik ishlar olib borilmoqda. Huquqbuzarliklar profilaktikasi kunidagi profilaktik tadbirlar doirasida taʼlim muassasalarida oʻquvchilarning ota-onalari ishtirokida uchrashuvlar tashkil etilib, taʼlimning majburiyligi, ota-onalar majburiyati yuzasidan tashviqot-targʻibot ishlari amalga oshirilmoqda.

Oʻtgan yil davomida tumandagi hamkor tashkilotlar bilan birgalikda shu kabi tadbirlar va 48 dan ortiq “Oʻquvchi”, ”Davomat” reydlari oʻtkazildi. Voyaga yetmaganlar oʻrtasida jinoyatchilik va huquqbuzarlikning oldini olish maqsadida ovul va mahallarlarda, taʼlim muassasalarida targʻibot-tashviqot tadbirlari olib borildi.

Tuman Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash, Ichki ishlar, Maʼnaviyat va maʼrifat markazi tuman boʻlimlari, “Yusuf Eshon bobo jomʼe” masjidi, Tibbiyot birlashmasi bilan hamkorlikda fuqarolar bilan uchrashuvlar va davra suhbatlari tashkillashtirilib, nikoh yoshi toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari, erta nikohning oldini olish boʻyicha tushunchalar berildi. Bolalar bogʻchalari va oilalarda tarbiyalanayotgan bolalar tor doiradagi mutaxassis shifokorlardan iborat 4 ta brigadalar ishtirokida tibbiy koʻrikdan oʻtkazildi.

Bolalarni himoya qilish, asrab-avaylash har birimiz uchun eʼtibordagi masala boʻlishi kerak. Chunki ular ertaga butun millat, mamlakat taraqqiyotini, kelajagini yaratishdek, masʼuliyatli vazifani bajaradi. Biz ularni shunga munosib qilib tarbiyalashga har birimiz masʼulmiz.

J.Xolmurodov, tuman hokimligi Bolalarni himoya qilish masalalari shoʻʼbasi rahbari.