DAʼVO IŞLARINI YuRITIŞ VA ULARNI SUDDA KÖRIŞ MUDDATLARI
Umumiy yurisdiktsiya sudidagi fuqarolik işlarining asosiy qismi daʼvo işlarini yuritiş tartibida köriladi. Sudda daʼvo işlarini yuritiş tartibida köriladigan işlarga fuqarolik, mehnatga doir, oilaga doir, uy-joyga doir, agar qonun hujjatlarida körişning özga tartibi belgilangan bölmasa, boşqa huquqiy munosabatlardan kelib çiqadigan daʼvolar böyiça işlar kiradi.
Daʼvo muayyan iş böyiça fuqarolik protsessini qözğatişning asosiy vositalaridan biridir. Şuning uçun daʼvo tartibidagi işlarni örganiş bir paytning özida umumiy yurisdiktsiya sudlariga tegişli bölgan deyarli barça işlarning asosiy qoidalarini tuşuntiriş va bir paytda axborot oliş imkoniyatini beradi.
Protsessual muddatlarning asosiy öziga xos jihati şundan iboratki, mazkur muddatlar aynan protsessual harakatlarni amalga oşiriş vaqtini belgilaydi. Daʼvo muddatining ötişi moddiy huquqning tugatilişiga olib kelmaydi va şaxsni sud orqali himoyalaniş huquqidan mahrum etmaydi.
Protsessual muddatlar qonun bilan belgilanadi yoki sud tomonidan tayinlanadi, işda iştirok etuvçi şaxslar ham, şuningdek odil sudlovni amalga oşirişga kömaklaşuvçi şaxslar ham öz kelişuvlari orqali protsessual muddatlarni özgartiriş huquqiga ega bölmaydilar. Protsessual harakat fuqarolik protsessual qonunçiligi bilan belgilab qöyilgan, işda iştirok etuvçi taraflar, fuqarolik işlarini köruvçi sudlar, ayrim hollarda işda iştirok etuvçi boşqa şaxslar tomonidan amalga oşiriladigan xatti-harakatlardir.
Protsessual muddatlar yillar, oylar va kunlar bilan hisoblanadi, protsessual muddatlar protsessual harakatlar bajarilişi mumkin bölgan davr eʼtiborga olinib, aniq kalendar kuni bilan belgilanadi. Muddatning ötişi kalendar sananing yoki muddatning boşlanişi deb belgilangan voqea yuz bergan kunning ertasidan boşlanadi. Yillar bilan hisoblanadigan muddat uning oxirgi yilining tegişli oyi va kunida tamom böladi. Oylar bilan hisoblanadigan muddat tegişli oyda va muddat oxirgi oyining tegişli kunida tamom böladi.
Barça böğindagi sudlar va iş böyiça işda iştirok etuvçi şaxslar protsessual harakatlarni bajariş borasida örnatilgan protsessual muddatlarga qatʼiy rioya qilişlari lozim.
J.ABDIRIMOV,
fuqarolik işlari böyiça tuman sudi devonxona mudiri.
(Foto - http://1news.uz)

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶