Ayolga ehtirom – millatga ehtirom
Yakunlanib borayotgan 2018-yil barça sohalarda bölgani kabi mamlakatimizdagi xotin-qizlar hayotida ham juda katta yangilanişlar, özgarişlar, islohotlar yili böldi.
Joriy yilning 2-fevralida Özbekiston Respublikasi Prezidentining “Xotin-qizlarni qöllab-quvvatlaş va oila institutini mustahkamlaş sohasidagi faoliyatni tubdan takomillaştiriş çora-tadbirlari töğrisida”gi Farmonining qabul qilinişi xotin-qizlar va oila bilan işlaş tizimini yangi bosqiçga kötardi. Xotin-qizlar qömitasi faoliyati takomillaştirildi va vakolatlari kengaytirildi, aniq vazifa va vakolatlari belgilab berildi. Har bir mahallada oilalar sonidan kelib çiqib, Xotin-qizlar qömitasining xotin-qizlar bilan işlaş va oilada maʼnaviy-axloqiy qadriyatlarni mustahkamlaş böyiça mutaxassis lavozimi joriy etildi. Özbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzurida «Oila» ilmiy-amaliy tadqiqot markazi va uning hududiy bölinmalari taşkil etildi. FHDYo organlari tumanlar (şaharlar) hokimiyatlari tasarrufiga ötkazildi. Xotin-qizlarni va oilani qöllab-quvvatlaş jamoat fondi taşkil etildi.
Asosiy maqsad – xotin-qizlarning oilada, jamiyatda ijtimoiy mavqeini mustahkamlaş, siyosiy va ijtimoiy faolligini oşiriş, qonuniy huquq va manfaatlarini taʼminlaş, öz qobiliyat va imkoniyatlarini röyobga çiqarişlari uçun şaroit yaratiş, ayolni baxtli qiliş, oilani mustahkamlaşdan iborat.
Maʼlumki, vakillik organlariga saylovlar jarayonida xotin-qizlar uçun 30 foizlik kvota joriy etilgan edi. Hozirda tumanda 1 nafar ayol Qoraqalpoğiston Respublikasi Jöqorği Kengesi deputati, 8 nafar ayol Xalq deputatlari tuman Kengaşi deputatlari hisoblanadi. Şuningdek rahbar xodimlar orasida ham ayollar uluşi sezilarli darajada oşdi. Taʼlim, soğlikni saqlaş, maktabgaça taʼlim, banklar, qişloq xöjaligi, jamoat taşkilotlari va boşqa köplab sohalarda xotin-qizlar samarali mehnat qilişmoqda. Kredit olib, tadbirkorlik faoliyati bilan şuğullanayotgan ayollar soni ham tobora ortib bormoqda.
Bu borada xotin-qizlarni qöllab-quvvatlaş jamoatçilik fondi tomonidan 7 foizli imtiyozli kreditlar ajratilmoqda. Xotin-qizlar qömitasi tomonidan yuzdan ortiq ayollarga banklarning imtiyozli kreditlarini olişlari uçun tavsiyanomalar berildi.
taşqari, nogironligi bölgan yoki nogironligi bölgan farzandini parvarişlayotgan ayollardan 14 nafariga turli manbalar hisobidan tikuv maşinalari sovğa qilindi, şundan 8 nafari kasanaçilik asosida iş bilan taʼminlandi.
Xotin-qizlar qömitasi tomonidan oğir turmuş şaroitida yaşayotgan 105 nafar xotin-qizlarning manzilli röyxati şakllantirilib, muammolari örganildi va turmuş şaroitlarini yaxşilaşga kömaklaşiş, uy-joy va iş bilan taʼminlaş borasida tizimli işlar olib borildi. 2018-yilda oğir şaroitda yaşayotgan, nogironligi bölgan, boquvçisini yöqotgan ayollar, farzandlarini bir özi tarbiya qilayotgan yolğiz onalarning uy-joyga muhtojlik darajasi örganib çiqilib, namunaviy loyihalar asosida qurilayotgan arzonlaştirilgan uy-joylardan olişlari uçun 16 nafariga uy-joyining boşlanğiç badallari tölab berildi. Şu jumladan 6 nafar uy-joyga muhtoj, oğir şaroitdagi ayollar uy-joylarining boşlanğiç badali xotin-qizlarni va oilani qöllab-quvvatlaş jamoatçilik fondi mablağlari hisobidan tölab berildi.
Xotin-qizlarga munosib turmuş şaroitlarini yaratiş, ularni har tomonlama qöllab-quvvatlaş, ijtimoiy-siyosiy faolligini oşiriş, qonuniy huquq va manfaatlarini taʼminlaş, iş bilan taʼminlanişiga kömaklaşiş böyiça manzilli işlar olib borilişi, ayniqsa, oğir şaroitda yaşayotgan, notinç oilalar bilan olib borilayotgan işlar samara bermoqda.
Ayollar tomonidan sodir etilgan jinoyatlar ötgan yillarga soliştirganda 50 foizga kamaydi. Jinoyat sodir etgan ayollarning ham ona ekanligini inobatga oladigan bölsak, bir jinoyat ham köp. Yaʼni, heç qaysi ayol jinoyatga qöl urmasligi lozim.
Sodir etilgan jinoyatlarning sabablari eng avvalo oilaga, oiladagi maʼnaviy muhitga, tarbiyaga borib taqaladi. Tumanimizda birgina 2018-yil davomida xotin-qizlar qömitasi, “Oila” markazi, mahallalar faollari bilan birgalikda ajraşişgaça borib yetgan 80 ta oila, fuqarolik sudiga nikohdan ajratişni sörab ariza bergan 20 ta oila yaraştirildi. Lekin olib borilgan amaliy işlarga qaramasdan oilaviy ajraşişlarning ösişi kuzatildi.
Oila – muqaddas dargoh. U yerda milliy özlik, qadriyatlar, maʼnaviyat tarbiyalanadi. Töliq oilada ösgan farzandlarning köngli ham töliq bölib ösadi. Yo otasi, yo onasi bilan, baʼzida esa bobo-buvisi yoki yaqin qarindoşlari qölida qolib ketayotgan bolalarning kelajakda könglida böşliq qoladi. Buni ota-onalar juda çuqur öylab, anglab olişlarini istar edim.
Özbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 2-iyulda imzolagan qarori asosida tumanda ayollar ijtimoiy moslaşuv markazi iş boşladi. Ötgan 6 oy davomida oilaviy-maişiy zöravonlikka uçragan, hayotda qiynalgan va oilasida notinçlik bölib turgan 40 nafardan ortiq xotin-qizlardan murojaatlar kelib tuşdi. Ularning barçasi bilan suhbatlar ötkazilib, amaliy yordamlar berildi, oilada öz örinlarini topişlariga kömaklaşildi.
2018-yilni sarhisob qilar ekanmiz, amalga oşirilgan işlar bilan birga hali qilinişi lozim bölgan, foydalanilmagan imkoniyatlarimiz ham bor ekanligini köramiz. Şunga köra, Tuman xotin-qizlar qömitasining 2019-yilga möljallangan “Yöl xaritasi” har bir hudud xususiyatini inobatga olgan holda manzilli işlab çiqildi.
Xotin-qizlarning oğirini yengil qiliş, oilalarning tinç-totuv, farovon hayot keçirişlarini taʼminlaş, farzandlarni ertangi kunimizning munosib egalari qilib tarbiyalaş, ayollar tadbirkorligini rivojlantiriş orqali ularning iş bilan bandligini taʼminlaş, har tomonlama faolligini oşiriş yölida bundan-da samaraliroq, eng muhimi, fidoyilik bilan mehnat qiliş eng asosiy vazifamizdir.
Maryam AHmedova,
tuman hokimi örinbosari, Xotin-qizlar qömitasi raisi,
Qoraqalpoğiston Respublikasi Jöqorği Kengesi deputati.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶