Nukusda "Cyber Month" oyligiga bağişlangan matbuot anjumani ötkazildi

Raqamli texnologiyalar hayotimizga tobora çuqur kirib borayotgan bir paytda kiberxavfsizlik va raqamli madaniyat masalasi milliy xavfsizlik darajasida dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Şu munosabat bilan Ajiniyoz nomidagi Nukus davlat pedagogika institutida "Kibermadaniyatni oşiriş va kibergigiyenani şakllantiriş oyligi" oldidan matbuot anjumani bölib ötdi.

Tadbirning asosiy maqsadi – Qoraqalpoğiston Respublikasida ötkazilişi rejalaştirilgan oylik doirasidagi tadbirlar haqida keng jamoatçilik vakillariga va OAV orqali aholiga batafsil maʼlumot beriş, şuningdek, raqamli makondagi tahdidlarga qarşi birgalikda kuraşişga çaqirişdan iborat.

Matbuot anjumanida Qoraqalpoğistonda faoliyat yuritayotgan ommaviy axborot vositalari vakillari, davlat organlarining matbuot xizmatlari rahbarlari, blogerlar va jamoatçilik faollari iştirok etdi.

Anjumanda taʼkidlanganidek, bugungi kunda internetdan foydalanuvçilar sonining ortişi bilan birga kiberjinoyatlar, onlayn firibgarlik, şaxsiy maʼlumotlarning öğirlanişi va şu kabi xavf-xatarlar ham kuçayib bormoqda. Ayniqsa, yoşlarning raqamli savodxonligini oşiriş, ularni internetdagi tahdidlardan himoya qiliş va "kibergigiyena" qoidalariga rioya etişlarini taʼminlaş davlat siyosatining muhim yönalişlaridan biriga aylangan.

Anjumanda masʼul taşkilotlar vakillari "Kibermadaniyatni oşiriş va kibergigiyenani şakllantiriş oyligi" doirasida Qoraqalpoğistonning barça şahar va tumanlarida, ayniqsa, taʼlim muassasalarida, korxona va taşkilotlarda keng qamrovli tadbirlar ötkazilişini maʼlum qildilar. Oylik davomida şaxsiy maʼlumotlarni himoya qiliş, yaʼni kuçli parollardan foydalaniş, ikki bosqiçli autentifikatsiya xizmatini yoqiş va boşqa kiberxavfsizlik çoralari böyiça seminar-treninglar, ijtimoiy tarmoqlardagi firibgarlik holatlaridan ogoh böliş böyiça tuşuntiriş işlari olib borilişi rejalaştirilgan.

Şuningdek, oylik doirasida yoşlar örtasida kibermadaniyatni tarğib qiluvçi tanlovlar va aktsiyalar ötkaziş, davlat xizmatçilarining raqamli savodxonligini oşirişga qaratilgan öquv maşğulotlari ötkazilişi ham rejalaştirilgan.

Aytiş joizki, bugungi kunda Özbekistonda raqamli texnologiyalar, elektron tijorat va onlayn bank xizmatlarining jadal rivojlanişi bilan bir qatorda, kiberjinoyatçilik va internetdagi firibgarlik holatlari ham ortib bormoqda. Firibgarlar doimiy ravişda yangi va murakkab aldov usullarini öylab topişmoqda.

Eng keng tarqalgan usullardan biri – firibgarlarning "Bank xodimi" yoki "Tölov tizimi vakili" sifatidagi qönğiroğidir. Ular mijozga notaniş raqamdan qönğiroq qilişib, özini "Markaziy bank", "Click yoki Payme kompaniyasi" xodimi sifatida taniştiradi va "Kartangiz bloklandi", "Sizning nomingizga kredit rasmiylaştirilmoqda", "Kartangizga hujum böldi" yoki "Aktsiya ğolibi böldingiz" kabi bahonalar bilan plastik karta maʼlumotlarini hamda mijozning telefoniga kelgan SMS-kodni olişga harakat qilişadi. Bunday holatda heç kimga, u hatto bank xodimi bölsa ham, SMS-kodni aytmang!

Şuningdek, firibgarlar onlayn eʼlonlar saytlaridagi soxta xaridorlar yoki sotuvçilar sifatida, Telegram'dagi soxta guruhlar va "Investitsiya" loyihalarining vakillari sifatida özini taniştirib, yoki "Siz sovrin yutdingiz!", “Aktsiyada ğolib böldingiz” kabi yolğon axborot bilan foydalanuvçilarning mobil qurilmalari, ijtimoiy tarmoqlardagi akkauntlari yoki bank plastik kartalariga ulanişga harakat qilişadi. Bunday aldovlarga işonmaslik, şubhali köringan havolalarni oçmaslik va qönğiroqlarga javob bermaslik eng töğri yöldir.

Matbuot anjumani davomida soha mutaxassislari jurnalistlarga oylik doirasida taşkillaştirilayotgan tadbirlar haqida keng turda maʼlumotlar beriş bilan bir qatorda ularning kiberxavfsizlik böyiça savollariga ham batafsil javoblar berdilar.

Uşbu oylikning asosiy maqsadi – aholi, ayniqsa, yoş avlod ongida raqamli makonning imkoniyatlari bilan birga uning xatarlari haqida ham aniq tuşunça hosil qiliş, kibergigiyenaga rioya qilişni kundalik odatga aylantiriş işlariga hissa qöşişdan iboratdir. Bu kabi tadbirlar Qoraqalpoğistonda xavfsiz, şaffof va madaniyatli raqamli muhitni yaratişga xizmat qiladi.