Tabiiy fanlar oyligi doirasida oʻtkazilgan tadbirlar oʻquvchilarni ilm-zakovat sirlarini egallash sari ruhlantirdi

Atrofga nazar solsak, biz har kuni tabiat bilan oshnomiz. Uning musaffo havosi, koʻzlarni yashnatuvchi yam-yashil olami, hatto qorli qishi-yu jazirama yozidan ham olam-olam zavq olamiz.

Umumtaʼlim maktablarida tabiiy fanlar oyligi davomida nihoyatda qiziqarli tadbirlar, guruhlararo, sinflararo bellashuvlar boʻlib oʻtdi. Fan oyligini oʻtkazish aniq va puxta reja asosida tashkillashtirildi. Biologiya, zoologiya va tabiatshunoslik fanlari uslub birlashmasi tomonidan har bir sinfda belgilangan mavzular yuzasidan bilimdonlik bahslari, ochiq darslar tashkil etildi. Laboratoriya, toʻgarak mashgʻulotlari va ochiq darslarda oʻtilgan mavzular, nazariy bilimlar yanada mukammallashtirildi va mustahkamlandi.

Biologiya fani oʻqituvchisi Nigora Oʻrozboyeva uchun bu goʻzal olamni oʻquvchilarga yanada yaqinroq tanishtirish, ular qalbida ona tabiatga mehr-muhabbat uygʻotish yanada gashtli. U 22-yildirki, 12-sonli umumtaʼlim maktabida oʻquvchilarga biologiya fanidan saboq berib keladi.

Tabiiy fanlar oyligi doirasida mazkur fan oʻqituvchisi tomonidan oʻtkazilgan “Tabiat – onamiz” mavzusidagi toʻgarak mashgʻulotlari “Yosh tabiatshunoslar” toʻgaragi aʼzolarining eng sevimli mashgʻulotlaridan biri boʻldi. Mashgʻulotlarda oʻquvchilar guruhlarga boʻlingan holda amaliy tajriba oʻtkazishdi. Har bir guruh alohida topshiriqni bajardi. Yaʼni, birinchi guruh oʻquvchilari piyoz poʻsti hujayralarini mikroskop orqali kuzatishdi. Kundalik isteʼmolimizdagi ushbu sabzavotning oʻziga xos xususiyatlarini oʻzlashtirish imkonini beruvchi bu amaliy mashgʻulot har bir oʻquvchi uchun juda qiziqarli boʻldi. Ikkinchi guruh aʼzolari esa urugʻlarning turlari bilan yaqindan tanishib, ularning oʻziga xos xususiyatlarini oʻrganishga harakat qildilar. Oʻqituvchi rahbarligida bu boradagi nazariy bilimlarini amaliy tajribalar orqali mustahkamlab oldilar. Uchinchi guruh oʻquvchilari esa gerbariylardan foydalanib, oʻsimlik turlari bilan tanishdilar.

“Yosh tabiatshunoslar” toʻgaragi aʼzolari ishtirokida “Tabiat – onamiz” shiori asosida oʻtkazilgan amaliy mashgʻulotlar oʻquvchilar uchun juda qiziqarli boʻldi.

Fan oyligi doirasida maktabning 7-sinfida zoologiya fanidan “Qushlarning ichki tuzilishi va sezgi organlari mavzusida koʻrgazmali ochiq dars oʻtkazildi. Dars oʻtkaziladigan sinfxona ornitologiyaga oid koʻrgazmali vositalar, modellar bilan bezatildi. Oʻqituvchi, avvalo oʻquvchilarga ornitologiya – qushlar haqidagi boʻlim ekanligi xususida tushuncha berdi. Soʻngra yurtimiz iqlimiga monand, Oʻzbekiston tabiatini oshyon qilgan turfa qushlar haqida gapirdi. Shu barobarida “qushlarning ichki va sezgi organlari” mavzusi boʻyicha qiziqarli misollar, koʻrgazmali vositalar orqali keng va mazmunli mashgʻulot olib bordi. Oʻquvchilar ushbu koʻrgazmali dars-mashgʻuloti orqali mamlakatimiz faunasi va florasi, ayniqsa, qushlar, ularning ichki organlari tuzilishi hamda his qilish, sezgi organlari yuzasidan zarur maʼluotlarga ega boʻldilar.

Fan oyligi doirasida 8-sinfda oʻtkazilgan “Tabiat va inson” tadbirida  oʻquvchilarning nazariy bilimlarini mustahkamlashlari uchun imkoniyat yaratildi. Tabiiy fanlarga qiziqishlari eʼtiborga olinib, ularni kasbga yoʻnaltirish yuzasidan suhbatlar oʻtkazildi. Unda “Mendeleyev”, “Charlz Darvin”, “Ibn Sino” guruhlari oʻzaro bellashdilar. Kimyo, biologiya fanlariga va shifokorlik kasblariga qiziquvchi oʻquvchilar ishtirokida oʻtkazilgan bilimdonlik bahslarida har bir oʻquvchi oʻquv yilining 3 ta choragi davomida kimyo, biologiya fanlaridan olgan bilimlarini yanada mustahkamladilar.

Tadbir davomida ishtirokchilar kimyo fanidan qiziqarli formulalar, masalalar yechdilar. Biologiya va zoologiya fanlari boʻyicha tabiatda, hayvonot dunyosida kechadigan jarayonlar, hayvonlar va inson tanasining tuzilishi bilan bogʻliq qiziqarli savollarga aniq va puxta javob berishib, bu boradagi  bilimlarini yanada boyitdilar.

Fan oyligi doirasida oʻtkazilayotgan bu kabi dars-mashgʻulotlar, zakovat darslari maktab oʻquvchilarining tabiiy fanlarga boʻlgan qiziqishlarini yanada oshirib, yuksak fan choʻqqilarini egallash sari ruhlantirmoqda.

Robiya YOʻLDOShEVA.