DONORLIK – BEMORLARGA ŞIFO ULAŞIŞDIR
14-iyun – Butunjahon donorlar kuni
Qon – tanadagi barça xujayra va töqimalarni bir-biri bilan boğlab turadi. Xujayra va töqimalarning meʼyoriy faoliyati uçun zarur bölgan içki muhit davomiyligini saqlaşda ham qon juda muhim rol öynaydi. Tomirlarda harakatlanayotgan qon organizmda bir qança vazifalarni bajaradi, u xuddi transport kabi töqimalarga oziq moddalarni yetkazib beradi, buyraklar, ter bezlari, öpka va içak orqali organizmdan çiqarib yuboriladigan moddalar almaşinuvining oxirgi mahsulotlarini töqimalardan çiqarib taşlaydi. Qon garmonlarni va boşqa fiziologik faol moddalarni hujayralardan boşqa hujayralarga taşib beradi.
Saqlaş muddati çegaralanganligi sababli qonga doimo ehtiyoj seziladi. Kerakli miqdordagi qonning doimo va har yerda bölişini taʼminlaş uçun soğlom insonlar doimiy, beğaraz qon donorligiga jalb qilinadi. Beminnat qon topşirib, boşqalar hayotini saqlab qolişga öz xohişi bilan hissa qöşadigan 18 yoşdan 60 yoşgaça bölgan soğlom insonlar qon donorlari hisoblanib, ular avvalo qon quyiş markazlarida 4 bosqiçli tibbiy tekşiruvdan ötkaziladilar. Soğlom kişi uçun qon topşiriş albatta, xavfsiz xisoblanadi. Çunki, odam organizmida 4,5-5 l. qon mavjud, undan 400 ml. olinadi va organizm 36 soat içidayoq yöqotilgan uşbu suyuqlik örnini tiklab oliş xususiyatiga ega.
Qon xizmatini, albatta, donorlarsiz tasavvur qiliş mumkin emas. Jahon Soğliqni saqlaş taşkiloti (JSST) tavsiyalariga köra xavfsiz qon faqatgina beğaraz donor kömagi bilan tayyorlanadi va tarkibiy qismlari va preparatlariga bölgan ehtiyojini qoplaş uçun har ming aholining 40-60 nafari donor sifatida qon topşirişi kerak böladi. Bugungi kunda Özbekiston Respublikasida ming kişiga 4-5 nafar donor töğri keladi.
Donorlik – köplab ijtimoiy muammolarni hal qilişda muhim ahamiyatga ega. Donor qon topşirar ekan, u faqat birovning hayotini saqlabgina qolmay, aksinça öz soğligini yaxşilaşga erişadi. Bugungi kunda iqlim va ekologiyaning özgarişi natijasida yurak, qon tomir kasalliklari köpayişi kuzatilmoqda. Bu kasallikda vaqti - vaqti bilan qon oldiriş ğoyat muhim hisoblanadi.
Köngilli donorlar eng işonçli qon topşiruvçilardir. Ular qon topşirişdan avval tibbiy körikdan ötadilar. Şaxs soğligiga zarar yetkazmaslik, unga qon orqali u yoki bu virusni yuqtirmaslik uçun donor qonidan bemorlarga zarur bölgan komponentlar tayyorlanadi. Şuning uçun faqat soğlom odamgina donor bölişi mumkin. Donorlik bemorlarga şifo ulaşişdek ezgu işdir.
Z.ÖROZBOYeV,
tuman tibbiyot birlaşmasi Qon banki şifokori.
Foto - http://news.uzreport.uz

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶