KORRUPTsIYaGA QARShI KURAShISh – ASOSIY MAQSADIMIZDIR

Har bir qonun yaxshilikni koʻzlab, ezgu maqsadda qabul qilinadi. Ayrim qonunlar oʻz mazmun-mohiyatiga koʻra davlat va jamiyat taqdiri, xalq kelajagi va har birimizga daxldor boʻladi. Milliy parlamentimiz tomonidan qabul qilinib, Prezidentimiz tomonidan imzolangan «Korruptsiyaga qarshi kurashish toʻgʻrisida»gi qonun ana shunday tarixiy ahamiyatga ega hujjatlardan biridir.

Korruptsiya nima? Bu haqda hammaning oʻziga xos tasavvuri, tushunchasi bor, albatta. Qonunda unga shunday taʼrif berilgan: «korruptsiya — shaxsning oʻz mansab yoki xizmat mavqeidan shaxsiy manfaatlarini yoxud oʻzga shaxslarning manfaatlarini koʻzlab moddiy yoki nomoddiy naf olish maqsadida qonunga xilof ravishda foydalanishi, xuddi shuningdek, bunday nafni qonunga xilof ravishda taqdim etish». Qonunda korruptsiyaga qarshi kurashish boʻyicha faoliyatni amalga oshiruvchi va unda ishtirok etuvchi organlar hamda tashkilotlar, korruptsiyaga qarshi kurashish sohasida huquqiy madaniyatni yuksaltirish, korruptsiyaning oldini olishga doir chora-tadbirlar, korruptsiyaga oid huquqbuzarliklarni aniqlash, ularga chek qoʻyish, javobgarlikning muqarrarligi kabi masalalar aniq belgilab qoʻyilgan.

Mazkur qonun bilan yaqindan tanishish, uning har bir moddasini chuqur oʻrganib, hayotimizga tatbiq etishga intilish, sodda qilib aytganda, korruptsiya balosining naqadar mudhish illat ekanini tushunish, mustaqil idrok etish, eng muhimi, unga qarshi kurashish har birimizning fuqarolik burchimizdir. Dunyoda korruptsiyaning turi ham, tavsifi ham juda koʻp. Uning kelib chiqish sabablarini ochish, unga qarshi kurashishning samarali yoʻllarini topish boʻyicha olimlar, turli institutlar va xalqaro tashkilotlar tomonidan yuzlab, minglab tadqiqotlar oʻtkazilgan. Turli koʻrsatkich va raqamlar aks etgan jadvallar yaratilgan, oʻziga xos reytinglar tuzilgan. Hatto korruptsiyaning xilma-xil formulalari ham ishlab chiqilgan. Bu boradagi ishlar va izlanishlar izchil davom etmoqda.

Ijtimoiy-tarixiy vaziyat, fuqarolarning huquqiy dunyoqarashi, davlat tuzilishi, iqtisodiy rivojlanish omillaridan kelib chiqib, har bir davlat korruptsiyaga qarshi oʻziga xos usullarda kurashmoqda. Bu borada eng samarali yoʻl hali topilgan emas. Chunki korruptsiya bir qarashda oddiy jinoyat boʻlib koʻringani bilan aslida uning kelib chiqishi va yashovchanlik sabablari juda chigal va murakkabdir. Bir davlatda natija bergan usul boshqa davlatda u qadar samara koʻrsatmasligi mumkin. Shuning uchun har bir davlat va jamiyat korruptsiyaga qarshi kurashish yoʻlini oʻzi tanlaydi, aniqrogʻi, qanday yoʻl toʻgʻri ekanini hayot koʻrsatadi. Qonunda korruptsiyaga qarshi kurashni keng qamrovda olib borish choralari koʻzda tutilgani, bu borada har bir masalaga alohida eʼtibor qaratilgani bejiz emas. Korruptsiya soʻzi «sotish», «sotilish» degan maʼnolarni ham anglatar ekan. Rahbar yoki masʼul kishi qanday qilib korruptsiyaga qoʻl uradi? Bunga qanday omillar sabab boʻladi? Bu savollarga javob har xil boʻlishi mumkin. Lekin shunisi aniqki, sotadigan, sotiladigan odam hech bir vazifani koʻngildan bajarmaydi.

Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev Oʻzbekistonda korruptsiyaga qarshi kurashish tizimini yanada takomillashtirish toʻgʻrisidagi farmonni imzoladi. Hujjat korruptsiyaga qarshi kurashish tizimi samaradorligini oshirish, eng yuqori darajadagi qulay ishbilarmonlik muhitini yaratish, mamlakatning xalqaro maydondagi ijobiy obroʻ-eʼtiborini oshirishga qaratilgan.

Korruptsiyaga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonun bu boradagi islohotlar yanada izchil tus olishiga sharoit yaratmoqda, bu esa xalqimizda katta umid uygʻotmoqda. Zero, korruptsiyaga qarshi kurashish tom maʼnoda barchamizning burchimizdir.

S.Davletmuradov, Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi sudyasi.

A.Abdukarimov, Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi sudyasi.