Paxtadan yuqori hosil olish masalalariga bagʻishlangan seminar boʻlib oʻtdi

Paxta – yurtimiz iqtisodiyotida muhim oʻrin tutuvchi qishloq xoʻjaligi ekinlaridan biri hisoblanadi. Paxta tolasi, chigit va boshqa mahsulotlari sanoat va eksport uchun katta ahamiyatga ega. Shu sababli, paxta yetishtirishda yuqori hosil olish – har bir dehqon va fermer uchun asosiy maqsad hisoblanadi. Bunga erishish esa, birinchi navbatda, toʻgʻri agrotexnik tadbirlarni amalga oshirishga bogʻliq.

Joriy yilning 14-aprel sanasida Amudaryo tumanining Oq oltin ovuli hududida paxtadan yuqori hosil olishda agrotexnik tadbirlarni oʻz vaqtida va samarali amalga oshirish masalalariga bagʻishlangan qishloq xoʻjaligi seminari boʻlib oʻtdi.

Ovuldagi “Safarboy Qodir” fermer xoʻjaligi paxta dalasida tashkil etilgan seminarda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining Agrar, suv xoʻjaligi, tabiatni muhofaza qilish va ekologiya masalalari qoʻmita raisi Anvar Jumanazarov, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi oʻrinbosari, qishloq xoʻjaligi vaziri Shuhrat Teshayev, Oʻzbekiston fermerlari kengashi huzuridagi Fermer xoʻjaliklarini qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi direktori Toʻlqin Sattorov, jamgʻarmaning Qoraqalpogʻiston Respublikasi boʻyicha vakili Allaniyoz Ajimov, tumandagi qishloq va suv xoʻjaligi sohasi masʼullari, fermer xoʻjaliklari rahbarlari ishtirok etdilar.

Seminarda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi oʻrinbosari, Qishloq xoʻjaligi vaziri Shuhrat Teshayev soʻzga chiqib, davlatimiz rahbari tomonidan fermer xoʻjaliklari faoliyatini yanada rivojlantirish, ularni qoʻllab-quvvatlash borasida yaratilayotgan keng imkoniyat va imtiyozlar xususida toʻxtalib oʻtdi va ulardan samarali foydalangan holda soha rivojiga munosib hissa qoʻshish zarurligi xususida soʻz yuritdi.

Shuningdek, paxta hosildorligini oshirishda paxta yetishtirishda ilm va innovatsiyalarga asoslangan urugʻchilik, nav tanlash, yerga ishlov berish, oʻgʻitlash, sugʻorish ishlarini toʻgʻri tashkil etish paxta-toʻqimachilik sohasida eksport hajmlari va daromadni oshirishga xizmat qilishi, hududlarning tuproq-iqlim sharoitlariga mos eng maqbul navlarni koʻpaytirish va ekish lozimligi, tuproq unumdorligi, uning kimyoviy va biologik xususiyatlarini hisobga olgan holda kimyoviy va organik oʻgʻitlardan foydalanish maqsadga muvofiq boʻlishi, gʻoʻza kasalliklari va hasharotlarga qarshi kurashishda samarador preparatlarni, zamonaviy texnologiyalarni qoʻllash zarurligi hamda agrotexnik tadbirlarning oʻz vaqtida va toʻgʻri amalga oshirilishini taʼminlash lozimligi taʼkidlandi.

Maʼlumot tariqasida aytish joizki, tumanda 2025-yil paxta hosili uchun 348 ta fermer xoʻjaliklaridagi 13 ming gektar ekin maydonlariga chigit ekilgan boʻlib, ular “Eko teks” klasteri bilan shartnoma tuzishgan. Paxtachilik fermer xoʻjaliklari tomonidan paxta xomashyosini yetishtirish rejasi umumiy 57 ming 220 tonna boʻlib, chigit ekilgan maydonlarning 10 ming 600 gektariga “Sulton” navi, 2 ming 400 gektariga xorijiy navlar ekilgan. Chigit ekish otryadlari soni 65 ta boʻlib, ularning aʼzolari 119 nafarni tashkil qiladi. Ularning 18 nafari agronomlar boʻlib, har bir otryadga bittadan rahbar masʼul qilib biriktirilgan va 3155 ta texnikalar jalb qilingan.

Seminar boʻlib oʻtayotgan “Safarboy Qodir” fermer xoʻjaligining umumiy yer maydoni 105,7 gektar boʻlib, ekin maydoni 81,8 gektarni tashkil etadi. Paxtachilik va gʻallachilikka ixtisoslashgan koʻp tarmoqli fermer xoʻjaligi ekin maydonlarida ertaki sabzavot ekinlari kartoshka, karam, piyoz, sarimsoq piyoz, sabzi kabi mahsulotlar ham yetishtiriladi.

Seminar mobaynida respublika miqyosidagi rahbarlar tomonidan taʼkidlanganidek, paxta maydonlarida begona oʻtlar oʻsimliklarning oʻsishini susaytiradi, hosildorlikni kamaytiradi. Shu bois, agrotexnik choralar orqali ularni yoʻqotish, tuproqni begona oʻtlardan tozalash, gerbitsidlardan foydalanish va qator oralariga ishlov berish muhim ahamiyatga ega. Yer unumdorligini saqlab qolish uchun paxta ekinini har yili bir maydonda ekishdan saqlanish, yaʼni almashlab ekish tartibiga rioya qilish zarur.

Aytish joizki, yuqori paxta hosili – ilmiy asoslangan, tizimli agrotexnik tadbirlar orqali erishiladigan natijadir. Har bir dehqon va fermer oʻz ishida ushbu tadbirlarga jiddiy eʼtibor bersa, nafaqat yuqori hosil, balki yer unumdorligi va iqtisodiy barqarorlik ham taʼminlanadi.

Charos Arslonova, tuman hokimligining Axborot xizmati rahbari.