DURUNKI ELIDA ŞUNDAY FIDOYILAR BOR
Inson hayotini yaxşi tomonga özgartirib yuboradigan yangiliklar qaçon paydo böladi? Albatta, taraqqiyot, fidoyilik, tinçlik va totuvlik bor joyda! Aslida taraqqiyot – fidoyilikning, tinçlik va totuvlik, hamjihatlikning samarasi. Bağrida yuzlab oilalarni mujassam etgan mahalla esa jamiki ezgu işlarning sarçaşmasi – ösiş nuqtasi. Çunki biz mahallada yaşaymiz. Qayerda, qaysi sohada işlaşimizdan qatʼiy nazar, qalbimizni nurlantirib turguvçi orzu-umidlarimiz, ezgu niyatlarimiz mahallada – oilamiz bağrida tuğiladi. Eng avvalo oilamizni yaxşiliklar makoniga aylantiramiz, milliy-maʼnaviy ildizlarimizdan kelib çiqib, mahalla hayotiga aralaşamiz, mahalladoşlarimiz uçun yaxşiliklar ulaşişdan könglimiz yuksalib, qadamlarimiz dadillaşadi. Ana şu dadil qadamlar el-yurt taraqqiyotiga kafil, tinçlik-totuvlikka kafil! Vatanparvarlik, xalqparvarlik tuyğusi har dilda hokim!
Manğit şahrining Durunki mahallasi aslida uç yuz yillik tarixga ega, xalqi mehnatkaş, fidoyi va hamjihatlikda ibratga munosib sölim va obodon göşa. 2012-yilning 2-avgust sanasida tuman hokimining qarori bilan yangidan taşkil etilgan mahallaga tarixiy ildizlaridan kelib çiqib, Durunki nomi berildi. Biri-biriga yelkadoş, mehr-oqibatli mahalla ahlining asosiy qismini özbek oilalari taşkil etsa-da, qoraqalpoq, tatar, turkman, qozoq va boşqa millat vakillari orasida özaro hurmat, eʼtibor, bir-birovga mehr-oqibat kuçli. 733 ta oilaga birlaşgan 3460 nafar aholining deyarli barçasi biri-biriga taniş, qon-qarindoş. Şu bois, mahallada ijtimoiy-maʼnaviy muhit bilan boğliq muammolar deyarli yöq hisobi. Biri-biridan fidoyi va uddaburon mahalla ahli orasida tadbirkorlar, işbilarmon dehqonlar juda köp. Ularning öz tadbirkorligini rivojlantirişlari, ijtimoiy foydali mehnat bilan şuğullanişlari uçun zarur şart-şaroit yaratiş, kezi kelganda qöllab-quvvatlaş borasida mahalla fuqarolar yiğini tomonidan amalga oşirilayotgan işlar eʼtiborga, ibratga loyiq. Mahalla fuqarolar yiğini raisi Şuhrat Jumaniyozov rahbarligidagi 18 kişidan iborat MFY Kengaşi aʼzolari deyarli har kuni bajariladigan rejaviy işlar böyiça fikr almaşib, yiğin huzurida faoliyat olib boruvçi komissiyalar va jamoatçilik tuzilmalari tomonidan amalga oşirilayotgan işlarni tahlil qilişadi.
Xususan, oilaviy qadriyatlarni mustahkamlaş, ijtimoiy qöllab-quvvatlaş va jamoatçilik nazorati, ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qiliş, obodonlaştiriş va kökalamzorlaştiriş, taftiş komissiyalari, şuningdek, “Ota-onalar Universiteti”, “Keksalar maslahati” jamoatçilik tuzilmalari rahbarlarining hamkorlikdagi faoliyatlari tufayli, mahalla hududi çiqindilardan holi, obod va körkam göşaga aylanib bormoqda. Hududda notinç oilalar deyarli yöq hisobi.
Aholining iş bilan bandligini taʼminlaş maqsadida amalga oşirilayotgan saʼy-harakatlar tufayli mehnatga layoqatli hudud aholisining 940 nafari korxona va taşkilotlarda mehnat qiladi, 147 nafari esa tadbirkorlik faoliyati bilan şuğullanişadi. Şuningdek, 3 nafar kişi milliy hunarmandçilik, 55 nafar kişi savdo-sotiq, 73 nafar kişi esa tadbirkorlikning turli yönalişlarida faoliyat yuritişadi. 247 nafar kişi esa mavsumiy işlarga jalb qilingan. Hududda 1 ta MTT va 1 ta umumtaʼlim maktabi, barça qulayliklarga ega sport maydonçalari bölib, aholi farzandlarining taʼlim-tarbiya olişlari, böş vaqtlarini mazmunli ötkazişlari uçun doimiy faoliyatda. Şuningdek, mahalla hududida taşkil etilgan 2 ta kutubxona ayni paytda keksa-yu yoşning, ayniqsa, kitobsevar bolajonlarning sevimli maskaniga aylangan.
Mahallada “Temir daftar”, “Yoşlar daftari”, “Ayollar daftari” röyxatiga kiritilgan fuqarolar bilan işlaşiş borasida işlab çiqilgan öziga xos tizimdan nafaqat mazkur daftarlar röyxatiga kiritilgan fuqarolar, balki köp sonli aholi vakillari ham mamnun. Çunki şaroiti oğir deb hisoblangan oilalardan 55 tasi “Temir daftar” röyxatiga kiritilgan bölsa, uşbu oilalarning iqtisodini yaxşilaş uçun körsatilgan moddiy-maʼnaviy rağbat va homiylik yordamlari tufayli qisqa vaqt içida ularning asosiy qismi “Temir daftar” röyxatidan çiqarildi. “Ayollar daftari” va “Yoşlar daftari” röyxatlariga kiritilgan fuqarolar orasida esa oilaviy va xususiy tadbirkorlik bilan şuğullanayotganlar safi tobora oşib bormoqda.
Hududda tadbirkorlar tomonidan yangidan barpo etilgan körkam binoda tikuvçilik tsexini oçgan Mehribon Xonova nafaqat özining, balki 7 nafar yoşlarning ham bandligini taʼminlagan. “Mehribon” çevarlik tsexining doimiy mijozlari, buyurtmaçilari esa tuman IIB xodimlari hamda tumanimizdagi DXX çegara qöşinlari harbiy qismi harbiylaridir. Çevar qizlar Içki işlar bölimi va çegara qöşinlari harbiy qismi tomonidan tuşgan buyurtmalardan taşqari, Manğit şahrining turli hududlarida yaşovçi aholi buyurtmalarini ham tez va sifatli tayyorlab berişadi.

Mahalladagi Örozgul Eşmonova va Murodboy Ortiqovlar oilasi serfarzand oilalardan. 5 qiz va 2 öğilni tarbiyalab, voyaga yetkaziş, ularni uyli-joyli, kasb-korli qiliş Örozgul opa bilan Murodboy otaga oson bölmadi. Yaxşiyam mahalla bor. oilalarga kirib borib, muammolarini örganuvçi, jamoatçilik tuzilma işlayapti. Mazkur komissiyaga Töraboy Avezov, ijtimoiy qöllab-quvvatlaş va jamoatçilik nazorati komissiyasiga esa yiğin raisi Şuhrat Jumaniyozov rahbarlik qiladi. Yiğin raisi örinbosari Gavhar Mingboyeva asosan ana şu ikkala komissiya aʼzolari bilan hamkorlikda iş olib boradi.
Oğir ijtimoiy ahvolga tuşib qolgan xotin-qizlar bilan manzilli iş olib boriş, ularni “Ayollar daftari” röyxatiga kiritiş, mahallada faoliyat yurituvçi komissiyaga taqdim etiş, bunday ayol-qizlarning ijtimoiy-maişiy, tibbiy-psixologik muammolarini atrofliça örganiş orqali huquqiy va moddiy jihatdan qöllab-quvvatlaşga qaratilayotgan eʼtibor tufayli köplab ayol-qizlar va yoşlarning ijtimoiy hayotga faol aralaşuviga erişilmoqda.
Xususan, komissiyalar tomonidan tuzilgan işçi guruh aʼzolari Murodboy ota bilan Örozgul opaning xonadoniga borib, oila hayotini örganişgaç, ularning kelini Dilnoza Matsafoyeva va öğli Muxtorjon Ortiqovning öz tadbirkorlik faoliyatlarini boşlaşlari uçun yöl-yöriq va maslahatlar berişdi. Dilnozaxon bilan Muxtorjon avval deraza va eşik pardalarini tikiş hunarini örganişdi. Yiğin raisining qöllab-quvvatlaşi va yiğin huzuridagi komissiyalar yordami bilan 33 mln. sömlik bank krediti hisobiga öz uylarida zamonaviy pardalar tikiş tsexini oçişdi. Ayni kunda çevar er-xotinning qöli-qöliga tegmaydi, mijozlari behisob. Olingan kredit mablağini esa söndiriş arafasida. Dilnoza bilan Muhtorjonning eng yaqin maslahatgöyi va kömakçisi bölgan Örozgul opa Eşmonova farzandlarining topiş-tutişidan mamnun.

Harakatda barakat bor, deyişadi. Muxtorjon bilan Dilnoza oilaning tomorqa xöjaligiga ham eʼtibor qaratişadi. Kaftdekkina yerda rözğor oşxonasi-yu, dasturxoni uçun zarur bölgan barça neʼmatlar yetiştiriladi. Halol mehnatlari evaziga kun sayin farovonlaşib borayotgan xonadon fayziga, töğrisi havasimiz keldi.
Köpçilik mol-hol, parranda parvarişlaş, dehqonçilik mahsulotlari yetiştiriş qişloq odamlariga xos, deb öylaşadi. Aslida esa işning közini bilgan odam, u şaharlikmi, çöl-u daştda yaşaydimi yo qişloqdami, yerni haqiqiy daromad manbaiga aylantiradi. Çorva-yu parrandani binoyiday parvarişlab, havas qilguday turmuş tarzini yarata oladi.
Durunkilik Rayimboy ota Mavlonov uzoq yillar poçta aloqa xizmati sohasida mehnat qildi. Nafaqaga çiqqaç, tomorqa yeriga mehr qöydi. Xudo bergan ikki öğil, ikki qizi, umr yöldoşi Öğiljon ona unga yaqin kömakdoş böldi. Rözğor uçun zarur mahsulotlarni, meva-çeva, qovun-tarvuzni kaftdekkina yerida yetiştirib, barakasidan köngli tölgan otaxon şundoq uyiga yaqin joydagi taşlandiq, qarovsiz yerni obod qilişni öylab qoldi. Farzandlari bilan maslahatlaşib, şu yerda boğ yaratiş maqsadida harakatni boşlab yubordi. Axir odamning içi açişadida. Binoyiday yerga atrofdagi xonadonlardan turli axlatlar çiqarib taşlanişi natijasida tuproq holati ham yomonlaşib, şör bosib ketgandi. Yerni obdon tozalaşdi. Yovvoyi oqboş, şöra, yulğun va yantoq tomirlarini birma-bir terib, çiqarib taşlaşdi. Yaxşilab tekislab, işlov berişdi. Birinçi, ikkinçi yillari unçalik hosil bermasada, harna yer, “oçilişdi”. Qayta-qayta haydalib, mahalliy öğit bilan işlov berilgan yerga Rayimboy ota mevali daraxtlar ötqazdi. 30 sotix yerning yil sayin unumdorligi oşib, mevali daraxtlar orasiga sabzavot va poliz ekinlari ekdi. Ayni paytda, boğ mevaga kirgan, polizda qovun-tarvuz yetilib, sabzavotlar xonadon dasturxonini bezab, ehtiyojlaridan ortganini Rayimboy otaning kelinlari bozor rastalariga olib çiqişyapti.

Garçi, şaharda yaşasalar-da, hovli-yu tomorqaga yondoş ötgan Manğit arna kanali böyidagi yöl yoqasidan ham unumli foydalanayotgan Rayimboy ota va uning nevaralari qator qilib boğlab qöyilgan zotdor qoramollarni ham mehr bilan parvariş qilişadi. 30-40 ta kurka, ördak va tovuq parvarişi bilan şuğullanadigan Öğiljon ona boşçiligidagi kelinlar va nevaralar har kuni bir çelak tuxum yiğib olişadi. Kuniga 35 litr serqaymoq sut va tuxumning oila ehtiyojidan ortgani bozorni obod qilayotganini inobatga olsak, şaharlik tomorqaçi Rayimboy ota Mavlonovning oilaviy oylik va yillik daromadining barakasiga havasingiz ortişi tabiiy. Tomorqa xöjaligi daromadi hisobidan farzandlarini uyli-joyli, mulkli qilgan, oilasi uçun yap-yangi yengil avtomobil sotib olgan Rayimboy ota yangi rejalari haqida tölib-toşib sözlaydi. Nevaralarini ham oliygohlarda öqitiş niyatida ekanini yaşirmaydi. Tomorqa va xonadon çorvasidan oila byudjetiga kelib tuşayotgan mablağlar hisobidan nevara-çevaralarining ham orzularini amalga oşiriş böyiça yangi rejalar tuzadi.
Halol va fidoyi mehnati bilan oilasi rizqini ziyoda, el-yurtni obod qilib yaşayotgan Rayimboy otaning rejalari katta. Mahalla yoşlaridan ikki nafarini doimiy iş bilan band qiliş niyatida. Yoşlarga boğdorçilik va çorvaçilik sirlarini örgatişni rejalaştirgan.
Azizlar, biz yuqorida özgarişlar, yangiliklar fidoyilik, tinçlik va totuvlik, taraqqiyot bor joydagina yuzaga kelişi haqida söz yuritib, bundayin tökislik, eng avvalo oila bağrida yaralişini, bu tökislik ona yurt qiyofasini özgartirib yuborişini aytgan edik. Agar taʼbir joiz bölsa, durunkiliklar hayoti bilan tanişiş asnosida ana şunday, köngillarni yaşnatib yuboradigan özgarişlarga, yangilanişlarga guvoh böldik. Beixtiyor bundan öttiz yil oldingi Durunki elatining qiyofasini köz oldimizda jonlantirdik. Yakkam-dukkam köçalar, pastqam uylar, qarovsiz yerlar, çala-çulpa qurilişlar örnini bugun biri-biridan obod, fayzga töla köçalar, zamonaviy uy-joylar, kundan-kunga badavlat bölib borayotgan oilalar egallaganini körib, dilimizda havas uyğondi. Har kuni bir özgariş yasaşga intilib, öz turmuş tarzini zamonaga mos yangilaşga harakat qilayotgan, tinçlik-totuvlikdan köngli va xonadoni obod durunkiliklarga bundan-da xayrli, tarovatli va saodatli hayot tarzini tiladik.
Robiya YÖLDOŞEVA, Ravşan BAHROMOV.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶