«Aldanib qolayotgan» farzandlar taqdiri uçun kim javobgar?
«Aldanib qoldim». Bu jumla sönggi paytlarda tez-tez quloqqa çalinyapti. Ayrim qizlar falon yigit unga bir dunyo vaʼdalar berib, keyin taşlab ketganini, işonçini suiisteʼmol qilganini aytib, dardi hol qilişadi. Bor aybni yigitlarga tönkab, özini panaga olişadi. Biz esa aynan mana şu ayançli vaziyatni közguga solişga qaror qildik. Xöş, bunday hollarda kim aybdor? Faqat yigitlarmi?»
... «Falon yigit meni işontirib, tuyğularimni oyoqosti qilib, keyin taşlab ketdi», deya ayyuhannos soladiganlar bundoq öylab körişsin, bunda özining ham aybi yöqmi-kin? Axir nomus köçada yotgan çöpmidiki, uni istalgan odam tepib ketaversa. Qiz bolaning hayosi, nomusi qayta tiklanmaydigan darajada nozik, muqaddas ekanini hamma biladi-ku! Xususan, öşa diydiyo qiladigan qizlar ham. Xöş, şunday ekan, nega öz nomusini himoya qila olmadi? Yigitlar nima desa, işonib ketaveradigan qizlarni oqlab böladimi? Mayli, sevgan ham deylik, lekin sevgi to örtadagi munosabatlar muqaddas nikoh bilan mustahkamlanmagunça hamma narsaga ruxsat bermaydi-ku! Yigitning niyati yomon ekan, qizning aqli joyida bölişi kerak emasmidi? Qolaversa, sevgi köça-köyda qöl uşlaşib, xiyobonlarda bilganini qilib yuriş emas-ku!”
Uşbu parça telegraf.uz saytida eʼlon qilingan "Aldanib qolayotgan” farzandlar taqdiri uçun kim javobgar?” nomli maqoladan olingan. Maqola facebook ijtimoiy tarmoğining "Xalq bilan muloqot – /Dialog s narodom” guruhiga joylaştirilganidan keyin qizğin muhokamalar boşlandi.
Quyida baʼzi yurtdoşlarimizning şu mavzudagi fikrlari bilan tanişasiz (Baʼzi fikrlar mazmuni özgartirilmagan holda tahrir qilingan):
Manzura Djahed: Unutmanglar, qança yoşlarimiz ota-onasiz qarindoşlarinikida yaşayaptilar, ota-onasi xorijda işlaşga ketgan. Qarindoşlari ota-onasi oldi-da yöq, könglini yaralamay, deb indamaydilar.
Muxayyo Saidova: Hozir ayrim onalar kiyiniş borasida qizlaridan ötişadi. Töylarga borsangiz eʼtibor bering, kelin qaynonasidan, onasidan faqat oq köylagi bilan ajralib turadi. Avvalo, qizlarga tarbiya berişda ona masʼuliyatli bölişi kerak, ota ham, albatta.
Moon Usmanova: ... Savdo qilgan paytlarimda otalar kelib, qizlariga şim olib berardi. Hamma tomoni yopiq turarmiş. Qizlarni emas, birinçi navbatda onalarni tarbiyalaş kerak. "Tonika” bilan "lasina” kiydirmaslik kerak. Boşiga römol öratib, uzun köylak kiydiriş kerak. Keyin qizlar öz-özidan töğri yölga tuşadi. Erkaklar özlarini isloh qilib olsa, hammasi zör böladi.
Ulugbek Temirogli: Bunda ota-onaning aybi yöq. Bunga işqiy film va seriallar sababçi, deb öylayman. Işonmasangiz, biror bir serialni köring, 4-5-sinfda öqiydigan bolangiz yugurib kelib, televizor oldiga ötirib oladi. Hozirgi filmlar mavzusi sevgi, işq, ehtiros. Natijasini köring!
Nodira Axmadaliyeva: Quş inida körganini qiladi. Ilgari odamlarda andişa bölardi. Bir qiz notöğri qadam taşlasa, qöni-qöşni gapirardi, koyirdi. Qiz ham öşalardan tortinganidan qadamini öylab taşlar edi.
Rustam Toşov: Men bu yerda köproq ota-ona va mahallani aybdor deb bilaman. Uydan çiqişda ota-ona farzandini nazorat qilsin, köçaga çiqqaç mahalla. Mahalla raislarini va uning maslahatçilarini halol va obröli, boşqalarga sözi ötadigan insonlar orasidan saylaş kerak.
Nilufar Karimova: Hammasi yoşlarning kitob öqimasligidan, saviyasi pastligidan. Yoşligimda öqigan 2 ta kitobim butun umrga miyamda muhrlanib qolgan: Ölmas Umarbekovning "Odam böliş qiyin” va Ötkir Hoşimovning "Ikki eşik orasi” romanlari. Aynan birinçi aytib ötgan asarimda yigitlarning qançalik ölib, "oh-voh” qilişi 2 tiyinga arzimasligi körsatib ötilgan. Bekorga aytişmagan, "ğunajin közini suzmasa, buqaça ipini uzmaydi”. Qizlar aqlini yiğiştirib, etagini yopmaguniça, şunaqa xor bölib yuraverişadi.
Xaydar Pulatov: Qaçongaça boşqalarni ayblaymiz. Yaxşi tarbiya olib, ertaga yaxşi rözğor qilib, yaxşi pul topib yaşasa, farzandim mening hurmatimni va xizmatimni qiladi, mahalla raisining emas. Şunday ekan, farzandimiz tarbiyasini mahalla raisining zimmasiga yuklamaylik! Çunki uning ham tarbiya berişi kerak bölgan farzandlari bor. Farzandi yutuqqa erişgan qaysi ota yoki ona mahalla raisi bilan bölişgan?
Gayrat Omon:Ğayrat Omon: Xuddi "voy şarmanda” deb yozayotgan katta yoşli ayollar yoşligida yigitlar bilan park aylanmagandek... Kap-katta amakilarimiz parkka umuman kirmaganday...
Xalima Malikovna: Kirgan, ammo şariatga töğri kelmagan iş qilişmagan, bir-birini aldab, kimningdir baxtiga tajovuzlik qilmagan.
Manzura Xasanova: Gap faqat kiyimda bölganida edi... Ustiga hijob öraganlarning baʼzilari nima qilganlarini körsangiz, uyalgangizdan yer tagiga kirib ketganim yaxşi, deb öylaysiz...
Yorkin Raimberdiyeva: Hozirgi "quş”lar uyasida körganini emas, köçada körganini qilyapti, tarbiyani ota-onadan boşlaş kerak. Nega nuqul öqituvçilarga yopişasizlar, öqituvçi 5 soat sizning bolangiz bilan böladi, bolaning qolgan vaqti ota-onalar ixtiyorida-ku?! Yoki öqituvçi uyiga borib, ovqat qilişni, tomorqada işlaşni, kir yuvişni, uy tutişni va hokozolarni ham örgatib berişsinmi? Farzandni kim uçun va nima uçun dunyoga keltiradi ota onalar?!
Hurmatli gazetxon! Bu mavzuda Siz qanday fikrdasiz? Fikrlaringizni taraqqiyot2014@umail.uz elektron poçtamizga yoki telegramm orqali 95 605 40 28 raqamiga jönating!

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶