ОИЛАЛАРДА СОҒЛОМ МУҲИТ ЯРАТИШГА ЭРИШАЁТГАН НАЗАРХОНЛИК КЎЧАБОШЧИ ОНАХОНЛАР

Халқимизга хос бўлган азалий қадриятлардан бири юксак маънавиятли фарзандлар тарбиялаш, оилада она Ватанга садоқатли, ўзликни англаш, бағрикенглик, ўзаро меҳр-оқибат тамойиллари асосидаги гўзал тарбиявий муҳитни яратиш азал-азалдан юксак бурч ва масъулият ҳисобланади. Шу боис, ўсиб келаётган ёш авлодни миллий-маънавий анъана ва урф-одатлар асосида вояга етказиш, уларнинг ҳаётдан ўз ўринларини топиб, касб-корли, билимдон инсонлар бўлишлари учун зарур шарт-шароитлар яратиш давлат сиёсати даражасидаги устувор вазифа сифатида ҳамиша долзарбдир.

Бу борада www.amunews.uz веб-сайти ижодий жамоаси томонидан амалга оширилаётган маънавий-маърифий тарғибот тадбирлари оилалар мустаҳкамлигини таъминлаш, ёшларни турмушга тайёрлаш, уларнинг турли ёт ғоялар таъсирига тушиб қолишларининг олдини олишда муҳим омил бўлиб хизмат қилмоқда. Айниқса, маҳаллаларда, оилаларда ижтимоий-маънавий муҳит барқарорлигига салбий таъсир кўрсатувчи ҳолатлар, ўз жонига қасд қилиш, гиёҳвандлик, яқин қариндошлар ўртасида никоҳланиш ва эрта турмуш қуриш каби салбий иллатларнинг, оилавий низоларнинг олдини олишда давлат органлари билан ижтимоий шериклик асосидаги “Соғлом муҳит – соғлом ҳаёт” грант лойиҳаси доирасидаги давра суҳбатлари, ошкора мулоқот тадбирлари ўзининг кенг қамровлилиги билан муҳим аҳамият касб этмоқда.

Ана шундай тадбирлардан бири жорий йилнинг 16 ноябрь санасида Амударё туманининг Назархон овулида ҳам бўлиб ўтди.

“Соғлом муҳит – соғлом ҳаёт” грант лойиҳаси доирасида ошкора ва самимий мулоқот тарзида ўтказилган тадбирда Назархон ОФЙ фаол аёл-қизлари, ибратли оилалар бекалари ва кўчабошчи онахонлар иштирок этишди.

Тадбирни Назархон овул фуқаролар йиғини хотин-қизлар фаоли, Халқ депутатлари Амударё туман Кенгаши депутати, ҳожи она Гулжаҳон Ибраимова очди ва Назархон ОФЙ ҳудудида истиқомат қилаётган оилалар ва бу оилаларда вояга етаётган ёш қизлар, янги тушган келинлар ва қайноналар билан ўтказилаётган яккама-якка суҳбатлар, оилавий ажрашишларнинг олдини олиш, аёл-қизларнинг иш билан бандлигини таъминлашга қаратилган чора-тадбирлар ҳақида батафсил тўхталиб ўтди.

Назархон овулида 854та хонадон таркибидаги 1173та оилада 4481 нафар аҳоли истиқомат қилади. Уларнинг 2195 нафари аёл-қизлар бўлиб, 18-50 ёш атрофидаги аёл-қизлар салкам 800 нафар атрофида. Аёл-қизларнинг иш билан бандлигини таъминлашга қаратилган чора-тадбирлар туфайли 197 нафар аёл-қизлар доимий, 81 нафари эса мавсумий иш билан таъминланган. Бола тарбияси билан банд бўлган 423 нафар аёл-қизлар, 27 нафар ногиронлиги бўлган аёллар ва 17 нафар боқувчисини йўқотган аёл-қизлар ҳолидан хабар олиш, уларнинг ҳаётига доир муаммоларини ҳал этишда кўмаклашиш овул масъулларининг доимий эътиборида. 4-босқич “Аёллар дафтари” рўйхатига киритилган 81 нафар аёл-қизларнинг оилавий ҳаёти ўрганилиб, уларни алоҳида тоифалар асосида ижтимоий ҳимоялаш чоралари кўрилди. Хусусан, 1-тоифадаги рўйхатга киритилган 55 нафар аёл-қизларнинг иш билан бандлиги таъминланиб, II тоифа рўйхат бўйича 12 нафар аёл-қизларнинг ўзини-ўзи банд қилиш мақсадидаги мурожаатларига кўра, имтиёзли кредит олишларига кўмаклашилди.

Шунингдек, 14 нафар боқувчисини йўқотган аёллар, 11 нафар ногиронлиги бўлган аёл-қизлар ҳамда уй-жойлари таъмирга муҳтож ва ногиронлиги бўлган фарзандлари бор аёл-қизларга субсидия ажратилишида, ўз тадбиркорлик фаолиятини бошлашларида яқиндан кўмак берилди. Жорий 2023 йилда “Аёллар дафтари”нинг турли тоифаси бўйича рўйхатга киритилган 46 нафар аёл-қизларга имтиёзли кредит олишларида ОФЙ масъуллари томонидан ёрдам кўрсатилди. 14 нафар ижтимоий ҳимояга муҳтож аёл-қизларнинг ҳар бирига 1 млн. 300 минг сўм миқдорида бир марталик ёрдам пули берилди.

Ҳудуд аҳолисининг фарзандлари таълим-тарбия олишлари учун 3та умумтаълим мактаби, замонавий талаблар даражасидаги мактабгача таълим ташкилоти, қишлоқ шифокорлик пункти фаолият олиб боради.

“Соғлом муҳит – соғлом ҳаёт” тадбири иштирокчилари овул аёл-қизлари учун яратилган шарт-шароитлар ҳақида сўз юритиш билан бирга, нотинч оилалар билан ишлашиш, оила аъзолари ўртасида ўзаро ҳурмат муҳитини шакллантириш борасида намуна бўлаётган оилалар, ибратли бекалар ҳақида ҳам батафсил суҳбатлашиб, ўзаро фикр алмашдилар. Кўчабошчи онахонлардан Қозоқ овуллик ибратли оила соҳибаси Сауле Нуралиева, Пиуаш Есеналиева, ОФЙ қайноналар комиссияси аъзоси Роза Адимова, Дарбент кўчасининг кўча бий онаси Улбоған Алламбергеновалар Назархон овулида қизларни эрта турмушга бериш, яқин қариндошлар ўртасида никоҳ тузиш, шунингдек, бўлар-бўлмас гап-сўзлар туфайли оилаларнинг ажрашиб кетиш ҳолатлари сўнгги йилларда умуман кузатилмаганини мамнуният билан қайд этдилар.

Ҳақиқатан ҳам Назархон овулида оилавий қадриятларни мустаҳкамлаш борасидаги ОФЙ масъуллари билан ҳудуд аҳолисининг ҳамжиҳатлиги туфайли нотинч оилалар билан ишлашиш, оила аъзолари ўртасида ўзаро ҳурмат муҳитини шакллантиришда эришилган натижалар қувонарли. Айниқса, тўй-маросимлар, оилавий маросимлар, ўзаро борди-келдиларда меъёрга амал қилиниб, тўйлар олдидан ўтказиладиган сийноқ, кенгаш, тўйдан кейинги ўчоқ кўмди каби ортиқча йиғинларга, келин тушириш тўйларидаги “гулянка” деб аталган ёқимсиз одатларга барҳам берилгани назархонликларнинг барчасига бирдай маъқул бўлиб, айни пайтда тўйлар бир кунда, ортиқча чиқимларсиз ўтказилмоқда. Бу эса оилалар даромадини тежаш, юқоридаги каби йиғинлар учун сарфланадиган неча миллионлаб сўм маблағ оиланинг ўзига қолишини таъминлаш, ортиқча сарф-харажат туфайли келиб чиқиши мумкин бўлган дилхираликларнинг олдини олиш имконини бермоқда.

Дарвоқе, оилалардаги низолар, дилхираликлар кўпинча оила бюджетидаги тақчилликлар сабабли келиб чиқади ва бу борадаги тортишувлар оиладан кўчага, эл орасига тарқалади. Вақт ўтиб, “болалаган” гап-сўзлардан чарчаган ёш келин-куёвлар ўртасига совуқчилик тушиб, оила қўрғони дарз кетади. Шу жиҳатдан олиб қарайдиган бўлсак, назархонликлар томонидан оилалар мустаҳкамлигини таъминлашга қаратилган ҳамжиҳатликдаги тадбирлар ибратга муносиб. Истардикки, туманимизнинг бошқа ҳудудларидаги овул ва маҳаллаларда фаолият юритаётган хотин-қизлар фаоллари ҳам Гулжаҳон ҳожи Ибраимова раҳбарлигидаги назархонлик кўчабошчи аёллардан ибрат олиб, 5-6 кунлаб (бу ҳақиқат!) тўйолди маросимларни ташкиллаштираётган ва бу маросимларни ўтказиш жараёнида асаблари толиқиб, чарчаб қолаётган онахонлар билан шу масалада би-ир ўйлашиб кўрсалар ёмон бўлмасди. Чунки тежамкорлик – оила бюджетини меъёрда ушлаб турувчи энг муҳим омилдир. Шундай эмасми, азизлар?

Робия ЙЎЛДОШЕВА.