Şogirdlar kamoli – ustoz iftixori
(Oçerk)
U odatdagidek tong yorişmasidan burun turib, badantarbiya qildi. Hovli böylab yugurayotirib xayolanbugungi işlarini rejalaştirdi. Keça bir öqituvçi qönğiroq qilib, maktabiga kelib ketişini iltimos qilgan, kuraşga iqtidorli bolalarni saralab olişga kömak söragandi. Işga har kungidan vaqtliroq borib öşa öqituvçining ham iltimosini bajarişim kerak, - degan öy ötdi könglidan.
Aslida qobiliyatsiz bolaning özi bölmaydi. Biroq hamma ham polvon bölavermaydi-da. Buni töğri anglaş kerak. Axir bir bolaning sportga ilk qadam qöygan kunidan to u kamolga yetguniça neça-neça yillar, murabbiyning qança-qança zahmatli mehnatlari ketadi. Hamma bolalar ham ustoz mehnatini qadrlab, maşqlarni davom ettiravermaydi, balki, salgina jismoniy zöriqişlarga çidamay sportni taşlab yuboradi. Maşqda qança qiynalsa, davraga tuşganida öziga şunça yaxşi bölişini öylamaydi.
Çöntagidagi telefon qönğiroği uning xayollarini tözitib yubordi, qönğiroqqa javob berişga oşiqdi:
- Eşitaman, allo!
- Assalomu alaykum, ustoz! Yaxşimisiz, uydagilar bari omonmi? Erta turiş odatingizni bilganim uçun qönğiroq qilaverdim. Bayramingiz qutluğ bölsin! Bizning baxtimizga doim soğ bölgaysiz, ustoz!
Salomga alik olib, söraşişga telefondagi ovoz yöl qöymasdi:
- Hozir bolalar bilan maşğulotdaman. Boşqalardan avval tabriklay, deb erta sahardan yöqladim. Vaqtim ziqroq edi, ustoz. Çeçama, singillarima salom ayting!
Telefonda yöqlagan uning ilk şogirdlaridan biri, hozirgi kunda kuraş böyiça Özbekiston terma jamoasi murabbiyi bölib işlayotgan Murod Dösimbetov edi.
Uning yuzlari quvonçdan yorişib ketdi. Eh-hay, hali bugun, ertaga uning telefoniga, xonadoni eşigiga tinim bölmaydi. Axir 32 yillik murabbiylik faoliyatida qança-qança şogirdlari nomdor polvon bölib yetişdi, hatto ustozidan özmagan şogird-şogird emas, naqliga amal qilganlari ham köp. Ular bayram kunida ustozini yöqlaşni unutişmaydi.
Ha, Çorşam polvon nomi bilan butun Özbekistonga tanilgan, kuraş böyiça bir neça bor Özbekistonda sovrindor bölgan, tumanimizdagi 2-sonli Bolalar va ösmirlar sport maktabi direktori Çorşam Tojimurodovning umrini ziynatlagan, mazmun bağişlagan ham, qalbini faxru iftixorga töldirib, öz hayotidan mamnunlik bağişlaydigan ham şogirdlarining kamolidir.
U dastlab maktabda öquvçilik davrida akasi Ozod Tojimurodovga ergaşib sport murabbiyi Norboy Safarboyevning maşqlariga şunçaki qatnaşgan bölsa-da, maşq jarayonida juda qiziqib qoldi, kuraşda yengiş uçun faqat kuç yetarli bölmasligini angladi, aql-idrok bilan uslublarni örganib, zarur holda mahorat bilan qöllaşga intildi. Hademay tuman, Qoraqalpoğiston miqyosidagi musobaqalarda öz vazn toifasida ğolib bölib, elga tanildi. 1976 yilda "Paxtakor” köngilli qişloq sport jamiyati taşkillaştirgan musobaqada Özbekiston ğolibi böldi.
- Sport – fidoyilik degani, - işonç bilan sözlaydi Çorşam Tojimurodov. – Oddiy misol: örta maktabni tugatişimizdan sal oldin, 1977-yil köklamda Namanganda bölib ötadigan maktab öquvçilarining spartakiadasiga yöllanma olgan edim. Musobaqadan hafta oldin Toşkentda öquv-yiğin maşğulotlarida böldik. Trener Sokolov qölida maşq qildik. U juda talabçan odam edi, bir uslubni köngli tölmagunça qayta-qayta maşq qildirardi. Çarçab ketganimiz şunçalik ediki, manğitlik yana bir polvon Murodboy Annayev (xudo rahmat qilsin!) ovqatni köproq yeb qöyib vazni ortibroq ketibdi. Poyezdda Namanganga yöl oldik. Şunda Murodboy bir sutka ovqat yemay, suv içmay çidab, kerakli vaznda kuraşga davraga tuşib, barça raqiblarini yengdi. Öylab köring-a, Murodboyning könglida yengişga intilişi, oriyati, yoruğ yuz bilan Manğitga qaytiş niyati bölmaganida oç-nahor yöl bosib borib, davraga tuşib ğolib bölaolarmidi?
Bunday voqealar har bir sportçining hayotida köplab uçraydi.
Mendan köpçilik qanday qilib öquvçi vaqtingizdayoq bir neça bor Özbekiston ğolibi bölgansiz? – deya söraşadi. Men doim yengişga harakat qilganman, yengilmaslik uçun mahoratimni oşirişga intilganman, deb javob beraman.
Ha, Çorşam Tojimurodov doim yengilmaslikka intildi. Bu harakatlari uni elga Çorşam polvon qilib tanitdi.
1982-yilda Özbekiston Davlat jismoniy tarbiya institutini jismoniy tarbiya öqituvçisi va kuraş böyiça trener mutaxassisligi böyiça tugatdi. Faoliyatini "Paxtakor” qişloq köngilli sport jamiyatida trenerlikdan boşlagan. Keyinçalik 16-sonli umumtaʼlim maktabida öqituvçi, 1985-yildan tuman kasaba uyuşmalari sport jamiyati raisi böldi. 1996-yildan hozirgaça 2-sonli Bolalar va ösmirlar sport maktabida kuraş, kuraşning sambo, dzyu-do turlari böyiça trener, maktab direktori vazifalarida işlab kelayapti. Bu yillar orasida Qoraqalpoğiston, Özbekiston miqyosida ötkazilgan qator musobaqalar sovrindori böldi. Şu bilan bir qatorda tumanimiz sportini yuksaltiriş yölida tinimsiz mehnat qildi. Uning yelib-yugurişlari natijasida 1988-yilda Manğit şahrida kuraş sporti uçun ixtisoslaşgan sport zali va maʼmuriy bino işga tuşirildi.
Çorşam Tojimurodov özi ustozlari Norboy Safarboyev va Şomurod polvon Maşaripovlardan, oliygohdagi öqituvçilaridan örgangan kuraş sirlarini bolalarga örgatib, köplab nomdor polvonlarni tarbiyalab voyaga yetkazdi.Ular ayni kunda tumanimiz nomini butun dunyoga yoyişmoqda, jahon çempionlari, Yevropa çempioni böliş baxtiga erişganlari bor. 6 nafari sport ustasi, 30 nafardan ziyodi sport ustaligiga nomzod, köplab ommaviy razryadli sportçilarni tarbiyalab, kamolga yetkazdi.
Kuraşdagi eng muhim narsa - polvonlar harakatining odilona baholanişidir. Tajribali murabbiy özi hakamlik qilgan davralarda bunga qatʼiy amal qiladi. Şu boisdan ham 2003-yil At-Termiziy xotirasiga bağişlab ötkazilgan xalqaro turnirda unga "Xalqaro toifadagi hakam” unvoni berildi. Kuraş jarayonida kuraşning halollik, poklikka yöğrilgan anʼanalariga sodiqligi uçun köplab xalqaro musobaqalarda hakamlikka taklif etildi. Tver şahrida bölib ötgan jahon birinçiligida, mamlakatimizda ötkazilayotgan köplab xalqaro musobaqalarda, mamlakatimiz Prezidenti sovrini uçun ötkazilgan xalqaro turnirlarda odilona hakamlik qilib, hurmat-eʼtibor qozondi. U Qoraqalpoğiston Respublikasi kuraş böyiça hakamlar hayʼati raisi hamdir.
U bularning bariga kuraşga bölgan mehri, tumanimiz, respublikamiz sport şarafini yuqori kötarişga bölgan intilişi tufayli erişdi. Şogirdlarining har bir yutuği – uniçeksiz quvonçga belaydi, könglini faxru iftixorga töldiradi.
Bolasi uçun yugurib-yelib yaşaydigan, bolasining yutuqlaridan quvonib, köngli osmon qadar yuksaladigan, borini bolasining kamoliga sarflaydigan ota-onalar köp. Men şogirdlari uçun ham yelib-yuguradigan, musobaqalarga yuboriş xarajatlariga qiynalib qolgan ota-onalarga öz çöntagidan yordam beradigan, şogirdi Özbekiston çempioni bölganini qöy söyib nişonlagan bir murabbiyni ham bilaman. U – Çorşam Tojimurodov.
Çorşam akaning turmuş örtoği ham, uç nafar qizlari ham öqituvçi. Biri-birini tuşunadigan, hurmat qiladigan, mahallada töy-maʼraka bölsa, eng oldin yeng şimarib xizmatga çiqadigan, hamma havas qiladigan namunali oila. Ularga kasb bayramingiz qutluğ bölsin, bundan-da yuksak şaraflarga erişavering, degimiz keladi.
Oygul RAJABOVA.
Suratda: Çorşam Tojimurodov şogirdlari bilan maşğulot paytida.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶