Ğallakorlarimiz yuksak xirmon yaratdi
Tumanimiz ğallakorlari 3000 gektar ğalla maydonidan rejadagi 5530 tonna örniga 7500 tonna ğalla topşirib, yillik şartnomaviy rejalarini Qoraqalpoğistonda birinçi bölib bajardilar.
Mamlakatimiz istiqlolga erişgan dastlabki yillardanoq, oziq-ovqat mahsulotlari yetiştiriş kölamini oşiriş, ğalla mustaqilligiga erişiş kun tartibiga dolzarb masala sifatida qöyildi. Natijada ekin maydonlariga yoppasiga paxta ekişdek notöğri anʼanaga barham berilib, ekişga yaroqli yerlarning katta qismi qişloq aholisiga ajratib berildi. Qişloq xöjaligi sohasida amalga oşirilgan tub islohotlar, qişloqda yangi mulkdorlar sinfi – fermerlarning paydo bölişi, fermerlik harakatiga katta imtiyozlar berilişi, eng asosiysi, odamlarimizda yerga egalik hissi şakllanişi natidasida bugun mamlakatimiz nafaqat qişloq xöjaligi mahsulotlari bilan özini özi taʼminlamoqda, balki xorij davlatlariga eksport qilmoqda.
Darhaqiqat, istiqlol sababli biz erişgan eng katta yutuqlardan biri – ğalla mustaqilligiga erişganimizdir. Bir paytlar "faqat paxta ekişdan boşqa narsaga yaramaydi” deb qaralgan yerlarimiz bugun möl "qirmizi don” yetkazib beruvçi saxiy xazinaga aylandi. Boy hayotiy tajribaga ega dehqonlarimiz esa zamonaviy ilm-fan va selektsiya yutuqlari hamda mutaxassislarning maslahatlariga tayangan holda yerdan dur undirmoqdalar. Ularning fidoyi mehnatlari natijasida bu yil ham tumanimizda Qoraqalpoğistonda birinçi bölib davlatga ğalla topşiriş böyiça şartnomaviy reja ortiği bilan bajarildi.
Erta bahorda Özbekiston Respublikasi Prezidentining "2016-yil xosili uçun boşoqli don ekinlarini ekiş, navlarni joylaştiriş va xarid qilişning taşkiliy çora-tadbirlari töğrisida”gi Qarori ijrosini taʼminlaş uçun tumanda 2016-yil xosili uçun 311 ta fermer xöjaliklarida 681 ta konturda jami 3000 gektarmaydonda ğalla ekilib, dalalarda töliq nihol olindi.
Kuzgi boşoqli don ekinlaridan kafolatli – 45-50 tsentnerdan hosil oliş maqsadida joriy yilning 15 apreldan 15-mayigaça «Zarbdor bir oylik» eʼlon qilindi va ğalla parvarişida bajarilişi kerak bölgan tadbirlar belgilab olindi. Ğalla maydonlarining fitosanitariya holati böyiça kuzatuv işlarini olib boriş, biolaboratoriyalar va fermer xöjaliklari işçilari bilan birgalikda biomahsulotlarni tarqatiş uçun fermer xöjaliklari tomonidan har 100-150 gektar maydoniga bir nafardan jami 32 nafar dala nazoratçilari, har 1000 gektarga bir nafardan 3 ta xududiy agronom-entomologlar masʼul qilib biriktirildi.
Ğallaning ösiş davrida zararkunandalarning tarqalmasligining barça çoralari körildi. Şu maqsadda bir gektar maydonga 1000 dona hisobidan dalalarga "oltinköz” biomahsulotlari yuborildi.
Kuzgi buğdoyni oziqlantiriş işlari agrotexnika qoidalarga muvofiq olib borilib dastlabki oziqlantiriş işlari buğdoyni ekiş bilan barobar ötkazildi. Keyin yana öz muddatlarida maʼdanli va mahalliy öğitlar bilan oziqlantirib borildi va suğorib turildi. Natijada bu yil ham kuzgi buğdoydan közni quvontirguday hosil yetiştirildi va iyun oyining boşidan boşlab buğdoy örim-yiğim işlariga kirişildi. Eng avvalo buğdoyzorlar örim-yiğimga tayyorlandi. Buğdoyzorlar va uning çekkalari yovvoyi ötlardan tozalandi, otiz çellari yiqib tekislandi. Bu esa örim-yiğim kombaynlarining unumli işlaşiga qulaylik yaratadi.
Özbekiston Respublikasi Prezidentining 2016-yil 12-maydagi "Kuzgi boşoqli don ekinlarini örib yiğib olişning taşkiliy çora tadbirlari” töğrisidagi qarori ijrosini taʼminlaş uçun tuman hokimning qarori qabul qilindi va çora tadbirlar dasturi işlab çiqildi.
Örim-yiğim işlarining muvaffaqiyatli ötişini taʼminlaş maqsadida 6 ta örim-yiğim otryadlari tuzildi va bu otryadlarga 18 ta mehnat unumdorligi yuqori bölgan zamonaviy "Klass” – Dominator va "Klass” – Mega kombaynlari biriktirildi. Kombayn haydovçilarining unumli işlaşlari uçun dala boşida barça qulayliklar yaratib berildi. Örim-yiğim işlari konveyer usulida taşkil etildi, yaʼni, dala-kombayn-transport va don qabul qiliş maskaniga közlarni yaşnatuvçi aʼlo navli "Qirmizi don”lar uzuliksiz ravişda keça-yu kunduz taşib keltirildi.
Tumanda 2016-yil xosili uçun ekilgan ğalla maydonlarida örim yiğim mavsumi uçun tuzilgan otryadlarga tuman hokimligi va içki işlar bölimi xodimlaridan maʼsullar biriktirildi. Bundan taşqari, ğalla örim yiğim işlarida 6 nafar bank xodimlari, 32 nafar kombayinçilar, yana şunça kollej talabalari, 40 ta yuk avtomaşinaçilar, 54 ta transport traktorçilari qatnaşdi. Bu otryadlarga 108 ta tirkamalar va dala boşida texnik nosozliklarni taʼmirlaş uçun 6 ta köçma taʼmirlaş ustaxonalari tomonidan texnik xizmat körsatib borildi.
"Taxiatoş-don mahsulotlari” hissadorlik jamiyati "Manğit-don” filialiga qaraşli Qipçoq don qabul qiliş maskanida taşib keltirilgan ğalla hosilini betöxtov qabul qiliş va tegişli örinlarga tökib quritiş hamda tozalaş işlari uyuşqoqlik bilan olib borildi. Ğallaçilik bilan şuğullangan mavjud 311 fermer xöjaliklarining har biriga buğdoy hosilining laboratoriya-tahliliy sifat körsatkiçlari belgilab borildi. Bu esa omborlarga topşirilgan buğdoy va undan olinadigan un mahsulotlarining sifatli bölişiga zamin yaratadi.
Joriy yilgi örim-yiğim mavsumida "Namuna” mahallasi, Bobur nomli ovul hamda Dörman, Amir Temur nomli va Qiliçboy ovullaridagi fermer xöjaliklari jonbozlik körsatib, birinçilar qatori şartnomaviy rejalarini bajardilar.
"Örta qalʼa” ovulidagi "Gurlan yöli” va "Ram Haytimbat”, "Qiliçboy” ovulidagi "Yoqubboy Aşirov”, "Böz yop” ovulidagi "Tölqin–Temur” fermer xöjaliklari esa yuqori hosildorikka erişib, ulkan xirmonga munosib hissa qöşdilar. Tuman böyiça yalpi hosildorlik 45 tsentnerga yetdi. Eng muhimi, yetiştirilgan hosilning davlat buyurtmasidan ortib qolgan 6 ming tonnadan köproq qismi fermer xöjaliklari ixtiyorida qoldi.
Ayni kunlarda esa ğallani örib yiğib oliş, ğalla yetiştirilgan maydonlarni somondan tozalaş va böşagan maydonlarni peşma peş şudgorlab, zarur hollarda takroriy ekinlar ekiş işlari ham uyuşqoqlik bilan olib borilmoqda.
Ğallakorlarimizning fidoyi mehnatlari evaziga yetiştirilib, davlat xazinasiga topşirilgan 7500 tonnadan ortiq, ş jumladan 810 tonna uruğlik don va 6690 tonnadan ortiq tovar don mahsulotlari kelgusida dasturxonlarimiz tökinligini taʼminlaşga xizmat qiladi.
Fursatdan foydalanib, mehnatdagi bu ulkan ğalabasini mamlakatimiz mustaqilligining 25 yillik bayramiga munosib tuhfa qilgan tumanimiz ğallakorlariga "Hamişa halol mehnatingizning rohatini köring!” deya tilak bildiramiz.
Anvar YÖLDOŞEV,
tuman Qişloq va suv xöjaligi bölimi boşliği.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶