SENI KOʻPLAR YaXShI KOʻRADI, GULOYIM!

Insonni mehr ulgʻaytiradi. Hayot sinovlari, mashaqqatlari aro toblanib-toblanib kamolga yetadi. Ulgʻayish yoʻllaridagi sinovlarda kimdir yengiladi, kimdir chidam va bardosh bilan oldinga intiladi, ortga chekinishni, magʻlubiyatni tan olmaydi, yuragida uygʻongan hayotga cheksiz mehr-muhabbati uni qaddini tik tutib yashashga oʻrgatadi. Shuning uchun bunday insonlar oʻzgalar qalbida havas va oʻziga nisbatan mehr uygʻotadilar. Taʼbir joiz boʻlsa, Qipchoq shaharchasidagi 11-umumtaʼlim maktabining oʻzbek tili va adabiyoti fani oʻqituvchisi Guloyim Begjanova bilan har gal uchrashganimda, yashirmayman, samimiy, butun vujudidan hayotga, atrofidagilarga nisbatan mehr-muhabbat yogʻilib turgan bu insonga qalbimda ham havas, ham hurmat tuygʻularini his etaman. Uning yurish-turishlari, jamoat orasida oʻzini tutishlari, muomalasi-yu kasbiy faoliyati bilan bogʻliq barcha fazilatlari haqiqiy oʻzbek ayoli, oʻzbek onasi, oʻzbek oilasining fidoyi bekasi sifatida taassurot qoldiradi har bir suhbatdoshida.

Guloyimning tarjimaiy holi juda oddiy. Umumtaʼlim maktabida faqat aʼlo baholarga oʻqidi. Tabiatan kitobsevar boʻlgan otasi Safarboy Begjanov qayerga borsa, qizalogʻi uchun kitob sotib olar, Guloyim esa otasi sovgʻa qilgan kitoblarni alohida mehr bilan oʻqir va avaylab-asrardi. Onasi Umida momo aytgan allalar, ertaklar sehrida ulgʻaygan qizaloq tengdoshlari orasida fikri teranligi, bilagʻonligi, xotirasining kuchliligi bilan ajralib turardi. 1998-yilda umumtaʼlim maktabini muvaffaqiyatli tugatgan Guloyim Begjanova bolaligidan qalbida ardoqlab yashagan orzusi tomon ilk qadam qoʻydi: Ajiniyoz nomidagi Nukus Davlat pedagogika institutining oʻzbek tili va adabiyoti fakultetiga hujjatlarini topshirdi. Institutga kirish imtihonlaridan muvaffaqiyatli oʻtib, talaba boʻldi.

Talabalik yillari unga biri-biridan zavqli onlarni ato etdi. Maʼnaviyatga, sheʼriyatga oshno qalbidan toʻkilgan sohir satrlari ila institut nazm davralariga kirib bordi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi sheʼriyat shinavandalariga tanildi. “Amu tongi” (hozirgi “Qoraqalpogʻiston tongi”, “Yerkin Qaraqalpaqstan” gazetalari sahifalarida Guloyim Begjanova imzosi bilan chop etilgan sheʼrlari oʻz muxdislarini topdi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi yosh ijodkorlari davrasida oʻz ovozi, oʻz soʻzi bilan eʼtibor qozondi.

Institutni muvaffaqiyatli tugatgan Guloyim Begjanova oʻsha yiliyoq tumandagi namunali taʼlim-tarbiya maskani – 11-umumtaʼlim maktabida ilk pedagogik faoliyatini boshladi. Institutda olgan nazariy bilimini amaliyotga tatbiq etish, salkam bir mln. nafarga yaqin oʻquvchi tahsil oladigan maktab pedagogika jamoasi bilan til topishish, oʻquvchilari qalbida oʻz faniga nisbatan mehr  uygʻotish qanchalik mushkul boʻlsa, bu jarayonda aql-idrok va fidoyi mehnat bilan oʻz maqsadi tomon intilish Guloyim uchun, albatta, oson boʻlmadi. U tinimsiz izlandi, bilmaganlarini ustozlaridan oʻrgandi. Har bir darsga puxta tayyorlanish, mavzuga oid qoʻshimcha adabiyotlar ustida ishlash pedagogik mahoratini oshirib borish imkonini berdi. Qisqa fursatlar ichida u  maktabning 1-toifali yetakchi oʻzbek tili va adabiyoti fan oʻqituvchisiga aylandi.

- Kasbiy faoliyatimda nimagaki erishgan boʻlsam, avvalo. Alloh rahmat qilsin umr yoʻldoshim Bahrom Yusupovning va ustozlarimning munosib hissasi bor, -  qoniqish bilan soʻzlaydi Guloyim. – Men ustozlarimni biri-biridan ayricha tilga olishdan hamisha oʻzimni tiyib turaman. Umumtaʼlim maktabida, institutda menga taʼlim-tarbiya bergan ustozlarim, qolaversa, 11-sonli maktab mehnat jamoasi – ularning har biri men uchun qadrli. Men ularning barchasidan qandaydir yaxshilik koʻrganman. Biri ilmini, biri tajribasini, yana biri shirin soʻzini, mehrini ayamagan azizlarim ular. Barchasidan minnatdorman.

Guloyimni hayot koʻp bora sinadi. Yangi oila qurib, mustaqil hayotga zavq bilan kirib kelgan, ikki nafar murgʻak goʻdagini bagʻriga bosgan baxtiyor oilaga kulfat soya solganida katta oʻgʻli Sirojiddin 13 yoshda, kichigi Ogʻabek endi 10 yoshdan hatlagan edi. Yaxshi niyatlar bilan qurilishi boshlangan yangi imorati qad rostlagan sari quvonchdan koʻngli toshib yurgan umr yoʻldoshi, tuman IIB xodimi boʻlgan Bahromjon Yusupovning bemavrid vafoti Guloyimning yuragini tosh kabi ezganida ham, roʻzgʻor kamchiliklarini toʻldirish uchun yelib-yugurib oʻzini ish bilan ovutishga intilganida ham u faqat atrofidagi yaxshilarga, ustozlariga, yaqinlariga suyandi. Hayotning shafqatsiz zarbalarlariga koʻksini qalqon qildi va... Hech qachon magʻlub boʻlmadi.

- Adabiyot – odamni kuchli qiladi, - mamnuniyat bilan soʻzlaydi Guloyim. – Men adabiyotga suyandim, undan kuch oldim. Shu kuch mening qaddimni tik tutishga undadi.

Aytish joizki, ana shu maʼnaviy kuch Guloyim Begjanovani shaxs sifatida shakllantirdi. Oʻz kasbining, oilasining, ona Vatanining fidoyisiga aylantirdi. Tan berishga munosib Ustoz darajasiga yetdi ana shu maʼnaviy kuch tufayli.

Beixtiyor kuzataman: bir ijodkor sifatida oʻquvchilik davridan men yaxshi bilgan Guloyim bugun jamiyatning eng faol aʼzolaridan biriga aylangan, mohir pedagog, sevimli ustoz, shirinzabon shoira. Sinf toʻla bilimga chanqoq yoshlar ustozdan adabiyot taʼlimini, soʻz sanʼatiga mehrni va sheʼriyatning goʻzal sir-u sinoatini maroq bilan oʻrganadilar. Mavzu - mangu va navqiron, qiziqarli, koʻngillarni oʻstiruvchi tuygʻularga toʻla – “Farhod va Shirin” dostonida komil inson gʻoyasi”. Oʻquvchi-yoshlar qalbida Navoiy dahosiga sodiqlik, komil inson boʻlmoqqa cheksiz mehr va intilish mujassam. Sinf toʻla oʻquvchi-yoshlar fikrlar bayonida biri-biridan bilimdon, har biri komil inson haqida oʻz fikr-mulohazasini aytmoqqa mushtoq. Har bir oʻquvchi buyuk Navoiyning “Farhod va Shirin” dostonini yangidan kashf etayotir. Oʻqituvchining har bir savoliga burro-burro javob qaytarayotir.

Bu  jarayon Guloyim Begjanova mashgʻulotlar olib boradigan oʻzbek tili va adabiyoti, qoraqalpoq tili va adabiyoti fan toʻgaraklarida yanada qizgʻin tus oladi. Haftasiga ikki kun oʻtkaziladigan toʻgarak mashgʻulotlarida oʻquvchi-yoshlar mumtoz va hozirgi zamon oʻzbek adabiyoti namoyondalarining asarlari haqida maʼlumotlar olish bilan birga til va uslub, soʻz qoʻllash sanʼati, hozirgi zamon oʻzbek tilining xususiyatlari haqidagi bilimlarga ega boʻlishadi.

- Maktabimiz oʻquvchilarining til va adabiyot fanidan bilimlar bellashuvi va fanlar olimpiadasining turli bosqichlarida gʻoliblikni qoʻlga kiritayotganlarida Guloyim Begjanovaning hissasi katta, - deydi maktab direktori Zulfiya Yusupova. – Aʼlochi oʻquvchimiz Sveta Shomurodova bilimlar bellashuvining tuman bosqichida 1-oʻrinni, respublika bosqichida 2-oʻrinni egalladi. Yana bir oʻquvchimiz Feruza Shomurodova esa umumtaʼlim maktablarining axborot-resurs markazlari aʼzolari oʻrtasida oʻtkazilgan “Men sevgan badiiy qahramon” insholar tanlovining Qoraqalpogʻiston Respublikasi bosqichi gʻolibi boʻldi va tanlovning mamlakat bosqichida ishtirok etib, sovrindorlar qatoridan joy oldi.

Guloyim Begjanovaning shogirdlari juda koʻp. Ular bugungi kunda tumanimiz taʼlim tizimini rivojlantirishga munosib hissalarini qoʻshishmoqda. Til va adabiyot fani oʻqituvchilari Muhabbat Abdukarimova, tumanimiz yoshlari orasida anchagina taniqli, fidoyi yoshlar yetakchisi va volontyor Muyassar Rahmatullayeva, NDPI talabasi, boʻlgʻusi til va adabiyot fani oʻqituvchisi Gavharoy Qurbonboyeva... Bu roʻyxatni yana davom qildirish mumkin. Lekin Guloyim uchun ham, jamiyat uchun ham roʻyxatning salmogʻi emas, balki unda ilm-shariflari qayd etilgan shaxslarning mahorat va malakasi muhim. Shu bois, Guloyim shogirdlari bilan har gal uchrashganida ularning nafaqat  yutuqlari, balki kamchiliklari haqida ham erinmay suhbatlashadi, qimmatli maslahatlar beradi.

Yigirma bir yildirki uning hayoti maktab, oʻquvchi-yoshlar davrasida va hamon oʻqib-oʻrganish, izlanishda, boʻsh vaqtlari esa ijod lahzalarida kechadi.  Koʻngillarni tebratuvchi, yuraklarga kuch, qudrat baxsh etguvchi sheʼrlar yozadi. Toʻplasa, yozganlari qalingina bir kitob boʻlgulik. Qaysi davrada boʻlmasin, Guloyim Begjanovaning sheʼrlari qalblar ardogʻiga, koʻngillar mulkiga aylanadi, dillarda sheʼriyatga, maʼnaviyatga cheksiz mehr uygʻotadi. Chunki u shunchaki yozmaydi. – Vatan degan yuraklarda muhabbat shavqini uygʻotib, choʻllagan koʻngillarga mehri-ob taratib yozadi, yozaveradi. Yuragi toza, umid va niyatlari ulugʻ ijodkor-oʻqituvchi u!

Men bu fidoyi inson bilan hech xayrlashgim kelmadi:

- Sheʼriyat ayyomlarida, mehr-muhbbat barq urgan davralarda uchrashamiz, seni men, u ular – adabiyot va sheʼriyat ixlosmandlari yaxshi koʻrishadi, Guloyim! – degim keldi.

Robiya YOʻLDOShEVA.