КУЗГИ БУҒДОЙ ПАРВАРИШИГА БАҒИШЛАНГАН СЕМИНАР ЎТКАЗИЛДИ

Амударё туманида 2022 йил ҳосили учун 344 та  фермер  хўжаликлари ва қишлоқ хўжалиги корхоналари томонидан 6000 гектар майдонга кузги буғдой экиш режалаштирилган  бўлиб, айни пайтда 1-сектор ҳудудидаги хўжаликларда 1610 гектар, 2-сектор ҳудудида 1720 гектар, 3-сектор бўйича 1963 гектар, 4-сектор ҳудудидаги хўжаликларда эса 707 гектар майдонга кузги буғдой экиш ишлари олиб борилмоқда.

Экиш ишларини уюшқоқлик билан ўтказиш мақсадида  18 та отряд ташкил қилиниб, отрядлар раҳбарлигига ҳудудий агрономлар бириктирилди.

Туманнинг иқлим шароити ва ерларнинг мелиоратив ҳолатидан келиб чиқиб, 2022 йил  ҳосили учун сифат  кўрсаткичлари  юқори  бўлган навлар экиш режалаштирилган. Жумладан, 1720 гектар  майдонга “Аср” нави, 1010 гектар майдонга “Зимница” нави, 2568 гектар  майдонга “Антонина” нави, 654 гектар майдонга “Васса” нави, 48 гектар  майдонга эса бошқа навларни экиш ишлари сифатли олиб борилмоқда.

Экиш мавсумида талаб этиладиган уруғлик миқдори олдиндан ҳисоб-китоб қилинди ва жорий йилда гектарига ўртача 250 кг.дан  жами 1500 тонна уруғлик тахт қилиб қўйилди.

Айни пайтда туманда  2 та  ғаллачилик  кластерлари  фаолият  юритиб келмоқда. Хусусан, “Qipchoq g`alla klaster” масъулияти чекланган жамияти тасарруфидаги 312 та  фермер  хўжаликларида 4969 гектар майдонда, “Amu Rich Xarvest” масъулияти чекланган жамияти тасарруфидаги 32 та фермер  хўжаликларида 1031 гектар майдонда кузги буғдой экиш ишлари уюшқоқлик билан олиб борилмоқда.

Туманимиз бўйича кунига 192,4 гектар, мавсум бошидан  3775  гектар майдонга сифат кўрсаткичлари юқори бўлган буғдой уруғлари агротехника қоидалари асосида экилди ва майсалари бир текис униб чиқди.

Қорақалпоғистон Республикаси Ўсимликлар карантини ва ҳимояси агентлиги томонидан Тўлқин овулидаги Азамат Маткаримов раҳбарлик қилаётган "Аму соҳили" фермер хўжалиги далаларида униб чиққан кузги буғдой ниҳолларини азотли минерал ўғитлари ва биостимуляторлар билан баргдан озиқлантириш ва суғориш бўйича семинар ўтказилди. Экиш ишлари  сифатли амалга  оширилди. Мазкур фермер хўжалигида экиш жараёнида сурим билан бирга ҳар бир гектар ҳисобига 400 кг.дан фосфорли  ўғит  билан ҳамда  уруғлик сарфи 170-180 кг. ҳисобидан  сеялка  билан “Алексеевич”  навли ғалла  экилган.

Бугунги  кунда  буғдой ниҳоллари  кўзни  яшнатадиган  даражада  униб чиққан, ғалла  майдонларининг  ҳар  5 гектарида  биттадан  шарбат  ўралари  қазилган ҳамда  маҳаллий  ўғитлар чиқарилиб, бугунги кунда шарбат  усулида  суғориш ишлари  амалга оширилмоқда.

Бўлиб ўтган семинардаЎзбекистон Республикаси Давлат Ўрмон хўжалиги Қўмитаси раиси  Низомиддин Бакиров, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши  раисининг ўринбосари  Дарябай Қайпов, Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ  хўжалиги  вазири Зохиджон Зиядуллаев, Агроинспекциянинг Қорақалпоғистон Республикаси бошқармаси  бошлиғи Анвар Юлдашев, Амударё  тумани  ҳокими Султонбой Йўлдашев, туман ҳокимининг қишлоқ ва сув хўжалиги масалалари бўйича ўринбосарлари, туман агроинспекцияси бўлими раҳбарлари, Ўсимликлар карантини ва ҳимояси агентлиги туман бўлими масъуллари ва агроном-энтомологлар, ғаллачилик йўналишидаги кластерлари ҳамда “Ifoda” компаниясининг тумандаги вакиллари иштирок этдилар.

Семинарда сўзга чиққанлар, кузги буғдой ҳосилдорлиги ва дон сифати ўсимликнинг бутун ўсув даврида етарли миқдордаги озуқа элементлари билан таъминланиш даражасига боғлиқ эканлигини таъкидлаб ўтишди. Қайд этилганидек,  кузги буғдойни озиқлантиришда минерал ўғитлар тўғри нисбатларда қўлланилганда буғдойдан юқори ва сифатли ҳосил олиш мумкин.

Кўп йиллик тажриба натижаларидан келиб чиққан ҳолда кузги буғдой 1 центнер дон етиштириш учун тупроқдан ўртача 3,7 кг. азот, 1,3 кг. фосфор ва 2,3 кг. калийни ўзлаштиради. Буғдой ривожланишининг бошланғич даврида азот билан етарли миқдорда таъминланмаса ўсимлик бошоғида фақатгина битта гул ривожланади. Кузги буғдой ривожланишининг бошларида ўсимлик азотни талаб қилади. Шуни ҳисобга олган ҳолда, кузда азотли ўғитлар йиллик меъёрининг 15 фоизини бериш орқали мева ҳосил қилувчи органлари шаклланишига, бошоқдаги дон миқдорига ижобий таъсир этади. Ниҳолларнинг совуққа чидамлилигини оширади.

Семинар давомида кузги буғдойни суғориш муддати ва меъёри, шунингдек, ўсимликни илдизидан ташқари, баргидан озиқлантириш усули ҳусусида ҳам батафсил маълумотлар берилди. Яъни, барг орқали озиқлантириш кузги буғдой етиштиришда катта аҳамиятга эга эканлиги, суғориладиган шароитда кузги буғдойни азотли озиқлантиришда бу усулни қўллаш юқори самарадорликка эришиш имконини бериши таъкидланди.

Шу билан бирга, кузги буғдойни 7 октябргача экиб бўлиш, униб чиққан майдонларга  биостимуляторлар билан суспензия қилиш, фосфорли ва калийли ўғитлар билан озиқлантириш бўйича кенг тушунчалар берилди.

Робия ЙЎЛДОШЕВА.