SUD-HUQUQ ORGANLARI FAOLIYaTINI RAQAMLAShTIRISh-ShAFFOFLIK VA OChIQLIKNI TAʼMINLAYDI

Bugungi kunda sud-huquq tizimida oʻtkazilayotgan islohotlar faqat soʻzdangina iborat boʻlib qolmasligi, balki amaliy qiyofa kasb etishi uchun islohotlar jarayoni sobit qadamlik bilan davom ettirilmoqda. Yaʼni, mamlakatimizda amalga oshirilayotgan sud-huquq islohotlarining tub mohiyati – sudlarni tom maʼnoda xalqning haq-huquqlarini, qonuniy manfaatlarini chinakam himoya qiladigan organga aylantirishdan iboratdir. Shu nuqtai nazardan yondashadigan boʻlsak, Prezidentimiz tomonidan 2020-yil 3-sentyabrda imzolangan “Sud hokimiyati organlari faoliyatini raqamlashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ4818-sonli Qarori  sudlar faoliyatiga zamonaviy texnologiyalarni joriy etish, orqali xalqimizga sud-huquq sohasi boʻyicha xizmat koʻrsatishni yanada yaxshilash. Fuqarolar va tadbirkorlik subʼektlariga oʻz huquq va manfaatlarini himoya qilishda sudga murojaat qilishni erkinlashtirish, odil sudlovga erishishida sudlar faoliyatida ochiqlik va shaffoflikni taʼminlash imkonini beradi. Unga koʻra, fuqarolar va tadbirkorlik subʼektlariga koʻrsatiladigan interaktiv elektron xizmatlar turi yanada kengaytiriladi, murojaatni koʻrib chiqish jarayonining onlayn kuzatib borlishi taʼminlanadi.
Shuni eʼtirof etish kerakki, ushbu Qaror bilan sudlarda odil sudlovni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlarning tezkorlik bilan olinishini taʼminlash maqsadida vazirliklar, idoralar va boshqa tashkilotlar bilan elektron maʼlumotlar almashinuvi boʻyicha ishlar yanada kengaytirilishi koʻzda tutilgan.
Bundan tashqari, sud majlislarida masofadan turib ishtirok etish, yaʼni mobil qurilmalar va elektron hamkorlikning boshqa shakllari orqali ishtirok etish, sud qarorlarini onlayn tarzda olish imkoniyatini taʼminlashni kengaytirishga alohida ahamiyat qaratilmoqda.
Mazkur Qaror bilan 2020-2023-yillarda sud hokimiyati organlari faoliyatini raqamlashtirish dasturi izchillik bilan amalga oshiriladi. Xususan, 2021-yil 1-yanvardan boshlab, barcha sudlarda sud majlislarini ish boʻyicha taraflarning va sud raisining roziligi bilan audioyozuvdan foydalangan holda qayd etish, 2021-yil 1-iyuldan boshlab apellyatsiya va kassatsiya inetantsiyasi sudlarida ishlarni sudyalar oʻrtasida avtomatik tarzda taqsimlash, 2021-yil 1-oktyabrdan eʼtiboran barcha ishtirokchilarni sud majlislarining vaqti va joyi haqida “SMS” orqali bepul xabardor qilish, 2022-yil 1-yanvardan boshlab sud qarorlarini ish boʻyicha taraflarga onlayn yoki taraflar roziligi bilan yozma, qogʻoz shaklida yetkazish, shuningdek belgilangan muddatlarda odil sudlovga erishish maqsadida 10 ga yaqin interaktiv xizmatlarni koʻrsatish, sud ishlarini davlat arxiviga elektron shaklda topshirish kabi xalqimiz manfaatlariga xizmat qiluvchi yangiliklar joriy etilmoqda.
Shuningdek sudlar tomonidan aliment miqdorini belgilashda tumanlar kesimida oʻrtacha oylik ish haqlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni ham axborot tizimi orqali elektron shaklda olish amaliyoti ham sohaga toʻliq joriy etilishi koʻzda tutilgani bu borada shaffoflik va ochiqlikni taʼminlaydi. Endilikda aliment boʻyicha qarzdorlar oʻz daromadlarini yashira  olmaydilar va bu borada soxtakorlikka, byurokratik toʻsiqlarga barham beriladi.
Xulosa qilib aytganda, “Sud hokimiyati organlari faoliyatini raqamlashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Prezident Qarori eng avvalo xalqimiz manfaatlarini, huquq va erkinliklarini himoya qilishda, sud-huquq tizimida shaffoflikni taʼminlashda eng muhim ijtimoiy va huquqiy ahamiyat kasb etadi.

Q. Atamuratov, Fuqarolik ishlari boʻyicha Amudaryo tuman sudi raisi.