Tuman boʻyicha 2021-yil davomida 1316 ta nikoh qayd qilingan

Oila −jamiyatning asosiy boʻgʻinidir, hamda jamiyat va davlat muhofazasida boʻlish huquqiga ega. Mazkur konstitutsiyaviy meʼyor asosida mamlakatimizda oila institutini yanada mustahkamlash, jamiyat hayotida uning roli va nufuzini oshirishga qaratilgan islohotlar amalga oshirilmoqda. Ular doirasida fuqarolarga yuridik xizmat koʻrsatish sifati ham yuksalib bormoqda.

Qonun fuqarolarning shaxsiy va mulkiy huquqlarini himoyalashni hamda davlat va jamiyat manfaatlarini hisobga olgan holda, fuqarolar hayotidagi muhim voqealar — tugʻilish, nikoh tuzish, oʻlim va insonning muhim subʼektiv huquqlari va majburiyatlarining yuzaga kelishi, oʻzgarishi va toʻxtatishiga sabab boʻladigan boshqa holatlarning vakolatli organlarda qayd etilishini belgilaydi.

Bu borada hududlarda Fuqarolik xolati dalolatnomalarini yozish boʻlimlari tomonidan amalga oshirilayotgan ishlar katta ahamiyatga ega. Bu boʻlimlar vakolatiga otalikni belgilash, tugʻilganlikni va oʻlimni qayd etish, farzandlikka olish, nikohni qayd etish va nikohdan ajratish, dalolatnoma yozuvlarini tiklash, familiya, ism va ota ismini oʻzgartirish, dalolatnoma yozuvlarini bekor qilish, takroriy guvohnomalar berish kabi vazifalar kiradi.

Fuqarolik holatini qayd etish fuqarolarning huquq va burchlari paydo boʻlishiga sabab boʻlib xizmat qiluvchi hujjat berish uchun asos boʻladi. Fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etishning ahamiyati shundaki, unga asosan mazkur organlar tomonidan berilgan guvohnoma va unda koʻrsatilgan faktning toʻgʻriligini tasdiqlovchi shaksiz dalil hisoblanadi.

Amudaryo tumani misolida oladigan boʻlsak, tuman Fuqarolik xolati dalolatnomalarini yozish boʻlimi tomonidan 2021-yil davomida 1316 ta nikoh rasmiylashtirilgan. Bundan tashqari, 349 nikoh sayyor ravishda tanʼtanali qayd etilgan. Afsuski, arzimagan vajlar sabab oilasini barbod etayotgan yoshlar ham yuq emas. Amudaryo tumani boʻylab 2021-yil davomida 138 ta ajrim xolatlari qayd etilgan. Tahlillarga koʻra, ajralishning  bosh omili – oila quruvchilarning  huquqiy bilimi yetarli darajada emasliklari va huquqiy savodxonlik darajasining pastligidan dalolat beradi. Shu sababdan yoshlar ajralish holati qanday oqibatlarga olib kelishini tushunib yetmaydilar.

Fuqarolik holatini qayd etish − fuqarolarning huquq va burchlari paydo boʻlishiga sabab boʻlib hizmat qiluvchi hujjat berish uchun asos boʻladi. Berilgan ushbu hujjat tufayli fuqarolar oʻzlariga yuklatilgan masʼuliyat va burch bilan yashaydilar.

Amudaryo tumani boʻylab 2021-yil davomida  4702 holatda tugʻilish qayd etilgan. Tugʻilganlik haqidagi guvohnoma faqat ota yoki onaning shaxsan oʻziga topshiriladi. Shu oʻrinnda eslatib oʻtish joizki, bola tugʻilganligi haqidagi guvohnomani bola tugʻilganligi haqidagi tibbiy maʼlumotnoma, ota-onaning passporti va nikoh tuzilganligi haqidagi guvohnoma asosida ogʻzaki yoki yozma shaklda ariza berishlari orqali olishlari mumkin.

Maʼlumki, “Fuqarolik xolati dalolatnomalari yozuvining yagona elektron arxivi” axborot tizimi 2021-yil yanvar oyida ishga tushirilgan boʻlib, fuqarolar oʻzlariga tegishli boʻlgan nikoh, ajrim, tugʻilganlik va oʻlim holatlari qayd etilgan dalolatnomalarni  ushbu axborot tizimi orqali  elektron tarzda olishlari mumkin.

Tuman Fuqarolik xolati dalolatnomalarini yozish, Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash boʻlimlari hamkorlikda  amalga oshirayotgan saʼy-harakatlari bugun oʻz natijasini bermoqda. Yil davomida boʻlim xodimlari tomonidan mahallalarda, maktablarda, va idora-tashkilotlarda olib borilgan targʻibot tadbirlari  natijasida fuqarolarning huquqiy maʼdaniyati yuksalib, oila muqaddas qoʻrgʻon ekanligini anglashlari uchun katta  hissa boʻlib qoʻshilmoqda.

Aytib oʻtish joizki, bugungi kunda oilalarning mustahkam boʻlishi yoshlar bilan birgalikda ota-onalarga ham bogʻliqdir. Shunday ekan, ota-onalar oʻz masʼuliyatini his qilgan holda farzand taqdiriga befarq boʻlmasliklari lozim.

F.Eshimbetova.