ПАХТАЧИЛИК – ТЎҚИМАЧИЛИК КЛАСТЕРИ ФАОЛИЯТИ КЕНГАЙМОҚДА

1. Мамлакатимизда Ўзбекистон Республика Вазирлар Маҳкамасининг “Пахта тўқимачилик ишлаб чиқаришларини янада ривожлантиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги Қарорига мувофиқ фермер хўжаликлари, қишлоқ хўжалигининг бошқа саноат корхоналари ўртасида бозор муносабатларини янада ривожлантириш, юқори қўшилган қийматга эга замонавий тўқимачилик маҳсулотлари ишлаб чиқаришни ташкил этишни рағбатлантириш ва қишлоқ аҳолисининг бандлигини ошириш мақсадида ҳудудларда пахта тўқимачилик ишлаб чиқаришларини ташкил этишнинг кластер шаклларини кенг жорий этиш белгиланган эди. Шунга мувофиқ Амударё туманида масъулияти чекланган жамият шаклидаги “Amudaryotex” хорижий корхонасида 2019 йилда пахтачилик-тўқимачилик кластери ташкил этилди. Ўтган уч йил мобайнида кластер билан шартнома тузган фермер хўжаликларида пахта хомашёсини етиштириш харажатлари ўз вақтида таъминланаётгани туфайли барча агротехник тадбирлар ўз вақтида бажарилиб, натижада пахта далаларидан мўл ҳосил тўпланиб, конрактация шартномалари ортиғи билан бажарилмоқда. Ҳосилдорлик ортишига эришилмоқда.

Айни кунда ушбу корхонада 900 нафарга яқин одам доимий иш билан банд.

Корхонада 2020 йилда пахта толасини қайта ишлашдан 7,1 миллион долларлик маҳсулот экспорт қилинган. 2021 йилда эса экспорт ҳажмини 8 миллион долларга етказиш режалаштирилган эди.

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 19 сентябрдаги Қарорига мувофиқ Оқ олтин овулида фаолият юритиб турган “Амударё пахта тозалаш заводи” ҳам беш йил муддатда бўлиб тўлаш шарти билан кластер томонидан сотиб олинди ва бу лойиҳа бўйича 82,5 миллиард сўмлик модернизациялаш ишларини олиб бориш, 40 минг тонна пахтани 60 кунда қайта ишлаш қувватига етказиш режалаштирилган. Айни кунларда бу борада ташкилий ва амалий ишлар олиб борилмоқда.

Пахтачилик-тўқимачилик кластери фермер хўжаликларида ишларни ташкил этишнинг илғор агротехнологиялари ва услубларини жорий қилиш, сув ресурсларидан самарали ва оқилона фойдаланиш бўйича ижобий натижаларни таъминлашга интилади. Ерларни экишга тайёрлашдан тортиб, етиштирилган ҳосилни йиғиб-териб топширишгача бўлган барча ишлар учун ўз вақтида маблағ етказиб беради. Фермер хўжаликларидан қабул қилиб олинган пахта хомашёси Оқ олтин овулидаги пахта тозалаш заводида қайта ишланиб, Манғит шаҳридаги корхонада ипга айлантирилади. Ҳозирги кунда пахта толасидан тайёрланаётган калава ип маҳсулотининг асосий қисми Хитойга экспорт қилинаяпти.

Корхонада ишчиларнинг унумли ишлашлари, маҳсулот сифатли бўлиши учун барча шароитлар яратилган. Хусусан иш дастгоҳлари, барча технологиялар соз ишлашига эришилаяпти. Иш уч сменада ташкил этилган бўлиб, барча сменадаги ишчилар ҳам иссиқ овқат билан таъминланган, ойлик маошлари ўз вақтида ҳисоб-китоб қилиб борилаяпти. Устоз-шогирд анъанаси асосида янги ишга келганлар тажрибали ишчиларга бириктирилиб қўйилади ва малакаси оширилади.

Масъулияти чекланган жамият шаклидаги “Amudaryotex” хорижий корхонаси пахтачилик-тўқимачилик кластери пахтани экишдан тортиб, то етиштирилган ҳосилни қайта ишлаш, қайта ишланган толадан калава ип йигириш каби жараёнларни тўлиқ қамраб олгани ва бу жараёнда мингга яқин юртдошларимизнинг бандлигини таъминлаб, иқтисодиётимиз ривожига ҳисса қўшаётгани билан аҳамиятлидир.

Ойгул РАЖАБОВА.