OILA VA NIKOH MUNOSABATLARI
"Oila” – er-xotinlik ittifoqiga, qarindoşlik aloqalariga, umumiy xöjalik yuritadigan er va xotin, ota-ona va bolalar, aka-uka, opa-singillar, bobo-buvilar va boşqa qarindoşlar örtasidagi munosabatlarga asoslangan kiçik ijtimoiy guruh, jamiyatning asosi, davlat qudratining manbai” deya taʼrif berilgan oilaga "Maʼnaviyat – asosiy tuşunçalar izohli luğati”da.
Ayni vaqtda oila jamiyat hayotiga ham taʼsir etib, farzandni dunyoga keltiriş, uy-rözğorda mehnat qiliş, xöjalik yuritiş, yoş avlodni tarbiyalab kamolga yetkaziş kabi qator vazifalarni ham bajaradi.
Oila mustahkam, tinç, farovon va soğlom bölsagina jamiyat barqaror rivojlanadi.
Oiladagi soğlom muhit, ota-ona tarbiyasi orqali nafaqat jamiyatning bugungi kuni, balki uning istiqboli ham belgilanadi.
Şu boisdan ham mamlakatimizda oila muqaddas sanaladi, soğlom oilalar barpo etilişiga eʼtibor qaratiladi.
Yurtboşimiz taşabbusi bilan joriy yilimizning "Soğlom ona va bola yili” deya nomlanişiga muvofiq qabul qilingan davlat Dasturida ham oilani, onalik va bolalikni muhofaza qiliş tizimini takomillaştirişga doir ğoyat muhim çora-tadbirlar majmui qamrab olingan. Asosiy qonunimiz – Konstitutsiyamizdagi, Özbekiston Respublikasining "Oila” Kodeksidagi oila töğrisidagi ğamxörliklar yana ham rivojlantirilgan.
Maʼlumki amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq nikoh tuziş ixtiyoriy hisoblanadi. Nikoh tuzilgan kundan boşlab, er-xotin örtasida oilaviy majburiyatlar paydo böladi. Biroq bularni tuşunib-tuşunmay, ota-ona yo qarindoşlar yöriğiga köra turmuş qurayotgan, töyimiz ötsa böldi-da, nikohdan söng ham ötaveramiz, deb öylaydigan yoşlarimiz ham yöq emas. Qonuniy nikohdan ötmasdan farzandli bölayotgan, maʼlum muddat yaşab, ajraşib ketayotgan oilalar ham, afsuski, uçrab turibdi.
Biz yoşlarga oila qurişni qonuniy amalga oşiriş lozimligi xususida köp tuşuntiramiz. Biroq doim kutilgan natijaga erişolmayapmiz.
Oilani qonuniy asosda quriş, yaʼni töy kunida nikohdan ötiş kelin-kuyovga, ularning ota-onalariga ham maʼlum maʼnoda majburiyat yuklaydi, jiddiyroq qaraşga undaydi. Qonuniy nikoh yangi barpo etilayotgan oilaning tinç-osuda turmuş keçirişiga sezilarli taʼsir körsatadi. Qolaversa, turmuş qurayotgan yoşlar öz vaqtida FHDYo bölimiga murojaat qilişsa, nikohdan oldingi tibbiy körikdan ötib, bir-birining soğlomligi haqida ham maʼlumotga ega böladilar. Bu kelgusi-da oilada soğlom farzandlar dunyoga kelişiga zamin yaratadi.
Şunday ekan, oila va nikoh masalalariga yengil-yelpi qaramaslik, oilani qonuniy asosda bunyod etiş lozim.
Feruza SAPAROVA,
tuman FHDYo bölimi inspektori.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶