Tuman FHDYo boʻlimi tomonidan 2023-yil davomida 4815ta tugʻilganlik qayd qilindi

Oila – insonning hayoti, faoliyati, bir soʻz bilan aytganda, butun umri chambarchas bogʻliq holda kechadigan moʻʼtabar maskan. Mamlakatimizning yuzdan ziyod qonun va qonunosti hujjatlarida oila manfaati va uning himoyasini mustahkamlash nazarda tutilgan. Jumladan, 1998-yilda qabul qilingan Oila kodeksida nikoh tuzish yoki nikohning tugatilishi, mulkiy, bolalarning nasl-nasabini belgilash, aliment majburiyatlari, tugʻilishni, nikoh tuzilganligi, oʻlimni qayd etish, familiya, ism, ota ismini oʻzgartirish kabi munosabatlar tartibga solingan.

Nikoh – erkak va ayolning oila tuzish maqsadidagi ixtiyoriy va teng huquqli ittifoqi. U er-xotinning oʻzaro huquq va burchlarini vujudga keltiradi.

Amudaryo tumanida har yili 2 mingdan ziyod nikoh qayd qilinadi. Ularni tuzishda majburiy tusdagi muayyan yuridik rasmiyatchiliklarga rioya qilish talab etiladi.

Qonunda nikoh tuzishning tartibi belgilangan. Oila tuzishga qaror qilgan shaxslar fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish (FHDYo) organlariga ariza beradi. Nikoh ariza berilganidan keyin bir oy oʻtgach, nikohdan oʻtayotgan shaxslarning bevosita ishtirokida roʻyxatdan oʻtkaziladi. Vakil orqali nikoh tuzilishiga yoʻl qoʻyilmaydi. Nikoh FHDYo organlarida qayd qilinmaganda nikohga kiruvchilar oʻrtasida huquqiy munosabatlar yuzaga kelmaydi.Necha yoshgacha nikohga kirish mumkinligi qonun tomonidan chegaralanmaydi.

Nikohdan oʻtayotgan yoshlarimiz qonunda belgilangan tartib va qoida asosida nikohdan oldin belgilangan shartlarni amalga oshiradilar.

Vazirlar Mahkamasining 2003-yil 25-avgustdagi 365-sonli qarori bilan tasdiqlangan «Nikohlanuvchi shaxslarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazish toʻgʻrisida»gi Nizomga asosan turmush qurayotgan yoshlar tibbiy koʻrikdan oʻtishi majburiy qilib belgilangan. Nikohlanuvchi shaxslar davlat sogʻliqni saqlash tizimi muassasalarida bepul tibbiy koʻrikdan oʻtadilar. Ellik yoshdan oshgan nikohlanuvchi shaxslar tibbiy koʻrikdan oʻz roziligi bilan oʻtkaziladi.

Amudaryo tumani FHDYo boʻlimi tomonidan aholiga 2023-yil davomida tugʻilganlikni qayd etish, nikohda turmagan ota-onalardan tugʻilgan chaqaloqlarga otalikni belgilash, yangidan tuzilayotgan nikohlarni qayd etish, yolgʻiz onadan tugʻilgan bolalarga tugʻilganlik haqida guvohnomalar berish borasida oʻz vaqtida zarur huquqiy xizmatlar koʻrsatildi.

Xususan, tuman FHDYo boʻlimi tomonidan 2023-yil davomida 4815ta tugʻilganlik qayd qilinib, shundan 5 nafari oʻz muddatida tugʻilishi qayd qilinmagan bolalar boʻlib, qoʻshimcha hujjatlar toʻplanishida amaliy yordam koʻrsatildi va tugʻilganligi qayd qilinib, guvohnomalar berildi.

Nikohda turmagan ota-onalardan 2023-yilda tugʻilgan 138 nafar bolaga otalik belgilanib, oʻtgan 2022-yilga nisbatan 24taga, yolgʻiz onadan tugʻilgan 52 nafar bolalarga tugʻilganlik haqidagi guvohnomalar berilib, bu boʻyicha holat oʻtgan yilga nisbatan 11taga kamaydi.

1469ta nikoh qayd qilinib, shundan 1289tasi yosh oilalardir. Sayyor ravishda oʻtkazilgan nikohlar soni esa 256tani tashkil qiladi. 2023-yilda nikohdan ajralish 131ta boʻlib, oʻtgan 2022-yilga nisbatan ajrimlar soni 35taga kamaydi. Boʻlimga jismoniy shaxslardan kelib tushgan jami 280ta murojaatlarga tegishli ravishda huquqiy tushuntirishlar berildi. Minsk Konventsiyasi asosida kelib tushgan murojaatlar boʻyicha 64 nafar fuqaroga MDH davlatlaridan guvohnoma va maʼlumotnomalar olishda amaliy yordam koʻrsatildi.

Fuqarolarga koʻrsatilgan huquqiy xizmatlar natijasida jami 219 mln soʻm davlat boji, 249 mln soʻm gerb yigʻimi, 162 mln soʻm pulli xizmat koʻrsatildi.

M.EShMURADOVA, tuman FHDYo boʻlimi inspektori.