Yerdan oqilona foydalanish va moʻl hosil olish yoʻlida

Qovun-tarvuz ekish – 15 04 2026

Bugungi shiddat bilan rivojlanayotgan davrda yer resurslaridan oqilona va unumli foydalanish, qishloq xoʻjaligida hosildorlikni yangi bosqichga olib chiqish nafaqat iqtisodiy, balki strategik ahamiyatga ega boʻlgan eng muhim masalalardan biriga aylandi. Global iqlim oʻzgarishlari va suv taqchilligi sharoitida har bir qarich yerni xazinaga aylantirish, dehqonchilik madaniyatini yuksaltirish orqali oziq-ovqat xavfsizligini taʼminlash bugungi kunning kechiktirib boʻlmas talabidir.

Ana shunday masʼuliyatni teran anglagan holda faoliyat yuritayotgan Amudaryo tumani zahmatkashlari bugun yerga mehr berish, uning saxovatidan toʻlaqonli bahramand boʻlish borasida samarali ishlarni amalga oshirmoqdalar. Hozirda tuman boʻyicha jami 352 ta fermer xoʻjaligi mavjud boʻlib, ularning har biri yurt farovonligi yoʻlida sidqidildan mehnat qilmoqda. Joriy 2026-yil hosili uchun tuman miqyosida 4 800 gektar maydonga gʻalla ekilgan boʻlsa, 13 000 gektar yerda paxta yetishtirish rejalashtirilgan.

Biroq bugungi zamonaviy fermer faqatgina paxta va gʻalla bilan cheklanib qolmay, balki yerdan foydalanishning eng samarali usullarini izlab topmoqda. Tuman dehqonlari har bir qarich yerdan oqilona foydalanish, yangi bogʻ-rogʻlar yaratish, bogʻ qator oralariga va dala chetlariga qoʻshimcha ekinlar ekish orqali daromadni oshirishni maqsad qilganlar. Bu jarayonda kartoshka, ertaki tarvuz, qovun va piyoz kabi xaridorgir mahsulotlarni yetishtirishga alohida eʼtibor qaratilmoqda. Shuningdek, “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida dala chetlarini koʻkalamzorlashtirish ishlari ham tizimli yoʻlga qoʻyilgan. Har bir fermer xoʻjaligi dala chetlariga 2000-3000 tupdan kam boʻlmagan miqdorda tut koʻchatlarini, shu bilan birga turli mevali daraxtlarni ekib, nafaqat iqlim moʻʼtadilligini saqlashga, balki qoʻshimcha mahsulot yetishtirishga ham zamin yaratmoqda.

Bu borada tumandagi peshqadam xoʻjaliklardan biri boʻlgan “Pirnazarov Toʻraboy” fermer xoʻjaligining faoliyati alohida eʼtirofga loyiqdir. Jami 65 gektar maydonda dehqonchilik qilayotgan mazkur xoʻjalik yerlarining 10 gektarida gʻalla parvarishlanmoqda, 37 gektariga esa paxta ekish ishlari boshlangan. Xoʻjalik ishchilari aholining oziq-ovqat mahsulotlariga boʻlgan ehtiyojini qondirish va ichki bozorni sifatli meva-sabzavotlar bilan taʼminlashni oʻzlarining oliy maqsadi deb biladilar.

Ayni kunlarda xoʻjalikning 3 gektar yer maydonida barq urib rivojlanayotgan tarvuz polizlari koʻzni quvontiradi. Dehqonlar ushbu ekinlardan yuqori hosil olib, nafaqat ichki bozorga chiqarish, balki mahsulotni eksport qilish orqali yurt iqtisodiyotiga munosib hissa qoʻshishni niyat qilganlar. Bundan tashqari, yerdan yil davomida bir necha bor hosil olish maqsadida, 10 gektar gʻalla maydonlari boʻshaganidan soʻng, ularning 8 gektariga suv tejovchi va tuproq unumdorligini oshiruvchi mosh, qolgan 2 gektariga esa kuzgi sabzi ekish rejalashtirilgan. Bunday yondashuv fermerning ham moddiy manfaatdorligini oshiradi, ham bozorlardagi narx-navo barqarorligini taʼminlashga xizmat qiladi.

Zamonaviy qishloq xoʻjaligini suvni tejaydigan texnologiyalarsiz tasavvur etib boʻlmaydi. Davlatimiz rahbari tomonidan ilgari surilayotgan tomchilatib sugʻorish tizimini joriy qilish tashabbusi “Pirnazarov Toʻraboy” fermer xoʻjaligida ham keng qoʻllanilmoqda. Bugungi kunda xoʻjalikning 28 gektar maydonida mazkur tejamkor usul yoʻlga qoʻyilgan boʻlib, bu suv resurslarini keskin tejash bilan birga, oʻgʻitni toʻgʻridan-toʻgʻri oʻsimlik ildiziga yetkazib berish orqali hosildorlikni oshirish imkonini bermoqda.

Amudaryo tumani fermerlari misolida koʻrish mumkinki, yerga haqiqiy egalik hissi bilan yondashish, yangicha innovatsion texnologiyalarni amaliyotga tatbiq etish va har bir imkoniyatdan oqilona foydalanish yuqori natijalar garovidir. Bugungi kun fermeri — bu nafaqat dehqon, balki yurt farovonligi va bozorlarimiz toʻkinligini taʼminlovchi, zamon bilan hamnafas qadam tashlovchi tadbirkor va yangilik yaratuvchidir. Davlat tomonidan koʻrsatilayotgan bunday yuksak gʻamxoʻrlik va qoʻllab-quvvatlashlar zahmatkash dehqonlarimizni yanada yangi marralar sari ruhlantirib, dasturxonlarimiz toʻkinligi va xalqimiz farovonligini taʼminlashga xizmat qilmoqda.