Korruptsiyaga qarşi kuraşiş sohasida qabul qilingan qonunlar mazmun-mohiyati haqida
Korruptsiya – bu jamiyatni turli yöllar bilan iskanjaga oladigan dahşatli illatdir. Mazkur illat demokratiya va huquq ustivorligi asoslariga putur yetkazadi, inson huquqlarining buzilişiga, qonun ustuvorligining izdan çiqişga, şuningdek bozor iqtisodiyoti tamoyillariga tösqinlik qilib hayot sifatini yomonlaştirib odamlar xavfsizligiga tahdid soladigan salbiy holatlarni yuzaga kelişiga sabab böladi. Açinarlisi esa, har qanday şaxsda hoh u odiy fuqaro yoki mansabdor şaxs bölsin, ularga davlatga hamda qonun ustuvorligiga nisbatan işonçining yöqolişiga hamda javobgarlik muqarrarligi printsipining tanozzulga uçraşiga olib keladi. Natijada mansabdor şaxslar pora oliş va mansabdor vakillaridan qasddan foydalanişni oddiy hol sifatida qabul qiliş, oddiy fuqarolarda esa «pora bermasdan masalani hal etiş mumkin emas» degan psixologiya va instinktning şakllanişiga olib keladi.
Yurtboşimiz Ş.Mirziyoyev prezidentlik lavozimiga kirişişning dastlabki kunlaridanoq, yaʼni 2017-yili 3-yanvar kuni Özbekiston Respublikasi Prezidenti «Korruptsiyaga qarşi kuraş töğrisida»gi qonunni imzoladi.
Uşbu qonunga köra, Korruptsiyaga quyidagiça taʼrif berildi, yaʼni korruptsiya – şaxsning öz mansab yoki xizmat mavqeidan şaxsiy manfaatlarini yohud özga şaxslarning manfaatlarini közlab moddiy yoki nomoddiy naf oliş maqsadida qonunga xilof ravişda foydalanişi, xuddi şuningdek bunday nafni qonunga xilof ravişda taqdim etiş bölib hisoblanadi.
Bundan taşqari, korruptsiyaga qarşi kuraşiş sohasidagi davlat siyosatining asosiy yönalişlari aholining huquqiy ongi va huquqiy madaniyatini yuksaltiriş, jamiyatda korruptsiyaga nisbatan murosasiz munosabatni şakllantiriş; davlat va jamiyat hayotining barça sohalarida korruptsiyaning oldini olişga doir çora-tadbirlarni amalga oşiriş;
korruptsiyaga oid huquqbuzarliklarni öz vaqtida aniqlaş,
ularga çek qöyiş, ularning oqibatlarini, ularga imkon beruvçi sabablar vaş art-şaroitlarni bartaraf etiş, korruptsiyaga oid huquqbuzarliklarni sodir etganlik uçun javobgarlikning muqarrarligi printsipini taʼminlaş ekanligi belgilandi.
Şuningdek Prezidentimizning «Özbekiston Respublikasida korruptsiyaga qarşi kuraşiş tizimini takomillaştiriş böyiça qöşimça çora-tadbirlar töğrisida»gi 2020-yil 29-iyun kungi PF-6013-sonli Farmoni qabul qilinişi mamlakatimizda korruptsiyaga qarşi kuraşiş sohasida katta buriliş yasadi. Çunki, bu Farmonda Özbekiston Respublikasi korruptsiyaga qarşi kuraşiş agentligi taşkil etilişi belgilandi. Unga köra agentlik korruptsiyaning oldini oliş va unga qarşi kuraşiş sohasida davlat siyosatini şakllantiriş va amalga oşiriş, davlat organlari, ommaviy axborot vositalari, fuqarolik jamiyati institutlari va boşqa nodavlat sektor vakillarining birgalikdagi samarali faoliyatini taʼminlaş, şuningdek, mazkur sohadagi xalqaro hamkorlik uçun maʼsul bölgan maxsus vakolatli davlat organi hisoblanib, öz faoliyatini qonuniylik, holislik, hisobdorlik, oçiqlik va şaffoflik printsiplari asosida boşqa davlat organlari, taşkilotlar va ularning mansabdor şaxslaridan mustaqil ravişda amalga oşiradi. Özbekiston Respublikasi Prezidentiga böysunadi va Özbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari oldida hisobdordir bölib hisoblanadi.
Farmonga köra, agentlikning vazifalari va yönalişlari sifatida, mamlakatda korruptsiya holatini tizimli tahlil qilişni taʼminlaş, şuningdek, korruptsiyaga oid xavf-xatarlar yuqori bölgan sohalar hamda korruptsiyaga oid huquqbuzarliklar sodir etilişining sabab va şart-şaroitlarini aniqlaş, korruptsiyaning oldini oliş va unga qarşi kuraşiş sohasidagi davlat siyosatini,
şuningdek korruptsiyaga oid huquqbuzarliklarning tizimli sabab va şart-şaroitlarini bartaraf etiş, normativ-huquqiy hujjatlar va ularning loyihalarini korruptsiyaga qarşi ekspertizasi samaradorligini taʼminlaş, şuningdek, korruptsiyaning oldini oliş va unga qarşi kuraşiş sohasidagi qonunçilikni takomillaştiriş, xalqaro standartlarni va ilğor xorijiy amaliyotni joriy etiş böyiça takliflarni işlab çiqiş hamda amalga oşiriş, davlat xizmatçilarining daromad va mol-mulkini deklaratsiya qiliş tizimi joriy etilişi va samarali faoliyat körsatişini hamda deklaratsiyalarning haqqoniyligi tekşirilişni taşkil etiş, şuningdek uşbu jarayonda aniqlangan korruptsiya holatlariga öz vaqtida taʼsir çoralari körilişini taʼminlaş, davlat xizmatiga halollik standarti («halollik vaktsinasi») va manfaatlar töqnaşuvini hal etiş standartlarini joriy etişda kömaklaşiş böyiça taʼsirçan çoralarni köriş kabi bir qança muhim yönalişlar belgilandi.
Hulosa örnida aytiş zarurki, korruptsiyaga qarşi kuraşiş nafaqat korruptsiyaga qarşi kuraşiş organlari, balki har birimizning vazifamiz bölib hisoblanadi. Şundagina biz davlatimizni korruptsiyadan holi xududga aylantirişiga, qonuniy, demokratik davlatga aylanişiga va aholining farovon turmuş şaroitlarida yaşaşiga erişamiz.
A.Joldasova, Nukus tumanlararo maʼmuriy sudi sudya yordamçisi

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶