21.11.2026
Til Öz Qq Yozuv Кирилл Lotin
Reklama banneri
Harf ölçami Rang Rasmlar
21.11.2026, 07:08
Jamiyat 👁 135

Aholini röyxatga oliş va uning mohiyati

Aholini röyxatga oliş va uning mohiyati

Jahon tajribasida mamlakat aholisining aniq soni, yoşi, jinsi, fuqaroligi, milliy tarkibi, oilaviy ahvoli, kasbi, bandligi, daromad manbai va boşqa jihatlar böyiça batafsil maʼlumot töplaşning eng samarali usuli aholini röyxatga olişni taşkil etiş hisoblanadi. Şu bois, 2023-yilda mamlakatimizda ilk bor ötkaziladigan aholini röyxatga oliş tadbirlariga hozirdan jiddiy tayyorgarlik körilmoqda.

Tasavvur qiling, qölingizda Özbekiston xaritasi va unga qarab hududlarga doir birlamçi maʼlumotlarni aytiş mumkin. Masalan, Qoraqalpoğistonda qança aholi yaşaydi, Xorazmda bandlik masalasi qay ahvolda, Surxondaryoda neçta taʼlim muassasasi bor, Farğona vodiysida aholi ziçligi qanday va şunga öxşaş boşqa muhim maʼlumotlar. Biroq bunday yuzaki va taxminiy körsatkiçlar bilan bugungi jadal rivojlaniş va islohotlar davrida uzoqni közlab nimanidir reja qiliş qiyin, albatta.

Aksinça, qölimizda har bir hududga doir aniq faktlar bölsa, rejalarimiz ham, amallarimiz ham manzilli va puxta böladi. Aynan şuning uçun bizga butun respublikani qamrab oladigan işonçli maʼlumotlar kerak va ular yangilanib borilişi şart. Bunday aniq va yaxlit maʼlumotlar esa aholini röyxatga oliş asosida olinadi. Şunga qarab ötmiş va bugun haqida fikr-mulohaza yuritiş hamda kelajakni farazlaş mumkin. Şuningdek, bu aholining yoşi, jinsi, milliy tarkibi, maʼlumot darajasi, oilaviy holati, bandligi va boşqa tavsiflari haqida maʼlumot olişning yagona manbai hamdir.

Mustaqillik davrida biror marta bu jarayon ötkazilmagan.

Maʼlumki, BMTning 2015-yil 10-iyundagi “2020-yilda aholi va uy-joy fondini röyxatga oliş borasidagi printsiplar va tavsiyalar” rezolyutsiyasi qabul qilingan va unga asosan, BMTga aʼzo davlatlar kamida bir marta aholi va uy-joy fondini röyxatga olişni ötkazişi belgilab qöyilgan. Ayni paytda MDH mamlakatlarida bu jarayonga tayyorgarlik boşlangan.

Özbekistonda mustaqillik yillarida hali biror marta bunday hisob-kitob işlari olib borilmagan. Bunday sanoq sönggi bor sobiq ittifoq davrida, aniqroği, 1989-yilda ötkazilgan edi. Holbuki, xalqaro tajribadan maʼlumki, köpgina mamlakatlarda aholini röyxatga oliş tadbiri kamida har ön yilda bir marotaba taşkillaştirilişi anaʼnaga aylangan. Respublikamizda ham endi ana şunday muhim jarayon yölga qöyiladi. Bu borada davlatimiz rahbarining 2019-yil 5-fevraldagi “Özbekiston Respublikasida aholini röyxatga olişni ötkaziş konseptsiyasini tasdiqlaş töğrisida”gi farmoni huquqiy asos bölib xizmat qiladi.

Mazkur tadbir bizga nima beradi?

Aholi sonini röyxatga oliş mamlakatda yaşovçi barçaga tegişli bölgan demografik, iqtisodiy va ijtimoiy maʼlumotlarni yiğiş, umumlaştiriş, baholaş, tahlil va eʼlon qilişning yagona jarayonidir. U aholi töğrisidagi maʼlumotlarning asosiy manbai bölib, kelgusi 10-20 yillik rivojlanişning prognoz körsatkiçlarini hisoblaş uçun işonçli poydevor yaratadi. Aholi migratsiyasi töğrisidagi maʼlumotlar şakllantiriladi.

Öz navbatida, hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantiriş, aholi bandligi, ayollar va bolalar salomatligini yaxşilaş va oilalarga yordam körsatiş böyiça dasturlarni manzilli işlab çiqişda axborot tarzida foydalaniladi. Aholi sonini işonçli hisoblaş böyiça rasmiy statistika tizimida asosiy rol öynaydi.

Röyxatga oliş qanday amalga oşiriladi?

Mazkur jarayon uç bosqiçda amalga oşiriladi. Birinçisi, tayyorgarlik bosqiçi bölib, uç yilga yaqin vaqt davom etadi. Ikkinçisi, asosiy bosqiç bölib, bunda bevosita aholini röyxatga oliş amalga oşiriladi, yaʼni aholi töğrisidagi maʼlumotlar yiğiladi, nazorat tekşiruvi ötkaziladi va aholini röyxatga oliş materiallari topşiriladi. Bu taxminan ikki oy muddatni taşkil etadi. Sönggi bosqiç qariyb uç yil davom etib, olingan maʼlumotlar kodlaştiriş yordamida tahlil qilinib, natijalar eʼlon qilinadi.

Hamza Haytimbetov, Amudaryo tumani statistika bölimi boşliği

 

🎬 Videogalereya Barçasi →
BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI ▶ BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI 16.11.2026 «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi ▶ «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi 16.11.2026 Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi ▶ Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi 13.11.2026 Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi ▶ Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi 13.11.2026 Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi 12.11.2026 Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi ▶ Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi 12.11.2026 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi ▶ 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi 12.11.2026 Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi ▶ Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi 12.11.2026 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi 11.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda ▶ Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda 10.11.2026 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi ▶ 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi 10.11.2026 Aholi salomatligi — oliy qadriyat ▶ Aholi salomatligi — oliy qadriyat 09.11.2026 Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi ▶ Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi 09.11.2026 Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi ▶ Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi 09.11.2026 Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir ▶ Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir 06.11.2026 AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA ▶ AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA 06.11.2026 Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi ▶ Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi 05.11.2026 Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi ▶ Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi 05.11.2026 Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi ▶ Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi 05.11.2026 Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi ▶ Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi 04.11.2026 Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi ▶ Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi ▶ Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi ▶ Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi 03.11.2026 Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi ▶ Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi 02.11.2026 HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI ▶ HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI 02.11.2026 Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi ▶ Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi 31.10.2026 Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda ▶ Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda 31.10.2026 Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi ▶ Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi 31.10.2026 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi ▶ 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi 30.10.2026 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi ▶ 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi 26.10.2026