AHILLIKDA YaŞAB, BARAKA TOPAYoTGAN ÖRTA QALʼALIKLAR
Sönggi yillarda hududlarni jadal iqtisodiy-ijtimoiy rivojlantiriş, aholi turmuş sifatini yaxşilaşga qaratilayotgan eʼtibor tufayli qişloq va mahallalar tobora obodonlaşib, zamonaviy qiyofa kasb etmoqda. Ayniqsa, eng çekka hududlardagi ovul va mahallalarda ham biri-biridan körkam uy-joylar, infratuzilma obʼektlari qad rostlab, aholining turmuş tarzi yanada yaxşilanib, sifat darajasi oşib borayotgani közlarni quvontiradi.
Örta qalʼa ovulida ham aholi farovonligini taʼminlaşga qaratilgan çora-tadbirlar natijasida hududdagi uçta aholi yaşaş manzillari – Yusuf xöja, Nonboy qalʼa va Vaxum mahallalari qiyofasi kun sayin körkamlaşib, obod göşalarga aylanib bormoqda.
Ovul hududida 1204 xonadon tarkibidagi 1810 ta oilada 5380 nafar aholi istiqomat qiladi va uşbu oilalarning 612 tasi yoş oilalar hisoblanadi. Özbek, qoraqalpoq, turkman va boşqa millatlarga mansub ovul aholisining asosiy qismini yoşlar taşkil etadi, yaʼni jami 30 yoşgaça bölganlar 2940 nafar bölib, 60-70 yoşlilar 511 nafar, 70-80 yoş va undan yuqori yoşdagi keksalar salkam 300 nafar atrofida bölib, ovulda yoşlar hayotiga oid muammolarni hal etiş, yoşi uluğ insonlarni eʼzozlaş, hurmat-ehtirom körsatişga alohida eʼtibor qaratiladi. Xususan, OFY raisi Hayitboy Qutlimurodov ovulda faoliyat olib boruvçi hokim yordamçisi Şahzod Karimov, profilaktika inspektori Mansur Qosimov, xotin-qizlar faoli Feruza Qurbonova, keksalar guruhi rahbari Saidabdulla Otajonovlarning özaro hamkorlikdagi saʼy-harakatlari, qolaversa, 14 nafar kişidan iborat OFY Kengaşi aʼzolarining örganişlari natijasida “Temir daftar", “Ayollar daftari” va “Yoşlar daftari”ga kiritilgan oilalar vakillarini ijtimoiy himoyalaş, iş bilan bandligini taʼminlaşga qaratilgan bir qator amaliy işlar ado etildi.
Ovuldagi kam taʼminlangan, ijtimoiy himoyaga muhtoj 4 nafar yoşlardan biriga tikuv maşinasi olib berilib, çevarlik yönalişida faoliyat olib borişi uçun şaroit yaratildi.
Bir nafar yoşga motokultivator olişda kömaklaşildi va 2 nafar yoşga issiqxona xöjaligini yuritişlari uçun şaroit yaratilib, yengil konstruktsiyali issiqxona qurib berildi. Keksalar maslahat guruhi rahbari Saidabdulla Otajonov bilan hamkorlikda ovul hududida istiqomat qiluvçi 60 yoşdan yuqori va 90-100 yoş atrofidagi keksalar röyxati şakllantirilib, ovulga biriktirilgan umumiy amaliyot şifokorlari va patronaj hamşiralari tomonidan doimiy körikdan ötkazilib, har yilgi “Noyabr – turizm oyligi” doirasida mamlakatimizning tarixiy şaharlariga sayohatlar uyuştiriş, turli bayram sanalari munosabati bilan keksa avlod vakillariga alohida hurmat-ehtirom körsatişga qaratilgan maʼnaviy-maʼrifiy tadbirlar amalga oşirilmoqda.
Olib borilayotgan maʼnaviy-maʼrifiy işlarning samarasi esa ovul aholisi hayotida öz aksini topmoqda. Ovulda notinç oilalar umuman yöq hisobi. Şuningdek, tazyiq va zöravonlikdan jabrlanganlik, farzandlari tarbiyasiga öz xulq-atvori bilan salbiy taʼsir körsatuvçi ota-onalar, ota-onalik huquqidan mahrum etiş bilan boğliq hamda huquqbuzarlik holatlari 2022-yil davomida umuman kuzatilmadi.
Fuqarolar yiğini Kengaşi aʼzolarining doimiy diqqat markazida turgan muammolar ham yöq emas. Yaʼni, jazoni ijro etiş maskanlarida jazoni ötab qaytgan 3 nafar şaxs va ayni paytda bilib-bilmay qilgan jinoyati uçun jazoni ijro etiş maskanida jazo muddatini ötayotgan 2 nafar şaxs bilan doimiy muloqotda böliş, ularning soğlom hayotga qaytişi, xatolaridan xulosa çiqarişlari uçun maʼnaviy-maʼrifiy suhbatlar ötkaziş tufayli uşbu şaxslarni qayta tarbiyalaşga alohida ahamiyat qaratilmoqda.
Ovul hududida 2022-yil davomida 42 ta nikoh qayd etildi. Yangidan nikohlari qayd etilgan yoş oilalar holidan xabar oliş, yoş kelin-kuyovlarning ahil-inoq yaşab ketişlari uçun kömaklaşiş maqsadida “Keksalar ögiti – baxt kafolati” mavzusida davra suhbatlari taşkil etilayotgani eʼtiborga molik.
Ovulda tomorqa xöjaligini rivojlantiriş maqsadida aholiga 97,4 gektar yer maydoni ajratib berilgan. 211 ta xonadonning öz çorvasi va parrandasi bölib, ayni paytda aholi xonadonlarida 3704 boş yirik şoxli qoramol, 1638 boş qöy va eçkilar, 7 boş ot, 22 376 boşdan ziyod turli xil parrandalar parvariş qilinmoqda. Bundan taşqari, 3 ta xonadonning öz issiqxona xöjaligi, 14 ta xonadonda esa asalariçilik, 21 ta oilada baliqçilik xöjaligi yölga qöyilgan.
Ovul ahlining farzandlari uçun qulay va zamonaviy şaroitlarga ega 2 ta MTT, 2 ta umumtaʼlim maktablari faoliyat olib boradi. Şuningdek, 8 ta savdo şoxobçalari, 1 ta töyxona va umumiy ovqatlaniş şoxobçasi aholi xizmatida.
Ovul hududidagi 8 ta fermer xöjaliklari rahbarlari esa turli bayram sanalarida, iyd-Ramazon va iyd-Qurbon kunlarida hamqişloqlari uçun xayriya tadbirlarini amalga oşirişadi. Bunday tadbirlarda 2 nafar çin yetim va 16 nafar yarim yetim sifatida röyxatga olingan bolalar, 25 ta moddiy yordamga muhtoj oilalar, yolğiz onalar va yakka-yolğiz keksalar uçun mehr-muruvvat körsatiladi.
Ovulda 84 nafar fuqaro nogironlik nafaqasini olişadi. Aynan şunday toifadagi va doimiy daromad manbaiga ega bölmagan 24 ta oilalar holidan xabar olinib, muammolari örganilişi natijasida ularga zarur yordamlar körsatiş yölga qöyilgan.
Örta qalʼaliklarning 432 nafari turli idora va taşkilotlarda faoliyat yuritişadi. 62 nafar kişi esa tadbirkorlik, 12 nafar fuqaro kasanaçilik faoliyati bilan şuğullanişadi. Şuningdek, milliy hunarmandçilik sohasida 4 nafar, savdo-sotiq işlarida 16 nafar fuqaro faoliyat olib borişadi. Çorvaçilik, parrandaçilik, asalariçilik va baliqçilik yönalişlarida faoliyat yuritayotgan 51 nafar örta qalʼalik işbilarmonlar mehnatidan hamqişloqlari mamnun.
“Qöşningda bor boğning hosili sening dasturxoningga tuşadi”, deyişadi qişloq ahli. Haqiqatan ham parrandaçilik mahsulotlarini, asal va baliq mahsulotlarini hamqişloqlar biridan-biri xarid qilib, uzoqdan izlab yurişmaydi.
Yiğin Kengaşi aʼzolari va OFY komissiyalari, jamoatçilik tuzilmalari rahbarlarining birgalikdagi saʼy-harakatlari tufayli 2022-2023-yilda 684 nafar fuqarolar mavsumiy işlarga jalb etildi. 18 nafar fuqaro esa özini-özi band qiliş tamoyili asosida turli yönalişlarda faoliyatlarini boşlaşdi.
Şunday bölsa-da, ovul hududini obodonlaştiriş, yangi iş örinlari yaratiş, işsizlikka barham beriş borasida muammolar ham yöq emas. Ovulda sönggi ikki yilda Örta qalʼa va Yusuf xöja aholi punktlari hududidagi 1800 metr masofadagi yöllarga şağal töşaldi, xolos. Vaholanki, tegişli taşkilotlar bilan hamkorlikda hal etilişi lozim bölgan köplab muammolar mavjud. Xususan, ovul hududidagi mavjud yer osti tabiiy gaz quvurlarini yer yuzasiga çiqariş, ösib borayotgan aholi va turarjoylar uçun qöşimça transformator örnatiş, eski simyoğoçlarni yangisiga almaştiriş, Yusufxöja va Nonboy qalʼa mahallalariga içimlik suv inşootlarini quriş, markaziy köçalarga tungi yoritgiçlar örnatiş, 11-sonli MTTni rekonstruktsiya qiliş, 64-sonli maktab uçun qöşimça sinfxona va sport zali barpo etiş, içki köçalarga şağal-toş yotqiziş, mahallalarda dorixona taşkil etiş, hududdagi kollektor-drenaj tarmoğining 800 metr qismini tozalaş, 13-sonli MTT uçun bolalar maydonçasi taşkil etiş, içki yöllarni taʼmirlaş, ovul aholisining talablariga köra, kutubxona taşkil etiş kabi biri-biridan dolzarb muammolar qalaşib yotibdi.
Uşbu muammolarni tizimli hal etiş maqsadida OFY masʼullari tomonidan 2023-yilda amalga oşirilişi nazarda tutilgan investitsiya dasturi orqali rejalaştirilgan işlar belgilab olinib, ayni paytda rejaga muvofiq amaliy işlar boşlab yuborildi.
Örta qalʼaliklar azaldan bir sözli, mehnatkaş va elparvar insonlar sifatida tanilgan. Ovul ahlining özaro mehr-oqibati, ahil-inoqligi tufayli eng qiyin vaziyatlarda ham omilkorlik va puxta öylangan reja asosida har qanday muammoga ijobiy yeçim topişgan. Şu bois, ovul ahli hamişa hamjihatlik bilan yaşab, barça sohalarda havas qilarli darajada yuksak muvaffaqiyatlarni qölga kiritib kelişadi. Çunki özaro ahil va hamjihat elning ertasi ham yorqin va farovon, obod bölişini ovul ahli juda yaxşi bilişadi.
Robiya YÖLDOŞEVA.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶