РАҚАМЛАР СЎЗЛАГАНДА: ТУМАНДА ВЕТЕРИНАРИЯ ВА ЧОРВАЧИЛИК РИВОЖИ

Аҳолини сифатли гўшт ва сут маҳсулотлари билан узлуксиз таъминлаш, озиқ-овқат хавфсизлигига эришиш ҳамда қишлоқ хўжалигининг етакчи тармоғи бўлган чорвачиликни илмий асосда ривожлантириш борасида Амударё туманида тизимли ишлар амалга оширилмоқда.

Мавжуд салоҳият ва имкониятлар

Айни пайтда туманда фаолият юритаётган чорвачилик субъектлари тармоқлар бўйича ихтисослашган бўлиб, уларнинг сони ва сифати ортиб бормоқда. Хусусан, туманда 54 та қорамолчилик, 1 та қўйчилик, 3 та асаларичилик ва 9 та паррандачилик йўналишидаги субъектлар мавжуд. Ушбу хўжаликлар ихтиёрида жами 2 минг 345 гектар ер майдони бўлиб, унинг асосий қисми, яъни 1 минг 503 гектари экин ерлари, 331 гектари яйловлар ҳамда 666 гектарини бошқа турдаги ерлар ташкил этади.

Тумандаги мавжуд хўжаликларда парвариш қилинаётган чорва моллари бош сони ҳам барқарор ўсиб бормоқда. Жумладан, хўжаликларда жами 5 минг 262 бош қорамол (шундан 2702 боши сигирлар), 3 минг 62 бош қўй ва эчкилар, 69 бош отлар ҳамда минглаб паррандалар боқилмоқда. Эътиборли жиҳати, соҳага рақамлаштириш тизими кенг жорий этилиб, 54 та ихтисослашган хўжаликдаги 4 минг 88 бош қорамол идентификация қилиниб, ягона электрон базага киритилган.

Мустаҳкам озуқа базаси – мўл ҳосил гарови

Чорвачилик ривожини мустаҳкам озуқа базасисиз тасаввур қилиб бўлмайди. Шу мақсадда тумандаги субъектлар томонидан 2025 йил ҳосили учун 1 минг 503 гектар майдонга турли хилдаги озуқабоп экинлар экилган. Хусусан, тўйимли озуқа ҳисобланган беда 99 гектар, маккажўхори 474 гектар, хашаки лавлаги 29,8 гектар, оқ жўхори 115,4 гектар, ғалла 316 гектар майдонларга экилган бўлиб, улардан мўл ҳосил олинди. Бу эса қиш-баҳор мавсумида чорва молларини сифатли озуқа билан таъминлаш имконини беради.

Инвестиция ва янги лойиҳалар

2025 йил Амударё тумани чорвачилиги учун улкан бурилиш ясалган давр бўлди, десак муболаға бўлмайди. Туман дастури доирасида умумий қиймати 11 миллиард 510 миллион сўмлик 17 та йирик лойиҳа тўлиқ ишга туширилди. Ушбу лойиҳаларнинг 5 миллиард 850 миллион сўми банк кредитлари ҳисобидан молиялаштирилди.

Қорамолчилик йўналишида "Маҳмуд Мансур Музаффар" (200 бош), "Илҳом Шоҳрух" (98 бош), "Нуруллаев Лазизбек Фаррухбек" (16 бош), "Расулов Нурбек" (10 бош), "Матрасул" (10 бош), "Шавкат Қўчқорович" (16 бош) каби фермер хўжаликлари ва масъулияти чекланган жамиятлари томонидан зотдор қорамоллар харид қилинди.

Туман дастурига қўшимча равишда Россия Федерацияси ва Доғистон Республикасидан “ORTA-QALA GHORVA MOLLARI” (915 бош) ва “Авазбек Ғайрат” (30 бош) масъулияти чекланган жамияти ҳамда “Илҳом Шоҳрух” фермер хўжалиги (98 бош) томонидан жами 1043 бош зотдор моллар олиб келинди. Бунинг учун ушбу субъектлар томонидан жами 6,5 млрд сўм (шундан 2 млрд сўм кредит) инвестициялар йўналтирилди.

Паррандачилик тармоғида ҳам сезиларли ўсиш кузатилди. Хусусан, "Қорақалпоқ маҳсулотлари" МЧЖ томонидан 1,5 миллиард сўм эвазига 54 минг бош ҳамда "Сожида Имронбек" МЧЖ томонидан 300 млн сўм эвазига 3 минг бош парранда парвариши йўлга қўйилди.

Балиқчилик ва асаларичилик соҳалари ҳам фаол ривожланмоқда. "Абдирасул Жайхун", "Манғит Фиш", "Манғит-Дўстлик балиғи" ва "Аму аква бренд" МЧЖлари томонидан жами 3,8 млрд сўмдан ортиқ маблағ эвазига 200 мингга яқин балиқ човоқлари, "Фарход Кучкарович" ва "Кучкар болчи" МЧЖлари томонидан эса жами 400 млн сўм маблағ эвазига 100 та асалари оилалари харид қилнди.

Эпизоотик барқарорлик

Чорвачиликда энг муҳим масала – бу эпизоотик барқарорликни таъминлашдир. Туман ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш бўлими томонидан 2025 йил давомида ўта хавфли юқумли касалликларга қарши кенг қамровли профилактик тадбирлар ўтказилди.

Хусусан, бруцеллёзга қарши 63 мингдан ортиқ йирик шохли ва 15 мингдан ортиқ майда шохли моллар текширувдан ўтказилди. Куйдирги касаллигига қарши 173 минг бошдан ортиқ йирик шохли мол, 116 минг бош қўй-эчки, шунингдек, отлар, эшаклар ва туялар эмланди. Қутириш, нодуляр дерматит ва оқсил касалликларига қарши эмлаш ишлари ҳам режа асосида тўлиқ бажарилди. 14 минг 776 та объектда жами 809 минг квадрат метрдан ортиқ майдонда дезинфекция ва дезинсекция ишлари олиб борилди.

Амударё туманида чорвачилик соҳасини ривожлантириш бўйича амалга оширилаётган бундай кенг кўламли ишлар аҳоли дастурхони тўкинлигини таъминлаш ва туман иқтисодиётини юксалтиришга хизмат қилмоқда.

Шерали Матиякубов, Туман Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш бўлими бошлиғи