21.11.2026
Til Öz Qq Yozuv Кирилл Lotin
Reklama banneri
Harf ölçami Rang Rasmlar
21.11.2026, 02:58
Fan va taʼlim 👁 5,528

Taʼlim sifati va samaradorligini oşiriş – davr talabi

Inson kamolotida taʼlim va tarbiyaning örni alohidadir. Şu boisdan ham mustaqillik yillarida öqituvçilar faoliyatiga alohida eʼtibor bilan qaralmoqda.

Ötgan yili kasb bayramimiz arafasida Prezident vazifasini bajaruvçi Şavkat Mirziyoyevning öqituvçi va murabbiylarga yöllagan bayram tabrigida şunday sözlar bor edi: "Ayni paytda bugungi kunda oldimizda yanada muhim va dolzarb vazifalar turganini hammamiz yaxşi tuşunamiz. Şu borada ilm-fan va taʼlim-tarbiya sohasining moddiy-texnik bazasini yanada mustahkamlaş, uning nafaqat davr bilan hamohang bölişini, balki zamondan oldinda yurişini taʼminlaş, pedagog kadrlarni tayyorlaş va qayta tayyorlaşning ilğor usullaridan keng foydalaniş, bu işlarni xorijdagi nufuzli markazlar bilan hamkorlikda olib boriş, sohaga zamonaviy texnologiyalarni joriy etiş, öqituvçi va domlalarning maşaqqatli va masʼuliyatli mehnatini har taraflama rağbatlantiriş bilan boğliq vazifalarni amalga oşiriş, qisqa qilib aytganda, hayotimizga katta kuç bölib kirayotgan yangi avlodimizni kamol toptiriş uçun davlatimiz tomonidan barça imkoniyatlar safarbar etiladi.”

Oradan ötgan qisqa vaqt içida taʼlim tizimida tub burilişlar yasovçi, yoşlarimizni tom maʼnoda kelajak egalari qilib voyaga yetkaziş yölida muhim omil böluvçi islohotlar amalga oşirildi. Avvalo, muhtaram Prezidentimiz bu borada eng dastlabki böğin – maktabgaça taʼlim tizimini yanada isloh qilişga eʼtibor qaratdilar. Prezidentimizning 2016-yil 29-dekabr kungi "2017-2021-yillarda maktabgaça taʼlim tizimini yanada takomillaştiriş çora-tadbirlari töğrisida”gi qarori bilan Maktabgaça taʼlim tizimini yanada takomillaştiriş böyiça 2017-2021-yillarga möljallangan dastur tasdiqlandi. Uşbu dastur asosida birgina bizning tumanimizda yaqin 5-yil içida jami 15 ta maktabgaça taʼlim muassasalari binolarida quriliş va taʼmirlaş işlari amalga oşiriladi. Jumladan, 10 ta MTM binosi kapital rekonstruktsiya qilinadi yoki yangidan quriladi, 5 ta muassasa binosi esa kapital taʼmirlanadi. Bu işlarga 11,6 mlrd. söm byudjet mablağlari ajratilişi közda tutilgan.

Endilikda quvvati 70 va 120-örinli zamonaviy maktabgaça taʼlim muassasalarining yangidan qurilişi va deyarli barça muassasalar huzurida 5-6 yoşdagi bolalarni maktab taʼlimiga tayyorlaş böyiça qisqa muddatli guruhlar taşkil qilinişi hisobiga bu körsatkiç ança yaxşilanib, maktabgaça taʼlim muassasalariga qatnovçi bolajonlarning safi yanada oşadi. Orolböyi mintaqasida joylaşgan maktabgaça taʼlim muassasalarida ota-onalar badal tölovining 50 foizgaça kamaytirilişi esa bu borada katta rağbat bölayotir.

Prezidentimizning 2017-yil 7-fevral kungi Farmoni bilan tasdiqlangan 2017-2021-yillarda Özbekiston Respublikasini rivojlantirişning beşta ustuvor yönalişi böyiça Harakatlar strategiyasida ham ijtimoiy sohani rivojlantirişning ustuvor yönalişlari belgilangan bölib, bu borada taʼlim va fan sohasini rivojlantirişga alohida eʼtibor qaratilgan. Jumladan, dastur uzluksiz taʼlim tizimini yanada takomillaştiriş, yuqori malakali kadrlar tayyorlaş siyosatini davom ettiriş, taʼlim muassasalarini quriş, rekonstruktsiya qiliş va kapital taʼmirlaş, jihozlaş, maktabgaça taʼlim muassasalari tarmoğini kengaytiriş, bolalarning maktabgaça taʼlim bilan qamrab olinişini jiddiy oşiriş, pedagog va mutaxassislarning malaka darajasini yuksaltiriş, umumiy örta taʼlim sifatini tubdan oşiriş, yangi bolalar sporti obʼektlarini, bolalar musiqa va sanʼat maktablarini quriş, mavjudlarini rekonstruktsiya qiliş, kasb-hunar kollejlari öquvçilarini bozor iqtisodiyoti va iş beruvçilarning ehtiyojlariga javob beradigan mutaxassisliklar böyiça tayyorlaş hamda işga joylaştiriş borasidagi işlarni takomillaştiriş, oliy taʼlim muassasalari faoliyatining sifati hamda samaradorligini oşiriş, oliy taʼlim muassasalariga qabul kvotalarini bosqiçma-bosqiç köpaytiriş, ilmiy-tadqiqot va innovatsiya faoliyatini rağbatlantiriş kabi ustuvor vazifalarni öz içiga oladi.

Muhtaram Yurtboşimizning şu yil 14-mart kungi "Örta maxsus, kasb-hunar taʼlimi muassasalari faoliyatini yanada takomillaştiriş çora-tadbirlari töğrisida”gi, 20-aprel kungi "Oliy taʼlim tizimini yanada rivojlantiriş çora-tadbirlari töğrisida”gi qarorlari ham taʼlim tizimini uzviy rivojlantiriş, pirovardida esa barkamol avlod taʼlim-tarbiyasini yangi bosqiçga olib çiqişda muhim omil bölmoqda.

Tumanimizdagi jami 82 ta umumiy örta taʼlim maktablari, 37 ta maktabgaça taʼlim muassasalari, tuman Bolalar-ösmirlar sport maktabi hamda "Barkamol avlod” bolalar markazida jami 4 ming nafardan ortiq öqituvçi va murabbiylar faoliyat yuritmoqda.

Umumtaʼlim maktablarida faoliyat yuritayotgan jami 3510 nafar öqituvçilarning 2900 nafari, maktabgaça taʼlim muassasalaridagi jami 412 nafar öqituvçi va tarbiyaçilarning 96 nafari, sport maktabidagi jami 52 nafar öqituvçi-murabbiylarning 32 nafari hamda "Barkamol avlod” bolalar markazidagi 47 nafar öqituvçilarning 12 nafari oliy maʼlumotli kadrlardir. 2016-2017 öquv yilida tuman umumtaʼlim maktablarida 12 nafar ingliz tili öqituvçisiga ehtiyoj mavjud. Boşqa fanlar böyiça mutaxassis öqituvçilar bilan töliq taʼminlangan.

Prezidentimizning joriy yil 9-avgustdagi "Oliy taʼlim muassasalarida pedagogika yönalişida maxsus sirtqi bölimlarni taşkil etiş töğrisida”gi qarori taʼlim muassasalarining maktabgaça, boşlanğiç, musiqa, tasviriy sanʼat, çet tillari, mehnat taʼlimi, jismoniy tarbiya yönalişlari va boşqa fanlar böyiça oliy maʼlumotli pedagog kadrlarga bölgan ehtiyojlarini qondiriş, tumanlar va qişloq joylardagi taʼlim muassasalarini yuqori malakali pedagog kadrlar bilan taʼminlaş hamda ularni tayyorlaş tizimini joylarda taşkil etişni yanada takomillaştiriş orqali taʼlim sifatini yaxşilaşga xizmat qilişi bilan yanada ahamiyatlidir.

Bugungi globallaşuv davrida nafaqat yoşlarning ong-u şuurida böşliqqa yöl qöymaslik, balki ularning böş vaqtlarini mazmunli taşkil qilib, fan va sport bilan yanada çuqurroq şuğullanişlariga şaroit yaratiş masalasi ham muhim ahamiyat kasb etadi.

Şu sababli ötgan 2016-2017 öquv yilida xalq taʼlimi muassasalarida jami 790 ta tögaraklar taşkil qilinib, ularga 19 ming 362 nafar öquvçi jalb qilindi. Şuningdek, umumtaʼlim maktablarida taşkil qilingan 250 ta fan tögaraklariga 4915 nafar, kasbga yönaltiriş maqsadida taşkil qilingan 114 ta tögaraklarga jami 2241 nafar, maktablarda taşkil qilingan 154 ta sport sektsiyalariga 3028 nafar öquvçilar jalb qilindi.

Bundan taşqari, "Barkamol avlod” bolalar markazidagi 48 ta tögaraklarga 965 nafar, maktabgaça taʼlim muassasalaridagi 37 ta tögaraklarga 942 nafar tarbiyalanuvçilar qamrab olindi.

Bolalar sportini rivojlantiriş, kelajagimiz egalarini ommaviy sportga jalb qilgan holda ularning soğlom bölib voyaga yetişlariga kömaklaşiş maqsadida Bolalar-ösmirlar sport maktabida sportning 20 turi böyiça 164 ta tögaraklar taşkil qilingan bölib, tögaraklar iştirokçilari soni 2200 nafarni taşkil qiladi. 6 ta maktablarda taşkil qilingan maxsus axborot-resurs markazlariga 4671 nafar yoşlar aʼzo bölib, bosma va elektron şakldagi kitoblarni mutolaa qiliş orqali bilim va dunyoqaraşini kengaytirmoqda. Joriy yil 12-yanvarda qabul qilingan Prezidentimizning "Kitob mahsulotlarini çop etiş va tarqatiş tizimini rivojlantiriş, kitob mutolaasi va kitobxonlik madaniyatini oşiriş hamda tarğibot qiliş böyiça komissiya tuziş töğrisida”gi farmoyişi bu boradagi işlarni yangi bosqiçga kötarişi, kitob mutolaasi va kitobxonlik madaniyatini yanada yuksaltirişda muhim omil bölişi şubhasiz.

Bu kabi eʼtibor va maşaqqatli mehnatlarning samarasi yoşlarimizning ilm va fan sirlarini puxta egallab, kelajagimiz bunyodkori sifatida özini namoyon qilayotganida, "Bilimlar bellaşuvi”, fan olimpiadalarida, turli tanlovlar va musobaqalarda yuksak natijalarni qölga kiritayotganida öz aksini topmoqda.

Umumtaʼlim maktablarida fanlar olimpiadasi faqat 9-sinflar öquvçilari örtasida 21 ta fan böyiça ötkazildi.

Joriy öquv yilidagi fanlar olimpiadasida jami 9-sinf öquvçilarining 60 foizdan ziyodi iştirok etişdi. Şulardan tuman bosqiçida 844 nafari, Qoraqalpoğiston Respublikasi bosqiçida esa 43 nafari iştirok etib, 9 ta sovrinli örinlarni yengib olişdi va umumjamoa hisobida Qoraqalpoğiston Respublikasida uçinçi örinni egallaşdi.

Bilimlar bellaşuvining tuman bosqiçida quyi bosqiçlarda yuqori ball töplaşga erişgan 5-8-sinf öquvçilaridan jami 2036 nafari iştirok etib, 35 nafari Qoraqalpoğiston Respublikasi bosqiçida qatnaşiş huquqini qölga kiritdi.

Albatta, fanlar olimpiadasi, "Bilimlar bellaşuvi” mavjud maktablarimizda taʼlim-tarbiya işlarining qay yösinda olib borilayotganligini körsatuvçi közgudir.

Psixologlarning fikriça, hayotda qobiliyatsiz, zehnsiz bolaning özi bölmaydi. Biz ustozlar bolalardagi yaşirin qobiliyatni anglaşimiz, uni rivojlantirişga kömaklaşişimiz lozim.

Eʼtibor berganmisiz, maktablarning baʼzi öqituvçilari muntazam "Bilimlar bellaşuvi”, fanlar olimpiadasi ğoliblarini tarbiyalab çiqarişadi. Baʼzi öqituvçilar esa faoliyati davomida biron bolani yutuqlarga yetaklay olmaydi.

Biz öqituvçi va murabbiylarning asl maqsadimiz bugungi şiddatkor zamonamizga mos avlodni tarbiyalab voyaga yetkaziş ekan, bu ezgu maqsad yölida hamma baravar sidqidildan mehnat qilmoğimiz lozim.

Aziz hamkasblarimiz bu vazifaning salmoğini teran his qiladi va kelgusida şunga muvofiq mehnat qiladilar, deb umid qilamiz.

Joriy 2017-2018 öquv yili umumtaʼlim maktablarimizda xayrli bir özgariş bilan boşlanayotgani barçamiz uçun alohida diqqatga sazovordir. Özgariş şuki, endilikda 9-sinf bitiruvçilari öz ota-onasi bağrida, qadrdon maktabida, 9-yil bir ota-ona farzandlariday bölib ulğaygan sinfdoşlaridan ayrilmay, öqişni 10-sinfda davom ettiriş imkoniyatiga ega bölmoqdalar. Bunda albatta, öquvçining xohiş-istagi inobatga olinadi.

9-sinf bitiruvçilarining ehtiyojini aniqlaş va şunga muvofiq taʼlimning keyingi bosqiçiga jalb qiliş maqsadida 3-marta sörovnoma ötkazildi.

Sörovnoma 9-sinf bitiruvçisining ota-onasi, sinf rahbari, maktab psixologi va direktori iştirokida ötkazildi.

Sörovnomada 83 ta maktabning 3369 nafar 9-sinf bitiruvçilarining 2386 nafari 10-sinfda, 178 nafari akademik litseyda, 805 nafari esa kasb-hunar kollejlarida öqişni davom ettiriş istagini bildirişgan.

Şuni taʼkidlaş joizki, joriy öquv yilida tumanimizdagi 73 ta maktabda 11 yillik taʼlimga 2380 nafar 9-sinf bitiruvçilari qamrab olinayapti. Taʼlimni öz maktablarida davom ettiradigan öquvçilarga taşkil etilayotgan öquv işlab çiqariş majmualarida zardözlik, çilangarlik, pazandalik, çorvaçilik, avtomobillarni taʼmirlaş va texnik xizmat körsatiş, duradgorlik, tikuvçilik, sartaroşlik, kompyuter operatori, oşpazlik, asalariçilik, quriliş işlari ustasi kabi kasblar ham örgatilişi rejalaştirilmoqda. Albatta bunda ham öquvçining qiziqişlari inobatga olinadi.

Bir söz bilan aytganda, oldimizda yaqinlaşib kelayotgan 2017-2018 öquv yilida amalga oşirişimiz lozim bölgan işlar kölami keng, masʼuliyati esa zalvorli.

Öz hayotini ongli ravişda yoş avlod taʼlim-tarbiyasiga bağişlagan ustozlar va murabbiylarimizning barçasi bu vazifalarning ijrosiga mahkam bel boğlaydilar va yoruğ yuz bilan uddasidan çiqadilar, deb işonaman.

Hademay maktablarimiz bağriga öquvçilarimiz orziqib, soğinib kirib kelişadi.

Ana şu beğubor bolalarning  taqdiri, kim bölib voyaga yetişi bizning mehnatimizga köp jihatdan boğliq ekanligini bir lahza ham unutmaylik! Bu yölda barça hamkasblarimizga muvaffaqiyatlar, tolmas kuç-quvvat tilayman.

Otabek YÖLDOŞOV,

tuman XTMFMTTEB mudiri, Qoraqalpoğiston Respublikasi Jöqorği Kengesi deputati.

🎬 Videogalereya Barçasi →
BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI ▶ BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI 16.11.2026 «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi ▶ «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi 16.11.2026 Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi ▶ Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi 13.11.2026 Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi ▶ Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi 13.11.2026 Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi 12.11.2026 Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi ▶ Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi 12.11.2026 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi ▶ 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi 12.11.2026 Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi ▶ Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi 12.11.2026 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi 11.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda ▶ Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda 10.11.2026 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi ▶ 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi 10.11.2026 Aholi salomatligi — oliy qadriyat ▶ Aholi salomatligi — oliy qadriyat 09.11.2026 Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi ▶ Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi 09.11.2026 Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi ▶ Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi 09.11.2026 Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir ▶ Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir 06.11.2026 AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA ▶ AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA 06.11.2026 Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi ▶ Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi 05.11.2026 Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi ▶ Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi 05.11.2026 Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi ▶ Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi 05.11.2026 Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi ▶ Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi 04.11.2026 Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi ▶ Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi ▶ Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi ▶ Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi 03.11.2026 Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi ▶ Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi 02.11.2026 HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI ▶ HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI 02.11.2026 Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi ▶ Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi 31.10.2026 Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda ▶ Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda 31.10.2026 Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi ▶ Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi 31.10.2026 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi ▶ 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi 30.10.2026 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi ▶ 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi 26.10.2026