DEHQONNING ISh FASLI BOShLANDI

Bahor kelishi bilan tabiat qish uyqusidan uygʻonadi. Dov-daraxtlar, oʻt-oʻlanlardan tortib, turli hasharotlargacha quyosh taftini sezib jonlana boshlaydi. Bunday paytda dehqon ham, albatta, qarab turmaydi. Chunki dehqon uchun ish fasli boshlanadi. Har galgidek bu yilgi bahor mavsumida ham mirishkor dehqonlarimiz yerga baraka urugʻini qadashga qizgʻin tayyorgarlik koʻrishmoqda. Soha mutasaddilari bilan suhbatimiz ham aynan shu mavzuda boʻldi.

Xoʻsh, bu yil dehqon va fermerlarimiz dalalariga, aholi tomorqasiga qanday ekinlar ekadi?

Anvar YOʻLDOShEV, tuman Qishloq va suv xoʻjaligi boʻlimi boshligʻi, Qoraqalpogʻiston Pespublikasi Joʻqorgʻi Kengesi deputati:

– Qishloq xoʻjaligi tumanimiz iqtisodiyotida yetakchi oʻrin tutadi. Shu bois, sohani rivojlantirishga alohida eʼtibor qaratilib, davlatimiz tomonidan joriy qilinayotgan islohotlar mazkur yoʻnalishda ham amalga tatbiq etilmoqda. Fermer va dehqonlar, tomorqa yer egalari huquq va manfaatlari ishonchli himoya qilinmoqda. Ularga qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirishni yanada koʻpaytirishga, eksportni yoʻlga qoʻyib, davlatga ham, oʻziga ham daromad keltirishlariga keng imkon berilmoqda.

Tumanimiz qishloq xoʻjaligi sohasida ham fermer xoʻjaliklarining yer maydonlaridan foydalanish samaradorligini oshirish maqsadida Prezidentimizning tegishli Qaror va Farmonlari asosida zarur chora-tadbirlar koʻrilmoqda. Qish davomida barcha qishloq xoʻjalik texnikalari texnik koʻrikdan oʻtkazilib, sozlandi va mavsumga tayyor qilib qoʻyildi. Shuningdek, yerlarning shoʻri yuvilib, sugʻorildi. Urugʻliklar ham saralanib, ekishga tayyor holatga keltirildi.

Bu yilgi mavsumda tuman boʻyicha paxtadan tashqari, boshoqli don ekinlari, dukkakli ekinlar, moyli ekinlar, poliz va sabzavot, chorva uchun ozuqa ekinlari ekilishi rejalashtirilmoqda. Tuman hududida 44 779 gektar yer maydoni mavjud boʻlib, shundan 30 834 gektaridan qishloq xoʻjaligi ekinlarini ekish uchun foydalaniladi. Bu yil tuman boʻyicha 15550 gektar yerga chigit ekish koʻzlanmoqda. Boshoqli don ekinlari yetishtirish uchun esa 3000 gektar yer ajratilgan. Sabzavotlarga 1710 gektar yer maydonlari ajratish rejalashtirilib, shundan 1200 gektarida qizil qalampir yetishtirish rejalashtirilmoqda.

Poliz mahsulotlari, yaʼni qovun-tarvuz va boshqalar uchun 450 gektar yer maydoni boʻlib berildi. Kartoshka 150 gektar, moyli ekinlar 520 gektar, chorva uchun ozuqabop ekinlar 1424 gektar yerga ekilishi koʻzda tutilmoqda. Shuningdek, tumanimiz hududidagi yer maydonlarining 1600 gektariga, yerosti suvi yaqinligi sababli, sholi ekish rejalashtirildi.

Fermerlar, dehqonlar va tomorqa yer egalari ayni kunlarda ekin maydonlarini ekishga shaylab, tayyorlashmoqda. Tuproq ilib, tobiga kelishi bilan yerga baraka urugʻlari qadala boshlanadi.

Bu yil ham mavsumdan umidimiz katta. Qishloq xoʻjaligida joriy etilayotgan islohotlar samarasini amalda koʻrsatib, yetishtiriladigan mahsulotlarimiz koʻlamini yanada koʻpaytirishimiz, bozorlarimizni, elimiz dasturxonini taʼminlashimiz, eksportni yoʻlga qoʻyishimiz lozim. Bu barchamiz uchun asosiy va dolzarb vazifa. Uni amalga oshirish uchun bor imkoniyatimizdan foydalanamiz hamda mehnatimiz va kuch-gʻayratimizni ayamaymiz.

***

Fayzulla Saʼdullayev, tuman fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari Kengashi raisi:

– Tomorqa ham daromad manbaidir. Ishbilarmon va mehnatkash dehqonlar bugungi kunda tomorqada yetishtirilgan mahsulotlari orqali daromad topib, oʻz oilalariga ham, davlatga ham naf keltirishmoqda.

Aholining tomorqadan unumli foydalanishini taʼminlash va ekin maydonlaridan foydalanish samaradorligini oshirish maqsadida Prezidentimiz tomonidan “Fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish, qishloq xoʻjaligi ekin maydonlaridan samarali foydalanish tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” gi Farmon hamda “Fermer, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalari faoliyatini yanada rivojlantirish boʻyicha tashkiliy chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Qaror qabul qilingani fermerlarga, dehqon xoʻjaliklari va tomorqa yer egalariga keng imkon eshiklarini ochmoqda. Hozirgi kunda tadbirkor dehqonlar intensiv va boshqa turdagi mevali bogʻlar yaratib, issiqxonalarda turli sabzavotlar, koʻkatlar, tsitrus mevalar, gullar, manzarali daraxtlar koʻchatlarini yetishtirib, bozorlarni taʼminlamoqda. Bu orqali daromad topib, turmushini yanada yaxshilashga erishishmoqda.

Xolimbeg ovulidagi dehqonlarning tomorqa xoʻjaligi boʻyicha tajribalarini ham har tomonlama namuna qilib aytsak arziydi. Bugungi kunga kelib, ular ham oʻz oila aʼzolari bandligini taʼminlab, ham tuman aholisining oziq-ovqat mahsulotlariga boʻlgan ehtiyojini qondirishga hissa qoʻshib kelishmoqda. Orttirgan daromadlari evaziga turmushini obod qilib, yangi uy-joylarga, mashinalarga ega boʻlishmoqda.

«Tomorqa – daromad manbai» shiori ostida ishning koʻzini biladigan xolimbegliklar allaqachon ekish ishlarini boshlab yuborishdi. Ertagi ekinlarga ajratilgan 84 gektar yerga 172 tonna urugʻ sarflash va 1 mln. 152 ming 150 tup sabzavot koʻchatlarini koʻchirish moʻljallanmoqda. Buning uchun yer egalari daromadlari hisobidan 754 mln. soʻm mablagʻ sarflanishi kutilmoqda. Kutilayotgan hosilning oila ehtiyojidan ortgani aholi ehtiyoji uchun ichki bozorga olib chiqilishi rejalashtirilmoqda.

Yerdan unumli foydalanish maqsadida Xolimbeg ovulida 90 gektar yerga oʻrtagi ekinlarni ekish ham koʻzda tutilgan boʻlib, unga 17 tonna urugʻlik sarf qilinadi. Shuningdek, avgust oyida hosili yigʻib olinib, boʻshaydigan 35 gektar maydonga ham piyoz va sarimsoqpiyoz ekish rejalashtirildi. Ekish uchun ketadigan 1844 kg. sarimsoqpiyoz va 324,7 kg. piyoz urugʻlari uchun yer egalari tomonidan 21 mln. soʻm mablagʻ ajratilishi kutilmoqda.

Xolimbeg ovuli tadbirkor dehqonlari yangidan bogʻ yaratib, daromadlarini yanada koʻpaytirishni maqsad qilishgan. Buning uchun 8 ming 658 dona turli mevali daraxtlar koʻchatlarini oʻtqazib, oila ehtiyojini taʼminlashdan tashqari, ularni ham daromad manbaiga aylantirish, ayni paytdagi mavjud mevazor bogʻlardan esa yoz boshlanishida moʻl hosil olish rejalashtirilgan.

Mehnatdan kelsa boylik, turmush boʻlar chiroylik, degan naqlning magʻzini chaqqan xolimbeglik mirishkor dehqon va fermerlar, tomorqa egalari oʻz yerlaridan unumli foydalanishmoqda. Yaqin kelajakda ular oʻzlari yetishtirgan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ichki bozordan tashqari, qoʻshni davlatlarga eksport qilishni yoʻlga qoʻyishni ham niyat qilishgan.

Sahifani jurnalist

Ozoda XUDOYBEPGANOVA

tayyorladi.