Ичимлик суви тармоқларига ноқонуний уланиш ҳолатлари аниқланиб, бартараф этилмоқда

Сув – бу нафақат ҳаёт манбаи, балки жамият фаровонлиги ва инсон саломатлигининг энг муҳим кафолатидир. Юртдошларимизнинг яшаш шароитларини яхшилаш, турмуш фаровонлигини ошириш ва энг асосийси, уларнинг саломатлигини муҳофаза қилиш бевосита сифатли ичимлик суви таъминотига чамбарчас боғлиқдир. Бироқ, яратилаётган шароитлар ва имкониятларга қарамасдан, айрим ҳолатларда бу бебаҳо неъматдан хўжасизларча фойдаланиш, тармоқларга ноқонуний уланиш каби салбий ҳолатлар ҳам учраб тургани соҳа масъулларидан янада ҳушёрликни ва қатъий назоратни талаб этмоқда.

Шу мақсадда Қорақалпоғистон Республикаси ҳудудий қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида назорат инспекцияси ҳамда "Қорақалпоқ сув таъминоти" акциядорлик жамиятининг мутахассислари ҳамкорлигида жойларда кенг кўламли ўрганиш ишлари олиб борилмоқда. Хусусан, Хўжайли туманининг "Тинчлик" маҳалласида ҳам шу каби назорат-рейд тадбирлари ўтказилиб, бу жараёнда айрим камчиликлар ва қонунбузарлик ҳолатлари аниқланди.

Сўнгги йилларда халқаро молия институтларининг грантлари ҳамда кредит маблағлари, шунингдек, кенг кўламли давлат инвестиция дастурлари доирасида ичимлик сув таъминотини яхшилаш мақсадида кўплаб ҳудудларда янги тармоқлар тортилган эди. Инспекциянинг Ичимлик суви ҳамда оқова сув соҳаси бўйича масъуллари томонидан 2026 йилнинг 1-чораги давомида янгидан тармоқлар тортилган 16 та маҳаллада шартномавий муносабатларни қонуний асосда йўлга қўйиш мақсадида ўрганишлар олиб борилди. Ўрганишлар якунига кўра, 42 та истеъмолчи билан белгиланган тартибда расмий шартномалар тузишга эришилди ва бунинг натижасида 183 нафар аҳоли тўғридан-тўғри, қонуний ва барқарор ичимлик сув таъминоти билан қамраб олинди.

Бундан ташқари, соҳада техник талабларга қатъий риоя этилишини таъминлаш масаласи ҳам мутахассисларнинг доимий диққат марказида турибди. Ичимлик суви таъминоти ва оқова сувларни чиқариб юбориш тармоқларига уланиш юзасидан "Қорақалпоқ сув таъминоти" акциядорлик жамияти томонидан тақдим этилган техник шартларнинг амалда қандай бажарилаётгани бўйича 52та ҳолатда ўрганишлар ўтказилди. Ўтказилган назорат тадбирлари давомида 5 та ҳолатда қатор камчиликлар аниқланди. Улардан 2 та ҳолат бўйича масъулларга камчиликларни зудлик билан бартараф этиш бўйича қатъий кўрсатмалар киритилган бўлса, қолган 3 та ҳолатда қонунбузарликларга йўл қўйган шахсларга нисбатан белгиланган тартибда Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексга асосан жами 12 миллион сўмдан зиёд миқдорида жарималар расмийлаштирилди.

Инспекция ҳамда Ўзбекистон маҳаллалар уюшмаси ўртасида махсус Меморандум тасдиқланган бўлиб, ушбу ҳужжат ижроси доирасида 57 та овул ва маҳаллаларда комплекс ўрганишлар ўтказилди. Бу жараёнда 16 та маҳалла ҳудудида ичимлик сув таъминоти ҳамда оқова сув хизматлари бўйича аҳолининг ҳақли эътирозларига сабаб бўлаётган турли камчиликлар юзага чиқди. Аниқланган ушбу муаммолар юзасидан "Қорақалпоқ сув таъминоти" акциядорлик жамиятига тегишли кўрсатмалар киритилди ва энг муҳими, бу камчиликларнинг аксарияти шу жойнинг ўзида, тезкорлик билан бартараф этилишига эришилди.

2026 йилнинг 1-чораги давомида Қорақалпоғистон Республикаси бўйлаб ўтказилган рейдлар ва мониторинглар натижасида ичимлик сувидан фойдаланиш қоидаларининг қўпол равишда бузилиши билан боғлиқ 104 та ҳолат аниқланди. Ҳуқуқбузарларга нисбатан қонун устуворлиги таъминланиб, Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексга асосан жами 421 миллион сўм миқдоридаги жарималар расмийлаштирилди.

Бу жараёнда нафақат аҳоли хонадонлари, балки давлат тасарруфидаги муассасалар ҳам четда қолмади. Жами 91 та бюджет ташкилотида ўтказилган ўрганишлар натижасида уларнинг 18 тасида сувдан фойдаланиш бўйича турли хилдаги камчиликлар, ички қувурлардаги носозликлар ёки ҳисоб-китоблардаги ноаниқликлар аниқланди. Ушбу ҳолатлар юзасидан 8 та ташкилот раҳбариятига камчиликларни қисқа муддатларда бартараф этиш бўйича мажбурий кўрсатмалар киритилган бўлса, қолган 10 та ташкилотга нисбатан жами 52 миллион сўмдан ортиқ маъмурий жарималар қўлланилди.

Хулоса ўрнида шуни таъкидлаш жоизки, тоза ичимлик суви – бу шунчаки коммунал хизмат тури эмас, балки миллат генофонди, келажак авлод саломатлиги ва юртимиз ободлигининг асосий пойдеворидир. Шундай экан, сувни асраш – ҳаётни асраш демакдир. Бу борадаги назорат тадбирлари, аҳоли ва ташкилотлар ўртасидаги тушунтириш ишлари узлуксиз равишда давом эттирилади.