"ISTASANG BU FALAKDAN OYNI OLIB BERAMAN..."

Qiz bolaning hayotida  yangraydigan baxt qoʻshigʻi oldin - yor-yor, soʻng - alla.

"Yigʻlama qiz, yigʻlama, toʻy seniki yor-yor..." deya boshlanadi, mustaqil hayotning muqaddimasi. Ha, toʻy uniki. Ammo toʻydan keyingi hayot ham uniki!.. Qiz bolani ojiza sanab, xohlagan tarafga palaxmon toshidek "otib" yuborishingiz mumkin, lekin "otilgan tosh" qayerga borib tushishini bilmaysiz... Bugun sizga turli xom-xayolli  vaʼdalar berayotgan yigit, sizning tasavvuringizdagi oq otli shahzoda ertaga "qurbaqa shahzoda"ga aylanib qolishi hech gap emas. Shunday ekan, umr savdosida tavakkal qilishga shoshilmagan maʼqul.

Baxt qasrini yaratishingda senga hamroh boʻla oladigan insonni izlash, peshonangga yozilgan baxtni topish va oila qurish - hayot qonuni.

Bir martalik umrga yoʻldosh tanlash... Bu lotereya oʻyiniga oʻxshaydi. Nima chiqishi peshonangdan. Faqat, lotereya yutuqsiz chiqsa, boshqa lotereya sotib olib, oʻyinni davom ettirish mumkin. Umr yoʻldosh masalasida esa, yutuqsiz "lotereya"ni boshqasiga almashtirib, "oʻyin"ni davom ettirolmaysiz. Masalaning ogʻriqli nuqtasi shunda.

Bugun el orasida yurib, turli mish-mishlarni eshitib qolamiz. Falonchining qizining  toʻyi boʻlayotgan ekan, kuyovni ammasi topib beribdi, yoki falonchini oʻgʻliga xolasining qoʻshnisi qiz topib beribdi, singari. Eshitib hayron boʻlaman, butun boshli umringga hamrohni bir hafta ichida topadi-qoʻyadi ayrimlar. Afsuski, ana shunday shoshma-shosharlik bilan qurilayotgan oilalarning hammasini ham baxtli yashab ketayapti deb aytolmaymiz.

... U yosh edi. Oilaning katta qizi boʻlgani uchun ota-ona tezroq tengini topib uzatish payiga tushib qolishdi. Qizning sevgani bor edi.  “Shunga tegaman”, deb oyoq tirab turib oldi. Uyiga kelgan boshqa sovchilarning hammasini qaytardi. Oʻsha sevganiga turmushga chiqdi. Toʻydan oldin osmondagi oyni olib berishga soʻz bergan kuyov nomardroq chiqdi. Kelinga, oy osmonda tura-tursin, yerda oʻsadigan bir dona atirgul ham sovgʻa qilmadi. Bu ham kamday, ora-ora ichib kelib, xotiniga: "Sen faqat qiz tugʻishni bilasan!" deya azob berardi. Oradan vaqtlar oʻtdi. Betayin er roʻzgʻorni ham eplay olmadi. Shoʻrlik ayol kun-u tun ogʻir mehnatda, mavsumiy ishlarda ishladi. Shu tariqa u qirqdan oshar-oshmas, ogʻirroq dardga yoʻliqdi. Noshud er baribir masʼuliyatni his qilmadi. Ayolni esa qarindosh-urugʻlari davolatmoqda...

Darhaqiqat, oila qurish faqat oq koʻylak, qora kostyum-shim kiyib, davrada oʻtirishdan iborat emas. Oila bu - vaʼdaga vafo degani. Oila bu - oʻn sakkiz yoshdagi muhabbatni, oqibatni umr oxirigacha asray bilish degani! "Yigit qasam ichmaydi, yigitning soʻzi qasam" degan qoʻshiq boʻlardi oldinlari. Ayrim vaʼdaboz kuyovlarga tegishliday  bu qatorlar. Zero, qoʻlingdan keladigan ishni vaʼda bermas-dan ham qilish mumkin. Qiz bolaga nima kerak? Bir chimdim eʼtibor va bir chimdim mehr. Hayoti davomida unga yerdagi baxtni, xotirjamlikni bera olsangiz kifoya. Oy esa - osmonniki...

Aziza MADRAHIMOVA.