“Qoraqalpoq suv taʼminoti” MÇJ Amudaryo tumani filiali mutaxassislarining tumanimiz aholisiga MUROJAATI
Har qatra suv – hayot kabi aziz, buni unutişga haqqimiz yöq!
Hurmatli tumanimizning mehnatkaş va fidoyi xalqi!
Xabaringiz bor, bugungi kunda pandemiya butun dunyo ahlini tahlikaga solmoqda, bu esa öz navbatida jahonda va mamlakatimizda ham karatin eʼlon qilinişiga olib keldi. Pandemiya va boşqa ekologik sabablarga köra, insoniyat 2030-yilga borib 40 foiz mikdorida global suv tanqisligiga yuz tutadi. YuNESKOning dunyo xalqlariga Murojaatida taʼkidlanişiça, global hususiyatga ega boşqa muammolar vaziyatni yanada oğirlaştiradi. Bugungi kunda mavjud resurslarning qadriga yetmay, moddiy va maʼnaviy neʼmatlarning behuda sarflanişi holati kamayiş örniga kundan-kunga ortib bormoqda.
Sayyoramizda ekologik muvozanatni saqlovçi suvning hayotiy zarurat ekanligi barçamizga maʼlumdir. Suv borasidagi isrof haddan oşganligi oqibatida yuz berayotgan muammolarni bugun barçamiz körib-bilib, his etib turibmiz. Obi hayot muammosi Birlaşgan Millatlar Taşkiloti darajasida 1972-yildan böyon muhokama qilinib kelinadi. Uşbu taşkilot xabariga köra, ayni paytda Dunyo böyiça 31 ta davlat suv inqirozi bilan töqnaş kelgan. Ayni damda butun dunyoda 2,5 mlrd. odamni suv bilan taʼminlaş muammo bölib qolmoqda, 1,5 mlrd. aholi toza içimlik suviga ehtiyoj sezmoqda. Xöş, bunday vaziyatda biz qanday hulosalar çiqarib yaşayapmiz yoki töğriroği, yaşaşimiz kerak? Ijtimoiy tarmoqlarda “Içimlik suvi bosimi past”, “Içimlik suvi yöq, suv taʼminoti hodimlari qayerga qarab turibdi?” qabilidagi murojaatlar paydo bölmoqda.
Şuni inobatga olgan holda, yuzaga kelgan vaziyatdan töğri va oqilona foydalaniş lozimligi xususida baʼzi bir fikrlarimizni bayon qilmoqçimiz.
Bugungi kunda filialimizda 67 nafardan ortiq işçi hodimlar tun-u kun öz xizmat vazifalarini fidokorona bajarib, aholiga içimlik suvini yetkazib bermoqdalar. Şu bilan birga yozning issiq, jazirama kunlari yaqinlaşgan sari içimlik suvi istʼemoli sezilarli darajada oşib ketmoqda. Uşbu vaziyatda aholi tomonidan içimlik suvidan ekinlarni suğoriş hollari kuzatilmoqda. Bu esa boşqa hududlarda içimlik suvi yetkazib berişning samarali taşkil etilişiga özining salbiy taʼsirini ötkazmoqda.
Içimlik suvidan ekinlarni suğoriş hamda boşqa maişiy maqsadlarda foydalaniş tufayli tuman hududida joylaşgan köp qavatli uy-joylarning yuqori qavatlariga va markaziy tarmoqdan suv oluvçi çekka hududlardagi aholiga içimlik suvi yetib bormasligi va şu kabi bir qator ijtimoiy muammolar kelib çiqmoqda va içimlik suvining taqsimlanişi va taʼminotining sezilarli darajada izdan çiqişiga sabab bölmoqda. Şu bilan birga uşbu jarayonlarda noqonuniy foydalanuvçi, isrofgarçilikka yöl qöyib kelayotgan isteʼmolçilarga nisbatan tegişli tartibda çoralar körilmoqda. Birgina 2021-yilning ötgan 5 oyi davomida 20 dan ortiq ulgurji korxonalar va aholi orasida içimlik suvidan noqonuniy foydalaniş holatlari aniqlandi. Bunda asosiy omil mavsumiy suğoriş işlarining belgilanmagan vaqtda amalga oşirilişi, örnatilgan suv hisoblagiçlari yaroqsiz holda bölsa ham foydalaniş, tarmoqqa noqonuniy yoki texnik şartlarsiz ulanişlar sabab bölmoqda. Bu esa öz navbatida hududlarda suv taʼminoti bosimi pasayib, aholining suvga bölgan ehtiyoji qondirilişida muammolar yuzaga kelişiga sabab bölmoqda. Birgina ötgan davrni, xususan, qiş, bahor va yoz mavsumlarini tahlil qilganimizda qiş mavsumiga örtaça bir oyga 70 ming. m3 içimlik suvi işlatilgan bölsa bahorga kelib 120 ming.m3 atrofida, yozning issiq kunlarida 200 ming.m3 atrofida içimlik suv sarflangan. Bu asosan bahor va yoz oylarida suvdan noqonuniy foydalaniş holatlari köpayganidan dalolatdir.
Agar har bir inson içimlik suvidan tejab-tergab foydalansa, nafaqat özi uçun, balki mahallasi, tuman, boringki, Respublika miqyosida içimlik suvni tejaşga juda katta hissa qöşgan bölardi. Bu barçamizning qölimizdan keladi.
Hurmatli nuroniylar, mahalla fuqarolari, taʼlim muassasalari, korxona va taşkilot rahbarlari, keng jamoatçilik vakillari – qadrli isteʼmolçilar!
Bir hayot haqiqati bor: “Kim nimani hor qilsa, öşanga zor böladi”, deyişadi. Ayniqsa, içimlik suvini isrof qilib bölmaydi. Suv - bu sayyoramizning asosiy tabiiy boyligi hisoblanadi. Suvni içamiz, kundalik ehtiyojlarimiz uçun işlatamiz lekin uni isrof qilayotganimizni xayolimizga ham keltirmaymiz. Tejamkorlikni suvning har bir tomçisini eʼzozlaşdan boşlamoğimiz kerak va şartdir. Toma-toma köl bölur, deb xalqimiz bekorga aytişmagan. Ming yillar davomida suv xalqimiz uçun faqat moddiy farovonlik omili bölibgina qolmay, ayni çoğda maʼnaviy yuksaklik timsoliga ham aylangandir. Bu neʼmatning isrofi haqida ham diniy, ham dunyoviy ilmda undan oqilona va samarali foydalaniş haqida qayta-qayta taʼkidlangan. Xususan, payğambarimizning hatto tahorat paytida ham suvni tejamkorlik bilan işlatiş, daryoning böyida turganda ham suvdan oqilona foydalaniş kerakligi haqidagi hadislari hammamizga maʼlum va ayondir. Isrofgarçilik - bu avvalo, gunohga yetaklaydi, oilaviy daromadimizning kamayişiga olib keladi.
Aziz yurtdoşlar!
Bugungi kunda tumanimizda ne-ne maşaqqatlar orqali yetkazib berilayotgan içimlik suvini asrab-avaylaş, undan oqilona foydalaniş va isteʼmol qilingan içimlik suvi uçun tölovlarni öz vaqtida amalga oşiriş orqali tejamkorlikka öz xissamizni qöşsak, ayni muddao böladi.
Xalqimiz uçun qulaylik yaratiş maqsadida 2021-yilda 18,9 km. uzunlikdagi içimlik suvi tarmoği yangidan yotqizilib, 6 ta suv inşooti yangidan qurilmoqda. Lekin şu örinda yana bir narsani aytiş lozim, içimlik suvidan, şu bilan birga mavjud jihozlardan oqilona foydalaniş, xalq, yaʼni jamiyat mulkini asrab-avaylaş örniga ayrim fuqarolar tomonidan suv quduqlari qopqoqlarini öğirlaş, sindirib taşlaş, katta-katta yuk maşinalarining bu jihozlarga talofat yetkaziş holatlari juda köp uçramoqda.
Qançadan-qança, milliardlab söm mablağ sarflanib, içimlik suvi keltirgan işçi va idoraning qadriga yetib, obi hayotning har qatrasini asrab-avaylaş har birimizning insoniy burçimizdir. Çunki har qatra suv – hayot kabi aziz, buni unutişga haqqimiz yöq.
A.RAJAPOV, “Qoraqalpoq suv taʼminoti” MÇJ Amudaryo tumani filiali boşliği.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶