“ZOʻRAVONLIKKA QARShI 16 KUNLIK” TADBIRLARI OʻTKAZILMOQDA

Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudi raisining BMT Bosh Assambleyasi tomonidan eʼlon qilingan 25-noyabr – Xalqaro ayollarga nisbatan zoʻravonlikka barham berish kuni munosabati bilan barcha hududlarda joriy yilning 2023-yil 25-noyabrdan 10-dekabrgacha, “Zoʻravonlikka qarshi 16 kunlik” tadbirlarini oʻtkazish belgilangan. Shunga koʻra respublikamiz hududida ham ayollarga nisbatan turli koʻrinishdagi zoʻravonlikka barham berish mavzusidagi tadbirlar oʻtkazilmoqda.

Maʼlumki, BMT tomonidan qabul qilingan Inson huquqlari umumjahon Deklaratsiyasi, Fuqarolik va siyosiy huquqlar toʻgʻrisidagi xalqaro Pakt, Bola huquqlari toʻgʻrisidagi Konventsiya, Transmilliy uyushgan jinoyatchilikka qarshi kurash toʻgʻrisidagi Konventsiya va shu kabi boshqa hujjatlarda har bir insonning yashash, erkin boʻlish va shaxsiy daxlsizlik huquqlari kafolatlangan. Hech kim qiynoqqa yoki shafqatsiz, gʻayriinsoniy, qadr-qimmatni xoʻrlovchi muomala va jazoga duchor etilmasligi, ayniqsa, bolalar va ayollarning huquq va manfaatlari alohida eʼtirof etilgan. Ularning buzilgan huquqlarini himoya qilish, shu bilan birgalikda zoʻravonlikning har qanday koʻrinishiga samarali qarshi kurashish choralarini koʻrishga chaqirilgan.

Oʻzbekiston Respublikasi mazkur xalqaro hujjatlarni ratifikatsiya qilish bilan birga insonga, ayniqsa, ayollar va bolalarga nisbatan tazyiq va zoʻravonlikka qarshi kurashish, bunday holatlarning oldini olish va zoʻravonlikka toʻqnash kelgan shaxsni huquqiy-ijtimoiy himoya qilish yuzasidan samarali chora-tadbirlarni amalga oshirib kelmoqda.

Shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasining “Xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlari toʻgʻrisida”gi Qonuni xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlarini taʼminlashning huquqiy negizini yaratish bilan birga mazkur munosabatlarni tartibga soluvchi huquqiy normalarni oʻz ichiga oladi.

Ushbu Qonun hamda Vazirlar Mahkamasining “Xotin-qizlarni tazyiq va zoʻravonlikdan himoya qilish tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qarori va Nizomi xotin-qizlarni tazyiq va zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishga oid normalar, shuningdek, zoʻravonlik tushunchasi, uning turlari, zoʻravonlikka qarshi kurashishni amalga oshiruvchi davlat va jamoat tashkilotlarining vakolatlari, ular oʻrtasidagi hamkorlik mexanizmi, zoʻravonlikka toʻqnash kelgan shaxsning huquq va manfaatlarini himoya qilish, ijtimoiy-huquqiy reabilitatsiyasi sohasidagi munosabatlarni tartibga solishga qaratilgan.

Maʼlumki, dunyo boʻylab zoʻravonlik – eng dolzarb va keng tarqalgan ijtimoiy muammo hisoblanadi. Mazkur muammoga qarshi kurashish esa professional yondashuvni, hamjihatlikda harakat qilishni taqozo etadi. Bunday holatlarning oldini olishga, ayol-qizlar va bolalarni turli xil zoʻravonliklar qurboni boʻlishdan asrashga birgalikda harakat qilishimiz, befarq boʻlmasligimiz kerak.

S.Davletmuradov, Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudining sudyasi.