Bolalarni zararli axborotdan himoya qilish toʻgʻrisidagi qonun kuchga kiradi

"Bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish toʻgʻrisida"gi Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni rasmiy eʼlon qilingan kundan boshlab 6 oy oʻtgach, yaʼni 2018-yil 9-martdan boshlab kuchga kiradi.

Qonun 6 ta bob va 27 ta moddadan iborat.

Mazkur qonun Qonunchilik palatasi tomonidan 2017-yil 15-avgustda qabul qilinib, Senat tomonidan 2017-yil 24-avgustda maʼqullangan.

“Bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish toʻgʻrisida”gi qonunning 1 moddasida “Ushbu Qonunning maqsadi bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat” deya qayd etilgan.

Qonunning 4-moddasida asosiy tushunchalar keltirilgan boʻlib, ularning ayrimlari quyidagicha:

bolalar - oʻn sakkiz yoshga toʻlmagan (voyaga yetmagan) shaxslar;

bolalarning sogʻligʻi - bolalarning jismoniy, ruhiy va ijtimoiy jihatdan sogʻlomlik holati;

bolalar sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborot - bolalar oʻrtasida tarqatilishi ushbu Qonunga muvofiq taqiqlangan yoki cheklangan axborot mahsuloti.

Umuman olganda ushbu qonunda bolalarning sogʻligʻiga axborot orqali yetishi mumkin boʻlgan zararlarning oldini olish maqsad qilingan. Shuningdek, bolalar ongiga gʻayriqonuniy axborot-ruhiy taʼsir koʻrsatilishining, ularga hiyla ishlatilishining, bolalarni gʻayriijtimoiy harakatlarga undovchi axborot mahsuloti tarqatilishining oldini olish, ushbu sohadagi huquqbuzarliklarni profilaktika qilish nazarda tutiladi.

Bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilishni amalga oshiruvchi organlar va tashkilotlar tizimiga Voyaga yetmaganlar ishlari boʻyicha respublika idoralararo komissiyasi va voyaga yetmaganlar ishlari boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar, tumanlar (shaharlar) idoralararo komissiyalari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, taʼlim muassasalari, davlat sogʻliqni saqlash tizimini boshqarish organlari.

Shuningdek, Oʻzbekiston matbuot va axborot agentligi ushbu masalada maxsus vakolatli davlat organidir.

Bundan tashqari, Ommaviy axborot vositalari bolalarning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotlar haqida materiallar tayyorlash hamda aholining axborotga oid va huquqiy madaniyatini yuksaltirishga qaratilgan tadbirlarni yoritishi qonunda koʻrsatilgan.

Qonunning 3-bobi 16-moddasida Bolalarning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotni tasniflash hamda axborot mahsulotining yoshga oid tasnifi keltirilgan.

Shuningdek, 17-moddada Axborot mahsulotining yoshga oid tasnifi keltirishi ham koʻrsatilgan boʻlib, unga koʻra yetti yoshga toʻlmagan bolalar uchun «0+», yetti yoshga toʻlgan bolalar uchun «7+», oʻn ikki yoshga toʻlgan bolalar uchun «12+», oʻn olti yoshga toʻlgan bolalar uchun «16+», bolalar uchun taqiqlangan axborot mahsuloti «18+» yozuvini aks ettirishi kerak.

Qonunning 5-bobida Axborot mahsulotining ekspertizasi va uning huquqiy oqibatlari keltirilgan. Shuningdek, 23-moddada Nizolarni hal etish tartibi, 24-moddada Bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini buzganlik uchun javobgarlik aks etgan.