20.11.2026
Til Öz Qq Yozuv Кирилл Lotin
Reklama banneri
Harf ölçami Rang Rasmlar
20.11.2026, 19:40
Jamiyat 👁 6,769

XALQ OĞZAKI IJODI BEBAHO MAʼNAVIY XAZINADIR

XALQ OĞZAKI IJODI BEBAHO MAʼNAVIY XAZINADIR

Biz ulkan madaniy va maʼnaviy merosga ega, Alloh yarlaqagan xalqmiz. Zukko va ijodkor ajdodlarimiz tomonidan yaratilib, asrlar oşa sayqallanib bizgaça yetib kelgan xalq oğzaki ijodi bu merosda salmoqli örin tutadi. Qahramonlik, vatanparvarlik, sevgi-muhabbat, vafo-sadoqat yuksak nozik ohanglarda ifoda etilgan dostonlar, qöşiqlar, kuylarning avlodlardan avlodlarga ötib, umri boqiy bölib kelayotganining özi ularning badiiy qimmati neçoğlik yuksak ekanligidan dalolat beradi.

Xalq oğzaki ijodining barhayotligini taʼminlaşda xuş ovozli kişilar, jirovlar, baxşilarning örni ham alohidadir.

Xalq oğzaki ijodi namunalari turli çolğu asboblari jörligida ijro etilgan. Bu asboblarning ham köpçiligining ijodkori ota-bobolarimiz ekanligi hammamizning qalbimizni faxr-iftixorga töldiradi. Surnay, doira, rubob, qöbiz, ğijjak kabi çolğu asboblari şular jumlasidandir.

Osiyoning ayrim xalqlari xususan, özbek, tojik, uyğurlar örtasida qadimdan keng tarqalgan torli tirnama çolğu asboblaridan biri bu – qaşqar rubobidir.

Qaşqar rubobining qaçon va qayerda, kim tomonidan yaratilganligi haqida aniq maʼlumot yöq. Biroq tarixiy manbalarimizdagi, rabob, rebob, deya nomlangan çolğu asbobi haqida maʼlumotlar aynan rubobga daxldor ekanligiga şubha yöq.

Qaşqar rubobining avvalgi nusxasining kosasi qazma, yaʼni öyilib, ustiga teri qoplangan, dastasiga ipak yoki içakdan pardalar boğlangan şaklda bölgan. Özbekiston xalq artisti, bastakor Muhammadjon Mirzayev toşkentlik Usmon Zufarov degan usta bilan bu çolğu asbobini qayta takomillaştirgan. Yaʼni rubobning menzurasi uzaytirilib, dastasi latun qalamçalarga teng bölingan. Natijada sozning ohang çiqariş imkoniyatlari yanada kengayib, endilikda nafaqat özbek xalq qöşiqlari, balki, zamonaviy qöşiqlarga, turli millatlar qöşiqlariga jör bölib, yoqimli ohang bağişlamoqda.

Xalq oğzaki ijodini örganişga intiliş bizga kuy-qöşiqlar yaraliş tarixiga oid ham köplab maʼlumotlar bilan tanişiş imkonini beradi. Agar ularning biri – xalqimiz sevib tinglaydigan "Aliqambar” kuyiga töxtaladigan bölsak, uning ham öziga xos tarixi bor ekan. Emişki, Xorazm xoni xos navkarlari bilan sayrga çiqqanida bir qişloqdan ötib ketayotib, yoqimli kuy taralayotgan xonadon ostonasida turib qolibdi. Kuy tugagaç, bu köngilga xuş yoquvçi kuyni kimlar çalayapti ekan, deb qiziqib içkariga kiribdi. Qarasa, ikki yigit ötirgan emiş. Sozandalardan çalgan kuyingizning nomi nima? – deb söraşsa, bilmaymiz, könglimizdan çiqarib özimiz çalayapmiz, deb javob berişibdi. Öşa yigitlarning ismlari Ali va Qambar ekan. Şu-şu ularning kuyi ham özlarining nomi bilan "Aliqambar” deb yuritila boşlabdi. Xalq oğzaki ijodi mahsuli "Norim-norim” kuyi nomi esa forsça "nor” – "erkak” sözidan olingan bölib, erkaklar raqsga tuşadigan kuy degan maʼnoni anglatadi. Keyingi vaqtlarda bu musiqaga qöşiq ham kuylandi.

Xalq oğzaki ijodi mumtoz namunalari kuy-qöşiqlar, dostonlar, aytişuvlar bilan tanişiş, örganiş ota-bobolarimizning neçoğlik maʼnaviyatli, zukko, çeçan va tilimizning beqiyos imkoniyatlaridan unumli foydalana olganligini körsatadi. Bu bebaho merosni örganiş, xalqqa qayta taqdim etib, tarbiyaviy ahamiyatidan unumli foydalaniş va şu barobarida bugungi globallaşuv jarayonida yoş avlodning özligini anglaşiga, özining mustahkam hayotiy pozitsiyasini belgilab olişiga erişiş – dolzarb vazifalarning biridir. Yuksak milliy ruh aks etib turgan xalqimizning oğzaki ijodi – bebaho maʼnaviy boyligimizdir.

Yaqinda Özbekiston Milliy Tiklaniş demokratik partiyasi va "Jayxun ilhomlari” NNT hamkorligida 21-sonli Bolalar musiqa va sanʼat maktabida "Xalq oğzaki ijodining milliy maʼnaviyatimizda tutgan örni” mavzusida ötkazilgan tadbir ham xalqimiz yaratgan bebaho adabiy merosni örganişning ahamiyatiga bağişlandi.

Tadbirning mazkur maskanda ötkazilişi ham bejiz emas. Avvalo ustoz öqituvçilarning xalq oğzaki ijodini örganiş va ijro etişda öziga xos mahoratga egaligi va maktab tarbiyalanuvçilariga ham bugunning talabi darajasida örgatişga alohida eʼtibor berilayotganini taʼkidlaş joiz.

Tadbirni Bolalar musiqa va sanʼat maktabi direktori N.Yoqubov oçdi. Xalq oğzaki ijodini örganişning ahamiyati va dolzarbligi xususida ÖzMTDP tuman Kengaşi raisi Ş.Yangiboyeva maʼruzasidan söng, ustoz – öqituvçilarning milliy çolğu asboblarimiz, kuy-qöşiqlarimiz va dostonlarimiz haqidagi fikrlari tinglandi. Şundan keyin navbat maktab öquvçilari tomonidan xalq oğzaki ijodi namunalari ijrosiga berildi.

Tadbirda iştirok etgan barça öquvçilar, ularning ota-onalari, hudud aholisi katta taassurotlar oldilar.

Oygul RAJABOVA.

(Foto - http://www.uz24.uz)

🎬 Videogalereya Barçasi →
BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI ▶ BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI 16.11.2026 «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi ▶ «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi 16.11.2026 Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi ▶ Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi 13.11.2026 Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi ▶ Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi 13.11.2026 Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi 12.11.2026 Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi ▶ Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi 12.11.2026 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi ▶ 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi 12.11.2026 Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi ▶ Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi 12.11.2026 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi 11.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda ▶ Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda 10.11.2026 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi ▶ 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi 10.11.2026 Aholi salomatligi — oliy qadriyat ▶ Aholi salomatligi — oliy qadriyat 09.11.2026 Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi ▶ Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi 09.11.2026 Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi ▶ Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi 09.11.2026 Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir ▶ Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir 06.11.2026 AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA ▶ AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA 06.11.2026 Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi ▶ Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi 05.11.2026 Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi ▶ Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi 05.11.2026 Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi ▶ Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi 05.11.2026 Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi ▶ Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi 04.11.2026 Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi ▶ Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi ▶ Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi ▶ Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi 03.11.2026 Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi ▶ Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi 02.11.2026 HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI ▶ HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI 02.11.2026 Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi ▶ Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi 31.10.2026 Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda ▶ Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda 31.10.2026 Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi ▶ Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi 31.10.2026 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi ▶ 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi 30.10.2026 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi ▶ 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi 26.10.2026