ВИРУСЛИ ГЕПАТИТ А КАСАЛЛИГИГА ҚАРШИ ЭМЛАШ ТАДБИРЛАРИ ЎТКАЗИЛМОҚДА

Мамлакатимизда аҳолининг репродуктив саломатлигини таъминлаш, айниқса, фасллар алмашиши муносабати билан кузатиладиган юқумли касалликлар тарқалишининг олдини олиш мақсадида тизимли ишлар олиб борилмоқда. Шундай бўлса-да, халқ орасида “ифлос қўллар касаллиги” ва “сариқ касаллик” номини олган вирусли гепатит А ва гепатит Е касаллигига қарши амалга оширилаётган чора-тадбирларга қарамасдан аҳоли орасида ушбу касалликка чалиниш ҳолатларининг кузатилаётгани сир эмас.

Касаллик кўпроқ 2 ёшдан 15 ёшгача бўлган болалар орасида учрайди ва ҳақиқатдан ҳам болаларнинг қўлларини ювмасдан овқатланишлари, мева-сабзавотларни йўл-йўлакай, дарахт шохидан узиб олиб, тоза сувда ювмай истеъмол қилишлари, қайнамаган сувни ичишлари, шунингдек, туриб қолган очиқ сув ҳавзаларида чўмилишлари, усти дастурхон билан ёпилмаган, пашшалар қўнган озиқ-овқат маҳсулотларини истеъмол қилишлари натижасида келиб чиқади.

Вирусли гепатит касаллиги вирусини юқтириб олган беморнинг дармони қуриб, иштаҳаси йўқолади, кўнгли айнийди, баъзи ҳолатларда қайт қилиб, ҳарорати кўтарилади. Уйқучанлик, гриппга ўхшаш ҳолатлар кузатилади ва кўз оқи, пастки қовоқ шиллиқ пардаси сарғайиб, пешобининг ранги қизаради.

Ана шундай ҳолатлар кузатилган тақдирда зудлик билан шифокорга мурожаат қилиш зарур ва касалликнинг айнан ана шу даврида бемор ўзи билмаган ҳолда вирусли гепатитни бошқаларга, айниқса, оила аъзоларига юқтириб олиши мумкин.

Касалликни даволагандан кўра, унинг олдини олишга қаратилган чора- тадбирлар муҳим аҳамиятга эга. Шу боис, Амударё тумани Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги бўлими шифокорлари томонидан мунтазам равишда соҳа мутахассислари ва аҳоли кенг қатлами орасида тушунтириш-тарғибот ва профилактик тадбирлар ўтказилиб, касалликка қарши мавсумий эмлаш ишлари амалга оширилиб келинмоқда.

Айни кунларда Амударё туман Тиббиёт бирлашмаси қошидаги кўп тармоқли Марказий поликлиникада вирусли гепатитга қарши эмлаш ишлари уюшқоқлик билан олиб борилмоқда. Вакцинация жараёнини самарали ўтказиш мақсадида Амударё туман Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги бўлимининг эпидемиология ва иммунопрофилактика бўлими мудираси Гулшод Тажибоева 2 ёшдан 15 ёшгача бўлган фарзандларини эмлатгани келган ота-оналар ва гепатит А вирусига қарши эмланиш истагида бўлган катта ёшдаги фуқароларга ушбу вирусни юқтириб олишдан сақланиш ҳамда касалликнинг инсон учун зарарли асоратлари хусусида керакли тушунчалар, маслаҳат ва тавсиялар бермоқда.

Айниқса, бемор бола фойдаланган идишлар, чойшаб, ёстиқ жилди, кийим-кечак, ўйинчоқлар, сўрғич, ҳожат анжоми, бемордан қолган овқатлар вирус билан зарарланган бўлиши, шу боис, бу идишларни махсус ювиш воситалари билан яхшилаб ювиб, уйдаги эшик тутқичлари, поллар ва умум фойдаланувдаги бошқа буюмларни зарарсизлантирувчи воситалар ёрдамида тез-тез артиб, тозалаб туриш зарурлигини таъкидлади.

Эмлаш тадбири давомида Гулшод Тажибоева жараёнда иштирок этаётган ота-оналар ва аҳоли вакилларига касалликнинг белгиларига бефарқ қараш ва барча ёшдаги беморларда вақтида зарур муолажа чораларининг кўрилмагани натижасида жигар етишмовчилиги, жигар циррози, холецистит ва астеноневротик синдром каби оғир асоратларни юзага келтиришини, шунинг учун касалликка қарши эмлаш чораларига эътиборли бўлиш муҳим аҳамият касб этишини қайд этди. Шу баробарида барча ота-оналарга фарзандларини мактабгача таълим ташкилотларига ва мактабга беришдан аввал вирусли гепатит Ага қарши эмлатишни маслаҳат берди.

Шуни алоҳида таъкидлаш жоизки, ҳозирги вақтда касалликнинг сариқ белгисиз тури кўпроқ кузатилмоқда ва касалликка тўғри ташхис қўйилиб, тўғри даволанмаса юқоридаги каби оғир асоратларга олиб келиши мумкин.

Бундай муаммоларга дуч келмасликнинг энг тўғри ва самарали усули – касалликка қарши эмланиш ҳамда соғлом турмуш тарзига амал қилиш, фарзандларимизни ҳам тозаликка қатъий амал қилишга ўргатишдир. Зеро тозалик – саломатликнинг бирдан-бир гаровидир.

Робия Йўлдошева.