YaShASh HUQUQI – ENG OLIY HUQUQ
Insonning tugʻilishi bilan vujudga keluvchi, davlat tomonidan muhofaza qilinuvchi huquqlaridan biri bu – yashash huquqidir. Bosh Qomusimizning 24-moddasida yashash huquqi belgilangan boʻlib, unda: “Yashash huquqi har bir insonning uzviy huquqidir. Inson hayotiga suiqasd qilish eng ogʻir jinoyatdir” deyilgan. Shuningdek, 25-moddasiga koʻra har kim erkinlik va shaxsiy daxlsizlik huquqiga ega.
Bu insonlarga erkin, oʻz ixtiyori bilan harakat qilishdan tashqari, oʻzganing shaxsiy erkinligi va daxlsizligiga ziyon yetkazmaydigan tarzda yurish-turishni tanlash imkonini beradi.
Bosh Qomusimizda mustahkamlanganidek, insonlarning yashash huquqiga daxl etish, tajovuz qilishga hech kim haqli emas. Inson umriga zomin boʻlish, hayotiga suiqasd qilish ogʻir jinoyat hisoblanadi. Fuqarolarning sogʻligi va hayotiga xavf tugʻdiruvchi har qanday jinoyat va huquqbuzarliklarning oldini olish borasida tuman Ichki ishlar boʻlimi tomonidan tegishli chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. Targʻibot-tashviqot, profilaktik tadbirlar muntazam ravishda olib borilayotgani sababli hududlarda aholining tinchlik-osoyishtaligi taʼminlanmoqda. Buning natijasida qasddan badanga ogʻir shikast yetkazish, qasddan odam oʻldirish kabi jinoyatlar soni kamayishiga erishildi.
Inson hayotiga suiqasd qilish eng ogʻir jinoyat ekanligi Konstitutsiya va boshqa Qonunlarda qatʼiy belgilangan. Fuqarolarning sogʻligʻi, yashash tarzini izdan chiqarish, qadr-qimmati, or-nomusini toptash, putur yetkazish aslo mumkin emas. Jinoyat deb hisoblanadigan va jazo muqarrar boʻlgan bunday harakatlar uchun Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining tegishli moddalarida jinoiy jazo belgilangan. Bunday notoʻgʻri qilmishlarga sababchi boʻlganlar jazoga tortilishi qonun bilan kafolatlanadi.
Yurtimizning har bir fuqarosi Konstitutsiyada mustahkamlangan huquqlarini bilsa, barcha qonunlarga amal qilgan holda yashasa, jamiyat oldidagi burchlarini bajarsa rivojlanish, yuksalish ortadi. Zero, Bosh Qomusimizda avvalo inson, uning hayoti, erkinligi, qadr-qimmati, daxlsiz huquqlari va manfaatlari masalasiga oid normalar mustahkamlangan.
Gʻayratjon Yerdoshev,
tuman IIB JQG katta tezkor vakili.
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
