OILA VA NIKOH MUNOSABATLARI

"Oila” – er-xotinlik ittifoqiga, qarindoshlik aloqalariga, umumiy xoʻjalik yuritadigan er va xotin, ota-ona va bolalar, aka-uka, opa-singillar, bobo-buvilar va boshqa qarindoshlar oʻrtasidagi munosabatlarga asoslangan kichik ijtimoiy guruh, jamiyatning asosi, davlat qudratining manbai” deya taʼrif berilgan oilaga "Maʼnaviyat – asosiy tushunchalar izohli lugʻati”da.

Ayni vaqtda oila jamiyat hayotiga ham taʼsir etib, farzandni dunyoga keltirish, uy-roʻzgʻorda mehnat qilish, xoʻjalik yuritish, yosh avlodni tarbiyalab kamolga yetkazish kabi qator vazifalarni ham bajaradi.

Oila mustahkam, tinch, farovon va sogʻlom boʻlsagina jamiyat barqaror rivojlanadi.

Oiladagi sogʻlom muhit, ota-ona tarbiyasi orqali nafaqat jamiyatning bugungi kuni, balki uning istiqboli ham belgilanadi.

Shu boisdan ham mamlakatimizda oila muqaddas sanaladi, sogʻlom oilalar barpo etilishiga eʼtibor qaratiladi.

Yurtboshimiz tashabbusi bilan joriy yilimizning "Sogʻlom ona va bola yili” deya nomlanishiga muvofiq qabul qilingan davlat Dasturida ham oilani, onalik va bolalikni muhofaza qilish tizimini takomillashtirishga doir gʻoyat muhim chora-tadbirlar majmui qamrab olingan. Asosiy qonunimiz – Konstitutsiyamizdagi, Oʻzbekiston Respublikasining "Oila” Kodeksidagi oila toʻgʻrisidagi gʻamxoʻrliklar yana ham rivojlantirilgan.

Maʼlumki amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq nikoh tuzish ixtiyoriy hisoblanadi. Nikoh tuzilgan kundan boshlab, er-xotin oʻrtasida oilaviy majburiyatlar paydo boʻladi. Biroq bularni tushunib-tushunmay, ota-ona yo qarindoshlar yoʻrigʻiga koʻra turmush qurayotgan, toʻyimiz oʻtsa boʻldi-da, nikohdan soʻng ham oʻtaveramiz, deb oʻylaydigan yoshlarimiz ham yoʻq emas. Qonuniy nikohdan oʻtmasdan farzandli boʻlayotgan, maʼlum muddat yashab, ajrashib ketayotgan oilalar ham, afsuski, uchrab turibdi.

Biz yoshlarga oila qurishni qonuniy amalga oshirish lozimligi xususida koʻp tushuntiramiz. Biroq doim kutilgan natijaga erisholmayapmiz.

Oilani qonuniy asosda qurish, yaʼni toʻy kunida nikohdan oʻtish  kelin-kuyovga, ularning ota-onalariga ham maʼlum maʼnoda majburiyat yuklaydi, jiddiyroq qarashga undaydi. Qonuniy nikoh yangi barpo etilayotgan oilaning tinch-osuda turmush kechirishiga sezilarli taʼsir koʻrsatadi. Qolaversa, turmush qurayotgan yoshlar oʻz vaqtida FHDYo boʻlimiga murojaat qilishsa, nikohdan oldingi  tibbiy koʻrikdan  oʻtib, bir-birining sogʻlomligi haqida ham maʼlumotga ega boʻladilar. Bu kelgusi-da oilada sogʻlom farzandlar  dunyoga kelishiga zamin yaratadi.

Shunday ekan, oila va nikoh masalalariga yengil-yelpi qaramaslik, oilani qonuniy asosda bunyod etish lozim.

tuman FHDYo boʻlimi inspektori.