ЎЗБЕКИСТОНДА ФАОЛИЯТ БОШЛАГАН PISA-2022 ХАЛҚАРО ТАДҚИҚОТИ ИЛК БОР АМУДАРЁДА ЎТКАЗИЛДИ

Шу йил 21 апрель куни 86-сонли мактабнинг 9-синф ўқувчилари Ўзбекистонда илк маротаба PISA-2022 халқаро тадқиқотининг асосий синовида иштирок этди.

Шуни таъкидлаш жоизки, ушбу тадқиқот Президентимизнинг 2019 йил 29 апрелдаги Фармони, Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 8 декабрдаги қарори, Таълим сифатини назорат қилиш давлат инспекцияси билан Иқтисодий ҳамкорлик ва тараққиёт ташкилоти ўртасида имзоланган 2018 йил 11 декабрдаги “Ўқувчиларни баҳолаш халқаро PISA-2022 тадқиқотида иштирок этиш тўғрисида”ги шартнома ҳамда 2021 йил 3 мартдаги “Қўшимча келишув”га мувофиқ ташкил этилиши белгиланган бўлиб, тадқиқотни Ўзбекистон Республикасининг вакили сифатида мувофиқлаштириш, шунингдек, таълим муассасаларининг муваффақиятли иштирок этишини таъминлаш вазифалари Таълим инспекцияси ҳузуридаги Таълим сифатини баҳолаш бўйича халқаро тадқиқотларни амалга ошириш миллий маркази зиммасига юклатилган.

Тадқиқотни Таълим инспекцияси ҳузуридаги Таълим сифатини баҳолаш бўйича халқаро тадқиқотларни амалга ошириш миллий маркази томонидан PISA-2022 халқаро тадқиқотининг асосий синов жараёнини ташкил этишга масъул қилиб белгиланган бош тест администратори, Миллий марказ бўлим бошлиғи Каримов Низомиддин, ёрдамчи тест администраторлари Бердақ номидаги Қорақалпоқ давлат университети катта ўқитувчиси Индира Пирлепесова ва Лола Уразбоева ҳамда Ажиниёз номидаги Нукус давлат педагогика институти информатика ўқитиш методикаси кафедраси ассистент-ўқитувчилари Жасурбек Уразимбетов ва Зулкандер Оракбаев, шу билан бир қаторда мактаб координатори Шавкат Тажиев белгиланган талаблар даражасида самарали ташкил этдилар.

Мазкур тадқиқот мамлакатимиз таълим тизимида қандай муаммолар мавжудлигини ва бу жараёнлар натижаси соҳада амалга ошириладиган ислоҳотларга қандай таъсир кўрсатишини, шунингдек, ўқитувчиларнинг мақоми ва уни яхшилаш бўйича амалга оширилиши лозим бўлган вазифаларни белгилаб беради. PISA – ўқувчиларнинг ўқиш, яъни матнни тушуниш, математика ва табиий фанлардан ташқари креатив фикрлаши, билим даражаларини баҳолашга қаратилган халқаро баҳолаш дастури бўлиб, ўқувчиларнинг мактаб даврида орттирган билим ва кўникмаларини аниқлашга мўлжалланган.

PISA халқаро баҳолаш дастури, шунингдек, ўқувчилар муносабати ва мотивацияси ҳақида қимматли маълумот тўплайди ва ўқувчиларда муаммони ҳал қила олиш каби кўникмаларни ҳам баҳолайди. Масалан, глобал аҳамиятга эга масалаларни ҳал этишда ўқувчи-ёшларнинг фикр-мулоҳазалари ва улар берган таклиф, ечимларни баҳолайди. PISA – дунё мамлакатлари ўқув дастурларида мавжуд бўлган талаблар доирасида ҳалқаро баҳолаш дастурларини ўтказишга асосланиб, ўқувчиларнинг билим ва кўникмаларни қўллаш, фикрлаш ва мулоқот қилиш қобилиятларига эътибор қаратади. PISA ҳеч қандай ўқув дастурини белгиламайди, тарғиб қилмайди ёки умумий эътироф этишни тақозо этмайди. Иштирокчи мамлакатлар экспертлари ва иқтисодчиларининг фикрича, ўқувчиларда табиий фанлардан ўзлаштирилган билим, кўникма даражалари шаклланиши ва мустаҳкамланиши давлатларнинг келажакдаги муваффақияти учун дастлабки муҳим қадам деб ҳисобланишини эътироф этадилар.

PISA тадқиқоти асосчиси Андреас Шляйхер фикрича: “Ўқув дастурларининг ўзини ўзгартириб қўйиш билан юқори натижа кутиш мантиққа тўғри келмайди. Бунинг учун ўқитиш жараёнини, унинг иштирокчилари бўлган ўқувчилар ва уларнинг ота-оналарининг дунёқарашини ўзгаритиш лозим”. PISA дастури мамлакатларга таълим тизими ютуқ ва камчиликлари ҳақида ўз вақтида ахборот бериш, тегишли дастурларнинг таъсирини таҳлил қилиш имкониятини яратиб, таълим сиёсати соҳасидаги қарорлар қабул қилишни қўллаб-қувватлайди. Таълим сифатини баҳолашга йўналтирилган PISA халқаро тадқиқотлари Ўзбекистон таълим тизими учун илк марта ўтказилаётганлиги сабабли уларни тўғри, самарали ва объектив ўтказиш муҳим аҳамият касб этади. Буни ўз вақтида ҳис қилган мактаб маъмурияти, педагог ва техник ходимлар тадбирнинг самарали ўтиши учун жонбозлик қилган ҳолда ўзларига юклатилган вазифаларни тўлиғи билан бажардилар.

Тадбирни халқаро талаблар даражасида ташкил қилганлиги ва самарали ўтказганлиги учун мактаб жамоаси ва мактаб координатори ҳамда 30-сонли мактаб тренер-ўқитувчиси Умида Раҳимбоевага Таълим инспекцияси ҳузуридаги Таълим сифатини баҳолаш бўйича халқаро тадқиқотларни амалга ошириш миллий маркази раҳбари томонидан “Ташаккурнома” топширилди.

Қорақалпоғистон Республикаси Халқ таълими вазирлиги ва Амударё туман Халқ таълими бўлими раҳбарияти ҳам мактаб жамоаси, мактаб координатори ҳамда 30-сонли мактаб тренер-ўқитувчиси Умида Раҳимбоевага миннатдорчилик билдириб, келгуси фаолиятида муваффақиятлар тилаб қолади.

Равшан Холмуродов, туман ХТБ ТСМ бўлими бош-инспектор методисти.